Dili Duwaduwa ang Maadik sa Online Gambling
Ni ELEAZAR TUTOR ACAMPADO
USA ka grabeng problema nga hilom nga nagdaot sa atong komunidad nga Bol-anon ang online gambling, ilabi na ang e-sabong ug uban pang mga sugal nga anaa gi-install sa atong mga selpon.
Kon kaniadto aduna pay lingaw ug katilingbanong aspeto ang sugal, karon, usa na kini ka makahadlok nga bisyo nga moabot bisan asa, bisan kanus-a, ug walay pagpugong.
Kay bisan gani ang usa ka kongresista nga maminaw unta sa gihimong pagpamulong ni Presidente Ferdinand Marcos, atol sa gipahigayong SONA niadtong Hulyo 28, midalikyat man gyod og tan-aw og sultada sa e-sabong. Hinuon, wala ta kaseguro kon mipusta ba siya o wala. Apan sa mata sa kadaghanang nakakita niya, dili kini usa ka maayong panag-ingnan sa usa ka halangdong magbabalaod sa Kongreso.
Ingon na gyod niini kasikat ang e-sabong kay bisan ang anaa sa hataas nga hut-ong sa katilingban gihimo na man nila kining kalingawan. Bisan tuod hugot na kining gipahunong sa kagamhanan, ang iyang mantsa nagpabilin, ug ang pamaagi niini gisundog sa ubang online gambling platforms.
Daghan ang nabiktima, dili lang sa panalapi, apan sa ilang tibuok kinabuhi.
Daghan ang nawad-an sa ilang tinigom, naunlod sa utang, ug nawad-an sa ilang kabtangan tungod sa sugal. Ang dali ug sayon nga pag-access sa online gambling naghimo niini nga mas delikado. Usa lang ka pagtuplok sa selpon ug mahimo nang mawala ang gihagoan nimong kuwarta.
Kung aduna nay nagsugal sa pamilya, lagmit nga mohasi ang kasamok ug pagkabahinbahin. Ang pagsalig mawala, ang krisis pinansiyal moguba sa panimalay, ug ang mga bata maoy labing apektado sa pagkabungkag sa ilang ginikanan. Ang kaniadto malinawon nga panimalay mahimong sentro sa panaglalis ug kasub-anan.
Ang pagkaadik sa sugal susama ra sa pagkaadik sa droga. Mohatag kini og dakong stress, kabalaka, depresyon, ug sa grabe nga mga kaso, mahimong mosangpot sa paghunos sa kinabuhi. Ang paglaom nga makabawi sa napildi maoy makaingon nga mopusta og dugang apan sa ngadto-ngadto dili kalikayan nga nahapay na ang tanan.
Tungod niini ang naadik sa online gambling mahimong mawad-an na og gana nga motrabaho o magtuon. Kay ang iyang oras adto na man magahin sa pagsugal, pagtan-aw ug pagpusta sa gikahinaman nga online gambling. Niini, madaot ang trabaho o negosyo kay dili na man maatiman og maayo. Maong dili kalikayan nga magdulom ang kaugmaon tungod sa pagkaadik sa sugal.
Ug ang mga tawo nga naadik sa sugal mahimong makabuhat og bisan unsa aron lang makakuwarta. Dili kalikayan ang pagpanglimbong, pagpangawat, o pagpangutang og dako. Niini, madaot ang ilang reputasyon ug ang ilang moral nga baroganan sa kinabuhi.
Angay natong hinumdoman nga ang mga online gambling apps gidesinyo aron maadik ang mogamit niini. Migamit kini og sopistikadong algorithms ug user interfaces nga makabihag ug makapadasig sa pagpadayon sa pagpusta. Ang walay hunong nga kahigayonan nga anaa kini ug magamit dayon, ang kasayon sa pagdeposito ug pag-withdraw sa kuwarta pinaagi sa GCash o uban pang e-wallets, ug ang ilusyon sa dali nga pagkadato maoy nakapeligro kaayo niini.
Dili na kinahanglan nga moadto pa ka sa sabungan o sugalan. Ang sugal na mismo ang moabot sa imong kamot, sa imong kuwarto, sa bisan unsang takna sa adlaw o gabii. Kini ang dakong kalainan sa karaan ug modernong porma sa sugal.
Duna kitay nahibaw-an nga usa ka domestic helper sa Middle East nga mamayloan og kuwarta pang-cash in sa iyang GCash aron makapadayon sa iyang pagpusta sa usa ka gikahiligan niyang online gambling app. Naay mga higayon nga dili na makapadala sa iyang pamilya kay wa nay nabilin sa iyang binulan nga kinitaan.
Busa mga, Sano, dili nato piyongon ang atong mga mata niining problemaha. Ang atong kagamhanan lokal ug nasyonal kinahanglan nga magpadayon sa pagpakigbatok sa ilegal nga online gambling. Apan labaw sa tanan, kita mismo, isip mga indibidwal ug pamilya, kinahanglan nga molihok.
Kinahanglan natong edukaron ang atong kaugalingon ug ang atong mga minahal sa kinabuhi bahin sa mga peligro sa online gambling. Ilabi na ang atong kabatan-onan nga sayon ra ma-impluwensyahan.
Bantayan ang mga sakop sa pamilya nga basin naadik na sa sugal. Kon aduna nay timailhan, pangitaan og tabang.
Kon mahimo, i-block ang gambling sites ug apps sa inyong mga selpon o ubang pang mga device. Ang pagpugong nga ma-access makatabang sa pagpakunhod sa tentasyon.
Ug ibalhin ang atensyon gikan sa sugal ngadto sa bililhong mga kalihokan sama sa sports, art, pagtuon, o pagpalambo sa kahanas sa abilidad nga maoy magdala sa gipangandoy nga kalamposan sa kinabuhi.
Mga Sano, magtinabangay kita aron mapanalipdan ang kaugmaon sa mga Bol-anon gikan sa kangitngit sa online gambling. Dili kini duwaduwa. Usa kini ka dakong hulga nga kinahanglan natong seryosohon.
Bahin sa Tagsulat:
(Si Eleazar Tutor Acampado, kanhi staff writer sa Bisaya Magazine. Nakadaog na sa Don Carlos Palanca Memorial Awards for Literature in Cebuano Short Stories ug sa Komisyon sa Wikang Filipino. Ug kasamtangang nagserbisyo isip ikaduhang Sangguniang Barangay member sa West Poblacion, Garcia-Hernandez, Bohol.)