Ni: Jes B. Tirol
Daghang Kahoy 2, 2025
MGA PULONG ALANG SA NAGSINGABOT NGA PILIAY
Pasiuna
Ang adlawán (date) nga Himabuyan (May) 12, 2025 mao ang gitákdà nga adlaw
sa piniliáy (election). Ang atong pilion mao ang mga punoan gikan sa Magbabatásan
(Senator) paubos hangtod sa mga Sumasámbag (Councilors). Iapil na pod nátò pagpili
ang Tinugyán sa Taláan sa Talap-od (Party List Representative).
Nagsugod na ang panahon sa pagpang-áwhag (campaign period) alang sa pagka-
Magbabatasan ug dili na madugay magsugod na pod ang pagpang-áwhag alang sa ubang
mga piliónon.
Atong tukibon karon ang mga nagkalainlain nga mga lugpong alang piniliay ug
mga pilionon tungod kay nihit na lamang ang nasayod sa mga Sinugboanon nga mga
pulong kay ang gitudlò lamang sa mga tulunghaan mao man ang Ininglis.
Mga Pamunóan
a.National President – Nasodnong Pamunò
b. National Vice President – Nasodnong Puli Pamúnò
c. Senator – magbatasán, senadór (Sp.)
d. Congressman – hawás, representánte (Sp.), deputádo (Sp.), kongresista (Sp.)
e. Party List Representative – Tinugyánan sa Taláan sa Taláp-od
f. Provincial Governor – Pamúnò Lalawígan, Gobernador (Sp.)
g. Provincial Vice Governor – Puli-Pamúnò Lalawígan, Bise Gobernador
(Sp.)
h. Provincial Board Member – Kagáwad, Bokál (Sp.)
i. City Mayor – Pamúnò Dakbayán, Alkálde (Sp.), Mayor (Eng.)
j. Municipal Mayor – Pamúnò Lúngsod, Alkalde (Sp.), Mayor (Eng.)
k. City Vice Mayor – Puli-Pamúnò Dakbayán, Bise Mayor (Eng.)
i. Muncipal Vice Mayor – Puli-Pamúnò Lungsod, Bise Mayor (Eng.)
m. City Council – Sagdóng sa Dakbayán, Konseho (Sp.)
n. Municipal Council – Sagdóng sa Lungsod, Konseho (Sp.)
o. City Councilor – Sumasámbag sa Dakbayán, Konsehal (Sp.)
p. Municipal Councilor – Sumasámbag sa Lungsod, Konsehal (Sp.)
Mga Pulong
1.advertise¹ (announce) – sángyaw,pagmantálà, pagpahibaló
2.advertise² (promote) – túpo, súgyot
3.ballot (slip of paper for writing a vote) – buyáng sa píli, balóta (Sp.)
4.ballot box – buhón sa píli, úrna (Sp.)
5.billboard (outdoor panel for notices) – táyon, paskinánan, karatulahán (Sp.)
6.campaign (activities designed to obtain a definite result) – kampánya (Sp.).
Syn. áwhag
7.candidacy (state of being a candidate)-(Sp.) pagkapiliónon, pagkakandidáto
8.candidate (one who seeks election) – pilionón, kandidáto (Sp.)
9. canvass (count) – hágpat, eskutinyo. Syn. iháp, bilánà
10. Commission on Election – Komisyonado sa Piliáy
11. elected – napílì, napilián, balagtaán, gipílì
12. election (vote for a candidate) – piliáy, piniliáy, eleksiyón (Sp.)
13. forum (assembly for discussion) – sayranán
14. gratuity (gift) – kinaluóy, inangayán. Syn. búntol, gása
15. handbill (printed materials distributed by hand) – kártel (Sp.). Syn. papelita
(Sp.)
16. handshake – kúwin, lamáno (Sp.). Syn. gamál
17. placard (poster) – paláyog, páskin, kartél (Sp.), tayon
18. platform (manifesto) – platapórma (Sp.)
19. political (pertaining to politics) – lugáynon, politikánhon (Sp.)
20. political party1 (as an organization) – apín, partído. Syn. kapunóngan
21. political party2 (as institution) – budáyaw
22. political science (principles of civil government) – lugáynon nga alámdag
23. politician (one who is engaged in politics) – lugáyna, politiko (Sp.)
24. politicize (make political) – paglúgay, nalúgay
25. politico (politician) – lugáyna, politiko (Sp.)
26. politics (the art of government administration) – lúgay, politika (Sp.)
27. poll (voting) – pag-ílim
28. poll survey (sampling for voter’s preference) – anínaw, pag-anínaw, samáyà
29. poster (placard) – karatulá (Sp.), kartél (Sp.), paskín
30. precinct (polling or voting place) – presínto (Eng.), ilimánan
31. propaganda (systematic effort to persuade) – propaganda (Sp.). Syn.
bandílyo (Sp.), mantálà, túpo
32. roam around announcement – rekorída (Sp.), bandílyo (Sp.), líbod
33. shade (color gradation) – sáki. Syn. lámbong, dúbon, silom, sul-át
34. shading (put background color) – sakíhan
35. slogan (motto) – bansilág. Syn. panultihón
36. support (side with) – paluyó, paluyohán, ábin, búlig, bulígan, lában,
labánan, supórta (Sp.)
37. supporter (one who side with) – dumadapíg, mga ábin, lumalabán
38. vote (formal expression of will) – ilim, bóto (Sp.). Syn. píli
39. vote getter (a person with ability to win votes) – linóng
40. vote immediately – gilayón nga ilim
41. vote-buying (give money for votes) – pálit, púsil, wílwig
42. voter (elector) – pumipilî, botánte (Sp.), tig-ílim
43. voting machine (a device that helps the voter indicates his choices by
mechanical means) – makina pang-ílim
44. voting precinct (an election district) – purok ilimánan