Konsumidor gipahihumduman sa obligsyon sa pagbayad sa konsumo sa kuryente matag bulan
Sinulat ni Sheryl B. Paga
Ang Bohol Light nagpahinumdum ngadto sa mga konsumidor pa pagbayad sa binulan nga obligasyon sa bill sa kuryente aron malikayan ang diskoneksyon.
Kini gihimo basi sa balaod sa Magna Carta nga mandato gikan sa Energy Regulatory Commission (ERC) diin ang pagputol sa koneksiyon sa kuryente himoon lamang ngadto sa mga linya sa konsumidor nga wala nakabayad sa konsumo sa kuryente sulod sa duha ka bulan.
Ang Bohol Light adunay gisunod nga mga lagda, tamdanan ug mga pamaagi alang sa hapsay nga operation sa pagpadagan sa panuga sulod sa franchise area.
Adunay Magna Carta mahitungod sa Consumer’s Rights and Obligations. Busa importante nga mahibaloan sa atong mga konsumidor ang kabahin sa ilang katungdanan sa pagbayad sa electricity bills aron malikayan ang kahasul.
Gihatagan ang konsumidor ug napulo ka adlaw gikan sa pagkadawat sa billing statement aron sa pagbayad nga walay penalties or surcharges.
Samtang kadtong adunay mga unpaid bills sa nilabay’ng mga bulan, adunay nakatatak nga Notice of Disconnection.
Kini nagpahinumdum nga atong pagabayaran ang maong kantidad sa mas labing sayong panahon aron dili maputlan sa linya sa kuryente ug aron malikayan ang pagkabalda sa atong mga trabaho o negosyo.
Kung ang DUE DATE matunong sa adlaw’ng Sabado, Domingo o Holidays, palihog ug bayad pinaagi sa atong mga accredited payment partners aron malikayan ang mga penalties niini.
Pwde usab kitang mubayad pinaagi sa bisan asang branches o payment outlets nga natala sa ubos. Pwde kini via online banking (Metrobank, UB, PNB, BDO, Security Bank), over the counter o e-wallet payments.
Kung aduna kitay mga pangutana kabahin sa atong nadawat nga mga billing statements, palihog ug tawag sa 24/7 hotline numbers (038) 427-2372 o 0920-960-2372 alang sa tukma nga eksplinasyon ug katin-awan.
Gipaniguro sa Bohol Water ang 100% operating kondisyon sa mga pumping stations sa mga dapit nga gi-alagaran.
Sinulat ni Victor L. Tambis
Makita sa itaas ang pagpaandar ug balik sa usa ka pumping unit human sa PMS niini
Sa padayon nga pagpadangat ug efeciente nga serbisyo sa panubig ngadto sa mga konsumidor, gipaniguro sa Bohol Water nga ang tanang mga tinubdan o pumping stations anaa sa 100% ang operating condition niini. Ang bul-og sa tubig nga mosulod sa linya ug gi supply ngadto sa mga konsumidor naga depende sa tubig gikan sa mga pumping units.
Ug tungod niini, gihatagan sa Bohol Water ug unang pagtagad ang pagmonitor sa kondisyon sa matag usa ka pumping unit aron masiguro nga walay aberya nga magpanghitabo nga mo resulta sa pagkakulang sa tubig nga mosulod sa linya padulong sa mga konsumidor.
Segun sa nahaunang mga balita, gitutukan sa Maintenance group, ubos sa production section sa Operations Department, ang PMS o Preventive Maintenance Services sa tanang mga pumping stations base sa gitakda nga number of operating hours niini ug lakip usab sa PMS ang mga tanke o reservoirs sa Bohol Water. Segun sa gikatakda nga schedule sa bulan sa Marso ning tuiga, ang mga pumping stations nga ipaubos sa PMS mao ang mga mosunod: PU No. 23 nga anaa sa Barangay Dao, PU No. 19 nga anaa sa Barangay Dampas. Sa dili pa dugay, gihimo ang PMS sa PU#2 niadtong Febrero 25, 2026 nga anaa nahimutang sa lungsod sa Corella, ug sa Feb. 26 ang PU#24 nga anaa nahimutang sa Barangay San Isidro, Tagbilaran City. Niadtong Feb. 27 gihimo ang PMS sa Reservoir #3 nga anaa haduol sa City Hall ning syudad.
