Panglot Nga Diyútay 2, 2025
Ni: Jes B. Tirol
ABSALON: Ang Awit Nga Tinagik
Ni Victoriano D. Tirol, Dk. (Sr.)
Pasiuna
Si Manlalaban Victoriano D. Tirol, Dk. natawo sa ika-2 sa Panglot nga Diyutay (November) tuig 1907 ug gibawi sa atong makagagahom sa Kiling (April) 1, 1992.
Giilá siya nga batid sa balaod ug usa ka magbangkaag (educator). Apan diyutay lang ang nasayod nga sa iyang pagkabatan-on nakatagik siya ug awit nga nag-ulohan og “ABSALON.” Usa kini ka sugilawit (ballad) nga iyang namugna sa tuig 1925 o usa kagatos na katuig ang milabay.
Agi og pag-imato (commemoration) sa kinabuhi ni anhing Victoriano D. Tirol, Dk., atong ipatik dinhi ang mga pulong sa awit. Walâ kini ing mga nota tungod kay dili man ako mahibalo unsaon pagsulat sa mga nota apan nahibalo pa ako sa tunog sa maong sugilawit.
Sa walâ pa ang ikaduhang gubat sa kalibutan, nahimo kining kinaham nga awit mao man ngani nga ang lalaki nga dili makapadayag sa iyang gugma pagapagyahán og “Absalon.”
Nahimong kinaham kining maong awit tungod kay gibatolan (corrected) man ni Anhing Ben Zubiri ang tugtog.
ABSALON c.a. 1925
May usa ka sugilanon
Iganotisya kaninyo ngani
Kadto si Absalon nagpaulipon
Sa usa ka hári.
Kadtong usa ka hari
May anak nga prinsesa
Ug si Absalon wala makapahayag
Wala makapahayag sa iyang gugma.
Wala makapahayag
Sa gugma nga retenido
Ang gugma kun dili isaysay
Halos ni Absalon nga ikasakit.
Sa dihà nang pagkasakit
Nagpakuhang hari og medekilyo
Gipasusi si Absalon ug gipatán-aw
Kon unsáy sakit.
Sa diha nang medekílyo
Gisusi si Absalon ug ginatán-aw
Pagkupót sa iyang púlso
Usa ka sakit katingaláhan.
Sakit katingalahan
Halos ni Absalon nga igaláygay
Sa dugay nga pagkalaygay
Unya si Absalon ay namatay.
Sa diha na ang pagkamatay
Nagpakuhang hari og kutsilyong háit
Gipakabra ang iyang dughan
Ug gipasusi kon unsay sakit.
Pagpikas sa kasingkasing
Didtoy diyutayng papel gilikit
Pagbasa pa sa Prensisa
Kang Absalon diay nga paghigugma.
Ning ingon ang Prensisa
Kabuang mo Absalon ug pagkatúnto
Sa buhi ka pa wa ka magsaysay
Wa ka magsaysay sa imong gugma.
Ning tubag ang namatay
Unsaon ko sa pagpahayag
Unsaon ko sa pagpahayag
Nga naulipon ako sa gugma.
Tapos nianang pulonga
Si Absalon kulba kaayo
Nagpalikî siya sa yutà
Ug nagpagimaw siya sa kayo.
Sa didto na siya sa kayo
Ning singgit siya ug ning siyagit
Nangaliya sa atong Gino-o
Nga magpabalhin siya sa bugnaw.
Sa didto na siya sa bugnaw
Ning singgit siya ug ning tiyabaw
Nangaliya sa atong Gino-o
Nga ang kabugnaw wala nay sanglit.
Mao kini modelo
Kanatong mga lalaki
Makondenar ang kalag ta
Kun ang kaulaw maoy ipalabi.
Mamingaw nga paminawon
Ang tingog sa mga lingganay
Nag-agda sa maluloy-on
Nga ipaámpò si Absalon nga namatay.