Bohol Light mipagawas sa “Tipid Tips” alang sa mga konsumidor
Sinulat ni Sheryl B. Paga
Ang Bohol Light buot magpahinumdom sa tanang konsumidor nga kinahanglan kita magpakita ug responsablenga paggamit sa kuryente, ilabi na karong panahon sa summer ug sa nagkataas nga presyo sa petrolyo.
Kini nga sitwasyon posible usab makaapekto sa presyo sa kuryente matag bulan tungod sa kasamtangan nga krisis nga nasinate sa mga katawhan.
Tungod niini, gidasig ang katawhan nga padayon nga sundon ang mga energy-saving tips sa atong mga panimalay, opisina, ug mga establisimyento aron makatabang sa pagdumala sa atong gastuhan.
Hinumduman nato nga ang presyo sa WESM dili matyansa matag bulan tungod kay mag depende kini sa supply ug demand diha sa merkado
Aron mas makatipid sa pamasahe ug oras, gidasig sa Bohol Light ang tanang konsumidor nga bayran ang atong obligasyon o electricity bill pinaagi sa online nga mga third-party collecting partners.
Pinaagi niini, dili na kinahanglan mobiyahe o mopila sa opisina kay mahimo na kitang mubayad bisan unsa nga takna gamit lamang ang cellphone o online banking apps nga mas dali, luwas, ug walay hasol.
Ang mga bayad nga gihimo pinaagi sa maong mga partners mapustada sa inyong account sulod sa 24 ka oras o sa mosunod nga adlaw sa pag-bayad.
Likay sa disconnection, ug enjoy sa mas sayon nga paagi sa pagbayad sa inyong Bohol Light bill.
Alang sa ubang mga pangutana ug kasayuran, mahimo kitang mobisita sa Bohol Light FB Page, website sa www.boholpower.ph, o tawag sa service hotline: ☎ (038) 427-2372 / 0920-960-2372, 0939-911-5671 o magpadada ug mensahe sa opisyal nga messenger account sa Bohol Light.
WASH caravan gihimo sa Bohol Water
Sinulat ni Victor L. Tambis
Mga tinugyanan sa Bohol Water nag proseso sa aplikasyon sa mga konsumidor atol sa gihimo nga WASH caravan.
Ubos sa maong program nga makonektahan sa linya ug aron madala ang tubig ngadto sa mga konsumidor, ilabi na kadtong wala pa’y pormal nga koneksyon sa tubig, ang Bohol Water mihimo sa WASH caravan diin ang mga tinugyanan sa Customer Service Section sa maong Kompanya ang miduol ngadto sa komunidad
kinsang katuyuan mao ang pagdala sa buhatan sa Bohol Water haduol sa mga konsumidor.
SA maong program, Ang Bohol Light,
modawat sa pagproseso sa mga aplikasyon sa tubig diha MISMO SA dapit nga nahimutangan sa mga tawo imbis nga himoon kini sa buhatan sa maong kompanya.
kining maong proyekto pinasubay sa programa sa United Nations nga mao ang Water, Sanitation ang Hygiene (WASH) master plan, ug gi adopt usab kini sa atong nasod, diin ang mandato mao ang pagdala sa tubig ngadto sa komunidad nga walay pormal nga koneksyon ang mga nanimuyo niini.
Ang maong caravan gihimo sa Bohol Water sugod niadtong adlawng Myerkules, April 15, 2026 sa barangay Cogon, haduol sa daan airport ug likod sa Cogon round church.
Ang maong kalihokan, pinasubay sa maong programa sa tinguha nga mahatagan ug kasayon, ilabi na kadtong walay igong kantidad ug dili usab makahatag ug higayon sa pagbisita sa buhatan sa Bohol Water alang sa maong katuyuan.
Subay niini, ang Bohol Water naga-awhag sa mga konsumidor nga anaa nanimuyo sa nahisgutang dapit, ilabi na kadtong wala pay koneksyon sa tubig, sa pag pahimulos sa maong kahigayunan.
Padayon nga himoon sa Bohol Water ang WASH caravan sa sunod semana.
Human sa maong dapit, himoon usab ang caravan sa mga dapit nga adunay bag-ong linya ang Bohol Water sama sa Barangay Dao, subay sa Darunday St, Zamora St ug Toledo St.
Alang sa dugang kasayoran sa maong programa, mahimong motawag sa buhatan sa Bohol Water pinaagi sa mga numero sa telepono: 412-3154; 411-0210 ug cell phone No. 09177208672 / 09177306331 o mahimong mo message sa FB page: Bohol Water Utilities, Inc.
‘Permitting on Wheels’ gilusad sa DENR sa Bohol aron mapadali ang serbisyo
Sinulat ni Elvira C. Bongosia
Ang Department of Environment and Natural Resources (DENR), pinaagi sa Environmental Management Bureau (EMB-7), milusad niadtong Abril 14 sa Permitting on Wheels (POW) sa Bohol dungan sa 17 ka rehiyon aron mapahapsay ang proseso sa pagkuha sa mga permit sa gobyerno ug pagpaduol sa mga serbisyo ngadto sa mga negosyo ug komunidad.