Ang mga kalihokan sa PMS nagalakip sa mga mosunod: (1) pagsusi sa mga parte o pisa sa submersible pump ug submersible motor base sa operational standard niini; (2) Pag survey sa well mismo ginamit ang borehole camera aron mahibaloan ang condition niini; (3) Pagsusi sa condition sa riser pipes kon wala ba kini parte nga gabok o lungag; (4) Ug pagsusi sa ubang pang parte sa pumping unit nga maka apekto sa pag-andar o performance niini.
Pinaagi sa maong mga kalihokan sa PMS, gipaniguro sa Bohol Water nga anaa sa 100% ang condition sa tanang mga tinubdan niini.
Mga ahensya sa gobyerno gi-awhag sa10% ngapagpakunhod sa konsumo sa gasolina
Sinulat ni Elvira C. Bongosia
Sa mando ni Presidente Ferdinand R. Marcos Jr., ang Inter-Agency Energy Efficiency and Conservation Committee (IAEECC) nagpagawas ug advisory nga nanawagan alang sa higpit nga pagpatuman sa mga lakang sa pagdaginot sa enerhiya taliwala sa nagpadayong tensyon sa Middle East.
Ang advisory, nga gilagdaan ni Department of Energy (DOE) Kalihim Sharon Garin, ang IAEECC Chairperson, nag-awhag sa tanang ahensya sa nasudnong gobyerno, government-owned or controlled corporations (GOCCs), state universities and colleges (SUCs), ug local government units (LGUs) nga pakunhoran ang konsumo sa gasolina labing menos 10 porsyento.
“In light of the recent global situation and the uncertainty in petroleum supply brought about by the ongoing conflict in the Middle East, the Department of Energy (DOE) is adopting a proactive and collective measure to safeguard the country’s energy security (Tungod sa bag-o nga kahimtang sa kalibutan ug ang kawalay kasiguruhan sa suplay sa petrolyo nga dala sa nagpadayon nga panagbangi sa Middle East, ang Department of Energy (DOE) nagsagop sa usa ka proactive ug kolektibo nga lakang aron mapanalipdan ang seguridad sa enerhiya sa nasud),” ang advisory nag-ingon.
Gawas sa mga lakang sa pagdaginot sa enerhiya, si Garin nagkanayon nga ang tanang government entities gi-awhag sa pagmando sa fuel-efficiency ug conservation measures sa ilang mga opisina ug pasilidad.
Ang Kalihim niingon nga ang tanang ahensya sa gobyerno kinahanglang higpit nga mopatuman sa fuel efficiency ug conservation practices sulod sa ilang opisina ug mga operasyon, lakip na ang regular ug preventive vehicle maintenance; standardized nga sistema sa pagmonitor sa sakyanan; full-tank nga pamaagi para sa saktong pagsukod sa fuel efficiency sa sakyanan; optimized nga pagdumala sa byahe; hinay-hinay nga pagbalhin ngadto sa electric o hybrid nga mga sakyanan; fuel-efficient kinaiya sa drayber; ug pagsumite sa binulan nga mga taho sa konsumo.
Matud pa ni Garin nga hugot nga bantayan sa DOE ang pagsunod sa advisory.
Aron ma-validate ang pagsunod, ang DOE Energy Audit Team magpahigayon ug energy audits ug random spot checks sa tanang government entities.
Agig tubag sa kamandoan ni Presidente Ferdinand R. Marcos Jr. nga magdaginot sa enerhiya tungod sa tensiyon sa Middle East nga makaapekto sa presyo sa krudo ug gasolina, ang Department of Energy (DOE) nipahibalo sa mga ahensya sa gobyerno sa mga lakang nga makatabang sa pagkunhod sa konsumo sa gasolina hangtod sa 10 porsiyento. (Hulagway gikan sa PIA)
P100-M gov’t center itukod sa lungsod sa Cortes
Sinulat ni Elvira C. Bongosia
Gitakdang itukod sa Provincial Government of Bohol ang duha ka andana nga multi-purpose building nga nagkantidad ug P100-milyon human gipahigayon ang ground breaking sa Barangay Malayo Sur, Cortes, niadtong Marso 3, 2026.
Ang itukod nga Provincial Government Center gidesinyo sa pagsentro sa mga nag-unang opisina sa gobyerno, pagtubag sa nagkadako nga panginahanglan alang sa mga luna sa opisina, ug pagpalambo sa kahusayan ug accessibility sa mga frontline services.
Kun makompleto na, ang pasilidad gipaabot nga makapahapsay sa mga transaksyon ug makamugna ug mas kombenyente nga service hub alang sa mga residente sulod ug gawas sa syudad sa Tagbilaran.
