Makaani Usab og Grasya sa Dagat

Ni Eleazar Tutor Acampado

NANGITA ka bag isda nga presko na, barato pa? Kanang dili mabuslot imong bulsa inig-adto sa merkado?

Ang Garcianhon dili na mabalaka, ilabi na kadtong naas along the highway, kay duol ra ang Freedom Park, nga maoy dungguanan sa mga grasya nga gikan sa dagat nga nakuha sa Lambaklad.

Sa unang higayon sukad nga gilusad ang maong proyektong Lambaklad sa Barangay East Lungsodaan, nakakuha silag sobra sa 3 ka toneladang ba’hol niadtong Huwebes sa hapon, Enero 8, 2025. Unya pagka ugma sa buntag, diha pa gyod silay gibalikan nga kuhaon ug natumod ngadto sa baligyaanan nga nahimutang sa Freedom Park sa lungsod, duol sa bukana sa Manaba river.

Niadtong gabhiona, halos ang matag panimalay sa sentro ug kasikibit nga mga barangay apil na ang atua sa bukiran nga mga barangay, nakapalit labing menos usa ka buok nga ba’hol nga motimbang og halos tulo ka kilo.

Dako gyod ang kalipay sa mga membro sa fisherfolk sa Barangay East Lungsodaan ingon man sa mga taga West Poblacion nga nahiapil sa maong proyekto. Kay ilang nakita unsa kadako ang oportunidad nga makakuha silag daghang isda nga makaangat sa ilang panginabuhi.

Kining Lambaklad Project sa Barangay East Lungsodaan dili basta-basta nga pukot, mga Sano. Usa kini ka ₱3 Milyones nga proyekto nga naghatag og dakong paglaom aron maseguro nga ang mga lumulupyo sa Garcia-Hernandez masuplayan og barato nga isda.

Sa mga wala pa masuweto, ang “Lambaklad” gikan sa pulong nga “lambat” (net) ug “baklad” (corral). Apan abi sa uban og kinaraan kini nga pamaagi sa pagpanagat. Sa pagkatinuod, teknolohiya kini gikan sa nasod sa Japan nga gitawag og “Otoshi-ami”.

Dili sama sa trawl fishing nga gukdon ug huroton og kuha ang tanang maagian diin madaot ang kinaiyahan ilawom sa dagat apil na ang mga gasang. Ang Lambaklad lahi kay usa kini ka eco-friendly ug malinawon nga pamaagi

Wala kini magkinahanglan og gasolina aron maggukod sa isda. Ipahimutang lang kini sa agianan sa mga isda sama sa tulingan, mamsa, ba’hol ug uban pa. Ang pukot adunay ganghaan nga mogiya sa mga isda pasulod sa sentro niini hangtod mabitik sila sa bulsa.  Ang nakanindot ani kay ang gagmay nga isda makaikyas ra. Mao nga mapadayonon ra gihapon ang liyok sa mga isda sa kadagatan. Walay usik ug walay kadaot sa kinaiyahan.

Kining tanan nahimong posible tungod sa paningkamot sa kagamhanan sa lungsod ubos sa liderato ni Mayor Jess Baja ug sa hugot nga suporta sa Bureau of Fisheries and Aquatic Resources (BFAR-7).

Ang East-Lungsodaan Fisherfolk Association o ELFA, dako og pasalamat kang BFAR Provincial Fishery Officer Candido T. Samijon, ug sa mga eksperto sama nila Sir Julius Caezar Rugay ug Sir Mark Anthony Milana sa walay puas nilang paghatag og technical training sa mga mananagat.

Ug karon hinay-hinay nang nakita ang dakong resulta sa maong Lambaklad project.  Maong saludo ko sa ELFA ubos sa pagdumala ni Francisco L. Galeon ug sa tanang opisyales. Ang Lambaklad nagkinahanglan og “Bayanihan”. Kinahanglan magtinabangay sa pagbira sa pukot. Kini nagpakita nga sa Garcia-Hernandez, kon magkahiusa ang LGU, ang ahensiya sa goberno, ug ang katawhan, duna gyoy maani nga grasya sa dagat.

Ang Lambaklad dili lang usa proyekto apan simbolo usab sa pagrespeto sa dagat. Kon atong ampingan ang dagat pinaagi sa saktong pamaagi sa pagpangisda, ang dagat mobalos usab kanato og mohatag og daghang grasya.