Gusto Ba Jud ni PBBM Nga Maguba Ang Dinastiya?

Ni ELEAZAR TUTOR ACAMPADO

KARONG semanaha, mora kog nalipong. Nagsakit ang ulo. Dili jud ko katuo. Usa ta sa dakong supak sa mga trapo kun traditional politicians nga nagtukod og political dynasty sa ilang tagsa-tagsa ka teritoryo. Pero karon, dunay nahitabo nga mitay-og sa akong pagtuo.

Ay sag kasuko, ha? Nagdako ko nga way pagsalig sa apilyedong Marcos. Alang nako, ug tingali sa kadaghanang Bol-anon, ang maong apilyedo konektado sa diktador, korapsiyon, ug dinastiya. Dili man jud nato ikalimod ang nanghitabo kaniadto. Kay ang kasaysayan, kasaysayan man jud.

Pero makapangutana lagi jud ko. Seryoso ba si Bongbong Marcos nga gub-on ang dunot nga sistema sa atong nasod?

Bag-ohay lang, gimandoan ni Presidente BBM ang Kongreso nga himoong prayoridad ang upat ka balaod nga posibleng makaguba sa mismong sistema nga nagbutang niya sa gahom. Gitawag kini sa uban nga “all-out war” batok sa politikanhong sistema nga nagpalig-on sa mga dinastiya.

Kini ang upat ka balaodon nga giawhag niyang ipasar sa Balay Balaoranan sa nasod:

  1. Anti-Dynasty Bill: Kon mapasar ni, mahugno ang gitawag nga “political family franchise”. Dili na mahimo nga si Mommy ang gobernador, si Junior ang Mayor, ug si Uncle ang Kongresista. Sa unang higayon, ang mga ordinaryong magtutudlo, mag-uuma, ug lider sa komunidad, nga walay apelyidong gisaligan, aduna nay tinuod nga kahigayonan nga modaog ug mamuno sa usa ka dapit.
  2. Independent People’s Commission Act: Magtukod kini og watchdog nga dili mahadlok bisan sa labing gamhanang opisyal. Wala nay matabonan nga kaso, wala nay mawagtang nga audit findings.
  3. Partylist Reform Act: Pakgangon na ang mga bilyonaryo ug dinastiya nga nagpakaaron-ingnon nga representante sa mga kabos! Ang mga lingkoranan ibalik na sa mga tinuod nga mag-uuma, mamumuo, PWDs ug uban pang nagkinahanglan og representasyon sa ilang tingog diha sa Ubos Balay Balaoranan.
  4. CADENA Act (Budget Transparency): Kini ang labing nindot. Mahimo na nimong masubay ang badyet sa goberno, nga mora bag nagsubay ra kas imong parsel ug asa na ang giorder sa Shopee ug Lazada. Ang usa ka inahan sa barangay mahimo nang mosusi sa internet kon kanus-a gipagawas ang pondo para sa feeding program sa eskuylahan sa iyang anak. Wala nay tago-tago!

Apan ang mas nakapatuyok sa utok kay kining mga balaodon giduso usab sa mga tawo nga dili nato damhon nga makig-abin sa administrasyon. Kauban sa pagduso niini sila Senador Kiko Pangilinan, Bam Aquino, Risa Hontiveros, ug ang Akbayan Partylist.

Gitawag kini sa uban og Reporma sa Unipink, usa ka matang sa reporma nga angay suportahan sa tanan, pula man o green ang imong kolor sa politika. Kon ang oposisyon ug ang administrasyon nagkauyon para gub-on ang korapsiyon, basin matinuod na jud ni.

Gitulon nako ang garbo. Bisan og unsaon pa nako nga wa jud koy gusto sa iyang apelyido, kinahanglan nakong dawaton. Nga basin diay, ang tawo nga gipanumpaan nako nga dili respotoon, nagbuhat karon og mga butang nga makaluwas sa nasod, diin misirit og tibugsok ang pagsalig sa katawhan ngadto sa kagamhanan, tungod sa mga anomaliya sa korapsiyon, ilabi na sa flood control scandal.

Sa akong hunahuna, dili man ta makakaon sa pagdumot. Kon molampos man gani kining upat ka balaodon, ang Pilipinas makasinati og labing dakong politikanhong kausaban sukad niadtong 1986. Dili kini usa ka hinay-hinay nga kausaban, kondili usa ka hingpit nga pagputol sa karaan ug dunot nga sistema, nga naghatag og dalan nga mabiyaan kita sa dis-og sa kalamboan sa silingang mga nasod sa Asya.

Pero magbinantayon gihapon ta. Dili ipiyong ang mga mata tungod kay wa ganahi sa apelyido sa presidente ug nawad-an nag pagsalig sa iyang pagdumala sa kagamhanan nga giitos karon sa mga kontrobersiya.

Gihimo ba kini ni Presidente Marcos aron mobalik ang pagsalig sa katawhan, makabangon kita sa kalisod ug makalikay sa mahimong kagubot unya nga mahitabo kon mobuto na jud ang kasuko sa katawhan?

Hinaot pa unta. Kay dili man mahinungdanon kon kinsa ang naghatod og tinuod nga kausaban. Ang mas mahinungdanon nga ang tinuod nga kausaban nahitabo.

Ikaw, Sano, motuo ka ba nga mopasar kining mga balaodon sa Kongreso?

Sa ahong pagtuo, ang ikaduha, ikatulo ug ikaupat mahimong mapasar og mahimong balaod. Pero ang una, morag 99.9 nga dili mopasar samtang anaa pa ang mga magbabalaod nga kabahin sa dinastiya ug mga buaya nga way busganan.

Bahin sa Tagsulat:

(Si Eleazar Tutor Acampado, kanhi staff writer sa Bisaya Magazine. Nakadaog na sa Don Carlos Palanca Memorial Awards for Literature in Cebuano Short Stories. Ug kasamtangang nagserbisyo isip ikaduhang Sangguniang Barangay member sa West Poblacion, Garcia-Hernandez, Bohol.)