“The Provincial Government has pushed for projects like this because we believe that development must be planned, purposeful, and people-centered (Ang Gobyerno sa Probinsiya nagduso sa mga proyekto nga sama niini tungod kay kami nagtuo nga ang kalamboan kinahanglan nga planado, may katuyoan, ug nakasentro sa katawhan),” mensahe ni Gob. Erico Aristotle Aumentado atol sa groundbreaking ceremony.
Gipasiugda niini nga ang proyekto nagpakita sa pasalig sa probinsya sa katuyoan ug nakasentro sa katawhan nga kalamboan.
Gawas sa pagpauswag sa paghatud sa serbisyo, gipasiugda usab ni Aumentado ang mas halapad nga panan-awon sa pagpalapad sa mga lugar nga pagtubo sulod sa syudad sa Tagbilaran, pinaagi sa pagtukod ug mga opisina sa gobyerno sa lungsod sa Cortes.
Ang gobernador nag-ingon nga ang probinsya nagtumong sa pag-decongest sa sentro sa syudad, pag-abli sa bag-ong ekonomikanhong mga oportunidad, pagdani sa mga pamuhunan, ug pagdasig sa lokal nga kalihokan sa ekonomiya sa silingang mga lungsod.
Alang kang Cortes Mayor Rodrigo Dennis Uy, ang Provincial Government Center nagrepresentar sa dugay na nga gilantaw nga milestone alang sa lungsod.
“Dugay na gyud nako nga damgo isip mayor nga madala nato ang mga national offices dinhi mismo sa lungsod sa Cortes,” matud pa ni Uy.
Gitataw ni Uy nga ang proyekto makapadali sa mga transaksyon, makapauswag sa kahusayan, ug makapalig-on sa koordinasyon tali sa nasyonal ug lokal nga mga buhatan sa gobyerno.
Ang Department of Public Works and Highways (DPWH) maoy magsilbi nga lead implementing agency diin ang konstruksyon gitarget nga mahuman sulod sa usa ka tuig.
Sa usa ka lakang sa pagpalig-on sa publikong imprastraktura ug pagpaduol sa mga serbisyo sa gobyerno ngadto sa katawhan, ang Panggamhanan sa Probinsiya sa Bohol nga gipangulohan ni Gobernador Erico Aristotle Aumentado (sentro) nanguna sa pagpahigayon sa ground breaking sa ₱100-M nga Provincial Government Center sa Barangay Malayo Sur, Cortes niadtong Marso 3, 2026. (Hulagway gikan ni Elvira C. Bongosia/Prov’l Gov’t of Bohol)
DND nipasidaan batok sanga peke ngaPH nga asoy bahin sadirektang hulga sa panagbangi sa Middle East
Sinulat ni Elvira C. Bongosia
Gipasidan-an sa Department of National Defense (DND) ang publiko batok sa mga bakak nga asoy taliwala sa nagpadayon nga tensyon sa Middle East.
Sa usa ka pahayag, ang DND nag-ingon nga ang mga bakak nga asoy bahin sa kahimtang sa Tunga-tungang Sidlakan nag-circulate online, nga naghatag ug kabalaka ug kalibog sa publiko.
“We enjoin the public to refrain from sharing unverified materials and obtain information only from reliable sources (Among gi-awhag ang publiko nga likayan ang pagpaambit sa wala mapamatud-an nga mga materyales ug pagkuha ug impormasyon gikan lamang sa kasaligang mga tinubdan),” matud pa sa pahayag sa DND.
Gipasalig usab sa DND nga pabilin silang andam sa pagtubag sa mga posibleng contingencies aron mapanalipdan ang kaayohan sa mga Pilipino kung ang sitwasyon nagkinahanglan ug dugang aksyon.
Ang Armed Forces of the Philippines (AFP) hugot usab nga nagmonitor sa mga kalamboan sa Middle East.
Ang AFP nagkanayon nga walay katuohan nga direktang hulga sa teritoryo sa Pilipinas o sa mga Pilipino ug langyaw nga mga nasyonalidad sa nasud.
Si Presidente Ferdinand R. Marcos Jr. hugot nga nagmonitor sa mga kalamboan sa Middle East nga nagmando sa mga mahinungdanong ahensya sa gobyerno aron masiguro nga ang kaayohan ug proteksyon sa mga overseas Filipinos matubag sa husto ug dihadiha dayon taliwala sa nagkagrabeng tensyon.
