Nalipay ka ba nga Mihinay ang Turismo sa Bohol?
Ni ELEAZAR TUTOR ACAMPADO
KON tigsakayan ka karon og Oceanjet gikan sa Cebu paingon sa Tagbilaran o Cebu Pacific, AirAsia ug PAL gikan sa Kaulohan paingon sa Panglao airport, imong maobserbaran nga halos wala nay ikasakay nga mga Koreano ug Insek. Kini nga sitwasyon sa atong mga ganghaan sa pagsulod ug gawas sa mga turista dili sama sa miaging mga tuig.
Sa wala pay pandemya sa COVID, sobra sa katunga sa mga pasahero sa fastcraft ug eroplano mga dayo. Human sa pandemya, hinay-hinay nga naulian ang turismo sa Bohol nga gidayo sa mga lokal nga turista. Apan gumikan usab sa kahakog sa ubang mga negosyante nga naghatag og dili maayong imahe sa turismo sa Bohol, wala maulii ang pagganayan sa mga langyawng turista dinhi sa atong lalawigan. Ug bisan gani ang lokal nga mga turista molikay na. Mas pilion pa nila nga mobisita sa Palawan.
Ug kini nagpasabot nga mihinay ang dagan sa turismo ug sa pag-atrak nato sa mga dayo.
Nalipay ba kita niini?
Ako wala.
Apan aduna kitay mga kaigsoonan nga nalipay ug nakasabot kita sa ilang opinyon. Duna silay balidong mga rason.
Unsa man?
Nagtuo sila nga panahon na nga makat-on og leksiyon ang pipila ka mga negosyo sa Panglao.
Maleksiyon sila nga daghang balayronon ug overpriced nga serbisyo (nahinumdoman ba nato ang isyu sa Virgin Island sa miaging katuigan?) maoy nakapawala sa mga turista. Sa dihang nihinay ang turismo, napugos ang mga negosyante nga mag-adjust. Ang panglantaw mao nga kini nga paghinay usa ka panahon sa pagsuhid sa unsay angayng buhaton aron ang Panglao mahimong customer-centric ug mas palabonon ang katagbawan sa kostumer kaysa mahimong kitaon.
Sa dihang nahanaw ang dakong panon sa mga turistang langyaw nga andam mobayad sa taas nga presyo, ang presyo sa transportasyon, hotel, ug pagkaon nagsugod sa paghinay-hinay og kanaog. Mas daling makabisita ang mga lokal ug ang mga domestic tourist tungod kay mas maabot sa bulsa ang balayronon.
Ang uban, ilabi na ang mga lumulupyo, nalingaw sa pagbalik sa kalinaw. Mihinay ang trapik, mikunhod ang kagubot, ug mibalik ang kalinaw sa kabanikanhan.
Apan, bisan pa sa kaayohan nga gihulagway, dili nato ikalimod nga ang paghinay sa turismo usa ka dako nga disbentaha sa ekonomiya sa Bohol.
Ang turismo mao ang usa sa nagdala sa pagsulbong sa ekonomiya sa Bohol. Ang paghinay niini maghatag og dakong epekto nga moigo sa mga drayber sa tricycle, tour guide, gagmay nga tindahan, ug bisan sa mga mag-uuma ug mga suplayer sa pagkaon. Kay daghan sa atong kaigsoonan ang nag-agad sa turismo.
Sa paghinay sa pag-abot sa mga langyawng turista sa mga hotel ug resort, daghang empleyado ang nawad-an og trabaho ug ang uban nakasinati og pagkunhod sa ilang oras sa pagtrabaho ug suweldo.
Ang paghinay dili lang tungod sa taas nga presyo. Gitan-aw usab sa uban nga miubos ang pagdumala sa atong mga tourist spot, ug ang atong mga atraksiyon nagapabilin ug wala maugmad kon itandi sa sa Palawan, Cebu, o ubang nasod sa Southeast Asia sama sa Vietnam, Thailand, Indonesia, ug uban pa.
Dili nato tinguha nga mawala ang mga Koreano ug Insek, kondili ang pagdani sa tanang klase nga turista, lokal ug langyaw, nga mobaik ug magpabilin. Ang paghinay sa turismo sa Bohol mahimong usa ka pait nga tambal nga atong gikinahanglan.
Kinahanglan nga ang mga negosyante sa Panglao, ug ang tibuok industriya sa turismo sa Bohol, makat-on gikan niini. Ang pag-ilog og dako nga ganansiya sa mubo nga panahon, nga walay paghatag og bili sa katagbawan sa kostumer ug patas nga presyo, dili gyod malungtaron.
Manghinaot kita nga ang paghinay sa turismo sa Bohol mamahimong panahon sa pagbag-o ug pag-implementar og estandardisasyon sa presyo, sama sa gidasig sa Department of Tourism kaniadto.
Kon buhaton nato kini, ang Bohol, ilabi na ang Panglao, makabawi ug mahimo na usab nga top destination sa kalibotan. Apan sa mas maayo, mas patas, ug mas malungtaron nga pamaagi.
Andam ba kita sa pagbag-o, mga Sano?
(Si Eleazar Tutor Acampado, kanhi staff writer sa Bisaya Magazine. Nakadaog na sa Don Carlos Palanca Memorial Awards for Literature in Cebuano Short Stories. Ug kasamtangang nagserbisyo isip ikaduhang Sangguniang Barangay member sa West Poblacion, Garcia-Hernandez, Bohol.)