Ang Makasuka nga TALABA
Ni ELEAZAR TUTOR ACAMPADO
Usa sa gisawosawoan nga balita karon kining TALABA kun Tanim/Laglag Bala nga giingon nga usa ka dakong raket sa ekstorsiyon sa nag-unang airport sa nasod ilabina sa NAIA kun Ninoy Aquino International Airport diin daghan ang mireklamo nga gitamnan og bala ang ilang mga bagahe.
Kining maong panghitabo maoy nakaingon sa daghang mga pasahero nga wala makadayon og sakay sa ilang flight ug nakahatag og dakong kadaot sa reputasyon sa nasod ingon nga usa ka tourist destination. Ang mga tugpahanan sa eroplano maoy maingong ganghaan sa maabi-abihon ug maanindot natong dapit.
Apan kon ingon niini nga dunay anomaliya nga nanghitabo, kinsa pa may langyaw nga gustong moagi sa atong pultahan?
Sukad sa Enero hangtod karong ning tuiga, giingon nga ubay-ubay na ang nasakpan nga nagdala og kompletong bala sulod sa ilang mga bagahe, baseyo sa bala, nga giingong anting-anting nga dunay chain, naay giingon nga dili na mobuto ug naay giingong anting-anting nga walay chain.
Apil na niini ang nahitabo sa usa ka babayeng senior citizen uban sa iyang anak babaye nga mopadulong sa Vietnam nga hapit gyod mabiyae sa ilang biyahe. Na-stress ug na-high blood ang tiguwang sa kay gi-hold sila sa mga immigration officer kay duna kunoy anting-anting sa baseyo sa bala nga nakita sulod sa ilang bagahe. Sa pagkahibawo sa mga nang-modus nga gibidyohan ang panghitabo hinay-hinay tawon og sibat nga walay pupangayog dispensa o pasaylo sa ilang nahimo nga kahasol ug kalangan.
Apil usab niini ang ubay-ubay nga mga OFW nga wala kadayog lupad paingon sa laing nasod ilang trabahoan.
Sa mga ubay-ubay nga nasakpan nga nagdala og bala, daghan ang mireklamo nga gitamnan sila sa maong ebidensiya. Apan duna usay uban nga miangkon nga tinuod nga nagdala sila og bala isip anting-anting ug pangontra sa mga barangan ug unsa pa diha nga la’ og baba.
Mahimong ang uban wala masayod nga usa ka dakong pagsupak sa balaod, sa probisyon sa Akta Republika 10591 kun Comprehensive Firearms and Ammunition Regulation Act ang pagdala og bala, diin ang bisan masakpan lang nga magdala og usa ka bala mahimong mapriso labing menos 6 ka tuig hangtod sa 12 ka tuig. Hinuon ang uban nasayod na niini apan sa pagdinali nakalimtan nga ibilin sa ilang mga pinuy-anan.
Bisan og wala ka masayod o hagbay ka rang nasayod nga gidili ang pagdala og bala sa airport, angay lang gyong silotan segun sa balaod kon masakpan ka nga tinuod nga nagdala niini. Walay eksipyon. Ang balaod angay ipatuman sa tanan sa walay pagpihig.
Pero kon nasakpan nga nagdala og bala kay gimaniobra sa laing tawo, ilabi na sa mga hingtungdan o sa mga sinugo sa mga tigpatuman sa seguridad airport, angay lang nga moreklamo ug pabayron sila sa nahimo nga dakong purhisyo sa pagkalangay sa biyahe.
Ang pagpahigayon sa paspas ug lawom nga imbestigayon sa TALABA maoy gipangandoy sa kadaghanan ilabi na sa tanang magbiyahean sakay sa eroplano. Ang mapamatud-an nga nagpahigayon sa pagpananom og bala ug bisan ang mga opisyal nga dunay kasayoran apan walay gihimo nga mahunong kini o nagbendisyon nga mahitabo kini, angay lang lutoson ug pahamtangan sa silot segun sa balaod.
Ug kon ikaw, Sano, mobiyahe ug dunay dala nga bala nga gihimong anting-anting ug mahimo pang mobuto o makapurhisyo sa uban, seguroa nga ibilin na lang gyod kini sa inyong ba’y. Walay laing pangontra sa daotang panghitabo gawas sa lig-ong pagtuo sa Ginoo. Siya ang labing maayo natong anting-anting asa man kita mopaingon.
(Si Eleazar Tutor Acampado, kanhi staff writer sa Bisaya Magazine. Nakadaog na sa Don Carlos Palanca Memorial Awards for Literature in Cebuano Short Stories. Ug kasamtangang nagserbisyo isip ikaduhang Sangguniang Barangay member sa West Poblacion, Garcia-Hernandez, Bohol.)