Nipasidaan ang Department of National Defense batok sa mga video ug uban pang materyal nga gi-post sa online nga nagpakaylap sa mga bakak nga asoy bahin sa kahimtang sa Middle East. Gi-awhag sa buhatan ang publiko nga likayan ang pagpaambit sa wala mapamatud-i nga mga materyales ug pagkuha ug impormasyon gikan lamang sa kasaligang tinubdan. (Hulagway gikan sa DND/PIA)
Pag-IBIG mideklara sa ₱64.34B record nga dibidendo sa 2025;Regular savings
mokita ug 6.62%, M₱2 mokita ug 7.12%
Sinulat ni Elvira C. Bongosia
Ang mga miyembro sa Home Development Mutual Fund o Pag-IBIG Fund makapaabot ug mas taas nga pagbalik sa ilang mandatory ug boluntaryong savings diin gipahibalo sa mga opisyal niadtong Biyernes ang mas taas nga dividend rates alang sa 2025.
Atol sa Pag-IBIG Chairman’s Report 2025 nga kalihokan sa Pasay City, si Pag-IBIG CEO Marilene Acosta mideklarar ug dibidendo nga P64.34 bilyones alang sa tuig, katumbas sa 98.6% payout ratio nga milapas sa minimum nga 70% nga pagbalik sa tinuig nga net income niini ngadto sa mga miyembro.
Matud pa ni Acosta nga kini ang labing taas nga dividend sa kasaysayan sa Pag-IBIG Fund.
Ang deklarasyon sa dibidendo naggikan sa likod nga net income nga P65.8 bilyones.
Atol usab sa maong kalihokan, si Acosta ug Department of Human Settlements and Urban Development (DHSUD) Kalihim Jose Ramon Aliling, kinsa nangulo usab sa Pag-IBIG Fund Board of Trustees, mipahibalo sa dividend rate alang sa regular nga savings nga 6.62%, mas taas sa 6.60% nga gitakda sa 2024, ingon man ang kita sa Modified Pag-IBIG2% savings (MP2) 2. 7.10% sa miaging tuig.
Ang Pag-IBIG gimandoan sa pagmugna ug mga tinigom pinaagi sa pagkamiyembro sa usa ka integrated nationwide savings system ug pagpalihok sa provident funds sa mga miyembro niini alang sa mga katuyoan sa pabalay.
Matud pa ni Aliling nga gimarkahan na usab sa Pag-IBIG Fund ang 2025 isip usa sa labing maayo nga mga tuig niini, tungod kay ilang gideklarar ang pinakataas nga kantidad sa mga dibidendo sa ilang 45 ka tuig nga kasaysayan.
Niadtong 2025, ang kontribusyon sa mga miyembro miigo sa taas nga rekord nga P160.41 bilyon, nga 21% matag tuig, nga adunay boluntaryo nga kontribusyon nga mikabat sa P93.6 bilyon, nga milabaw sa mandatory nga kontribusyon nga P66.80 bilyon.
Ang kita sa pamuhunan mitubo usab ug 50% ngadto sa P9.43 bilyon, nga nagsuporta sa kinatibuk-ang kahimtang sa panalapi nga adunay kinatibuk-ang kabtangan nga mikabat sa P1.23 bilyon.
Gi-anunsiyo sa Pag-IBIG Fund (HDMF) ang 2025 dividend rates—6.62% alang sa Regular Savings ug 7.12% alang sa MP2 Savings. Kini nagpasabot nga mas midako pa ang inyong tigom. (Hulagway gikan sa PIA)
30 ka frontline agri workers nakakompleto saBasic Agricultural Extension Course sa ATI-7
Sinulat ni Elvira C. Bongosia
Katloan (30) ka mga agricultural extension workers (AEWs) ug High Value Crops Development Program (HVCDP) technicians sa tibuok Central Visayas ang nakakompleto sa unom ka adlaw nga pagbansay-bansay nga gidesinyo aron sa pagpalambo kon giunsa nila pagplano, pagpatuman, ug pagmonitor sa extension nga mga kalihokan alang sa mga high value crops sa mga mag-uuma.
Gipahigayon sa Agricultural Training Institute (ATI) Central Visayas niadtong Pebrero 22–27, 2026, ang pagbansay nagtumong sa pagpalig-on sa kahanas sa mga frontline agricultural workers sa Basic Agricultural Extension Course (BAEC) para sa High Value Crops Development Program (HVCDP) Coordinators.
Ang HVCDP adunay mahinungdanong papel sa pagpataas sa produktibidad, pagpausbaw sa kompetisyon sa merkado, ug pagpataas sa kita sa mga mag-uuma.
Pinaagi sa pagsangkap sa mga tigpatuman sa HVCDP ug mas lig-on nga mga kahanas sa extension, ang ATI-7 nagtabang sa pagsiguro nga ang mga interbensyon sa programa mas responsive, inklusibo, ug gipunting sa resulta.
Sa Rehiyon VII, mokabat sa 180 ka HVCDP Technicians ang aktibong nag-implementar sa mga programa sa ilang tagsa-tagsa ka lungsod. Apan talaan nagpakita nga 13 ra kanila ang nakatapos kaniadto sa Basic Agricultural Extension Course.
Kini nagpasabot nga kadaghanan sa mga nagpatuman wala pa makadawat ug pormal nga pagbansay sa pagpalawig sa agrikultura.
Tungod kay ang mga koordinetor ug technician sa HVCDP nagsilbi nga sumpay tali sa nasudnong mga palisiya ug mga mag-uuma, ang pagpalig-on sa ilang mga kahanas sa pagpalawig mahinungdanon.
Ang pagbansay nagtinguha sa pagsulbad sa maong kal-ang ug pagsiguro nga sila mas andam sa pagsuporta sa mga mag-uuma sa epektibong paagi.
Si Marilyn L. Gaterin, fishery technician gikan sa lungsod sa Corella nipadayag ug pasalamat sa maong pagbansay-bansay kay naghatag kini ug mga espisipikong topiko, tinuod nga mga ehemplo ug gitubag ang iyang mga pangutana ug giklaro ang iyang mga pagduhaduha.
Matud pa niya nga usa ka bililhon nga kasinatian ang maong pagbansay nga naghatag kaniya ug praktikal nga kahanas ug kahibalo sa pag-atubang sa ilang umaabot nga mga kauban / stakeholder.
Ang BAEC usa sa kinauyokan nga mga programa sa pagbansay sa ATI alang sa mga extension worker. Naghatag kini sa mga partisipante ug lig-on nga pundasyon sa mga prinsipyo ug pamaagi sa pagpalapad sa agrikultura.
Atol sa pagbansay-bansay, ang mga partisipante namalandong sa ilang mga kalig-on ug mga dapit alang sa kalamboan; girepaso ang mga sukaranan sa pagpalapad sa agrikultura; nagtuon sa lain-laing mga pamaagi sa extension, mga estratehiya, ug mga pamaagi pinaagi sa mga panaghisgot sa kaso; nagpraktis sa mga kahanas sa komunikasyon sa panahon sa mga kalihokan sa pagpaunlod sa komunidad; ug nakakat-on unsaon sa hustong pag-apil ug pagpahigayon sa mga komunidad gamit ang participatory approach.
Ang mga sesyon naghiusa sa mga lecture, workshop, ug praktikal nga mga ehersisyo, nga nagtugot sa mga partisipante sa paggamit sa ilang nakat-unan sa realistiko nga mga sitwasyon.
Ang 30 ka mga frontline agricultural workers uban sa mga kawani sa ATI-7 human nipaubos sa pagbansay-bansay sa Basic Agricultural Extension Course (BAEC) alang sa High Value Crops Development Program (HVCDP) Coordinators nga gipahigayon niadtong Pebrero 22–27, 2026, sa ATI-Regional Training Center sa Barangay Cabawan, Tagbilaran City. (Hulagway gikan sa ATI-7 photo)
BALAK
ANG MALANTIP NGA SUWAB SA KINAADMAN
Sinulatni Engr. Rogelio Podelino
Mataglinalang may kinaadmanngagihuptan
Gasakinisatawogikansa KAHITAS-AN
Aron gamitonalangsakabulahanansatanan
Alangsamadagaya-on ngakinabuhisakatawhan
Tungodsakinaadmansatawo
Nautingkayangtinagu-angmisteryo
Ngagiliminansakinaiyahan
Sulodsadaghangmgakatuigan
Tungodsakinaadmansatawo
Nabuhatangmgasakyananwalakaniadto
Kaniadtosadsmgolamangmaabotangbulan
Apankaronmakadaghannanggibalikbalikan
Tungodsakinaadmansatawo
Nakuhaangnakalubongngakrudossdisyerto
Bisansailawomsadakungdagat
Nahabwaangkrudosamgamakinangbinuhat
Tungodsakinaadmansatawo
Dakungsyudadnaangdisyertokaniadto
Milamboangdaghangpatigayon
Sapaglabaysamgapanahon
Tungodsakinaadman da tawo
Nakaplaganangdaghan pang misteryo
Anggidamgokalamboannahimongkatumanan
Tungodsa ANG MALANTIP NGA SUWAB SA KINAADMAN