Ang inisyatiba nahiuyon sa direktiba ni Presidente Ferdinand R. Marcos Jr. nga himuong mas dali, episyente ug responsive ang mga serbisyo sa gobyerno sa mga panginahanglanon sa publiko, ilabina samtang ang nasud nag-atubang sa ekonomikanhong epekto sa krisis sa Middle East.
Gihulagway ni DENR Central Visayas Regional Executive Director Laudemir Salac nga ang rollout usa ka milestone sa serbisyo publiko ug usa ka proactive nga pagbalhin ngadto sa responsive nga pagdumala, nagpasiugda sa real-time validation ug on-the-spot nga tabang nga makatabang sa pagpakunhod sa oras sa pagproseso, pagpaubos sa gasto sa transaksyon, ug pagpalambo sa katagbawan sa kliyente.
Matud pa niini nga sa POW, ang DENR wala na maghulat sa mga tawo nga moduol kanila, apan sila ang moadto sa katawhan.
Samtang gihatagan ug gibug-aton ni Environmental Management Bureau (EMB)-7 Regional Director Atty. John Edward Ang ang inisyatiba nga nagpasimple sa mga komplikadong proseso sa pagtugot ug nagtubag sa dugay na nga mga hagit nga giatubang sa mga hingtungdan, ilabi na ang small and medium-sized enterprises, pinaagi sa pagdala sa mga teknikal nga eksperto direkta ngadto sa natad alang sa mas klaro ug mas praktikal nga giya.
Ang 2 ka adlaw nga POW nga gipahigayon sa Island City Mall sa syudad sa Tabilaran naghatag ug mas paspas ug mas dali nga pagproseso sa mga permit, lakip na ang Environmental Compliance Certificates (ECC), permits to operate (PTO), ug discharge permits (DP), uban sa on-site nga teknikal nga tabang, konsultasyon, ug giya aron makunhuran ang mga paglangan sa pagbiyahe ug pagproseso.
Gawas sa mga serbisyo sa EMB, ang programa nagtanyag usab sa halapad nga mga serbisyo sa DENR lakip na ang libreng patent applications, land status verification, subdivision surveys, land title distribution, wildlife permits, chainsaw registration, ug foreshore lease applications, ingon man ang mga serbisyo sa MGB sama sa mineral permits ug geohazard certifications.
Gipahigayon usab ang mga orientasyon ug mga sesyon sa impormasyon bahin sa mahinungdanong mga balaod ug palisiya sa kinaiyahan, lakip ang Environmental Impact Statement (EIS) System, Clean Air Act, Clean Water Act, hazardous waste management, solid waste management, pollution control, ug climate-resilient practices, pagpalig-on sa public awareness ug compliance.
Si Edwin S. Sardido sa Pilar Municipal Environment and Natural Resources Office (MENRO) mapasalamaton nga di na siya kinahanglang moadto pa sa Sugbo aron mo-apply ug environmental compliance certificate alang sa integrated potable water system sa ilang local government unit.
“Salamat aning easy access sa DENR. Amo unta nga purpose is moadto unta sa EMB Region 7. Maayo gani kay naa ni sila diri mao amo nalang gi take advantage ang opportunity aron pod makatipid sa plete among LGU,” matud pa ni Sardido.
Usa si Sardido sa 670 ka mga kliyente nga naserbisyohan atol sa duha ka adlaw nga POW sa Bohol niadtong Abril 14-15, 2026.
Ang DENR, pinaagi sa iyang Environmental Management Bureau (EMB-7), opisyal nga nilusad sa ilang “Permitting on Wheels” (POW) Program niadtong Abril 14–15, 2026, sa Island City Mall Activity Center, nga nagdala sa mga serbisyo sa kinaiyahan sa gobyerno nga mas duol sa mga Boholano. (Hulagway gikan ni Elvira C. Bongosia PIA7-Bohol)
Online platform alang sa aplikasyon sa service contracting gilusad sa LTFRB
Sinulat ni Elvira C. Bongosia
Gilusad sa Land Transportation Franchising and Regulatory Board (LTFRB) ang online platform nga gamiton sa pagdawat ug mga aplikasyon alang sa Land-Based Service Contracting Program (SCP).
Si LTFRB Chairperson Atty. Si Vigor D. Mendoza II niingon nga ang maong lakang subay sa direktiba ni Presidente Ferdinand R. Marcos Jr. nga paspasan ang pagtabang sa mga sumasakay aron mapagaan ang epekto sa pagsaka sa presyo sa gasolina tungod sa nagpadayong tensyon sa Middle East.
Matud pa niini nga bisan sa panahon sa mahagitong mga sitwasyon nga sama niini, kanunay nilang gihimo nga punto nga ang LTFRB ang maghatag sa pinakapaspas ug labing sayon nga paagi sa pag-abot sa ilang mga kliyente.
Si Presidente Marcos nakigtagbo sa Department of Transportation (DOTr) ug sa LTFRB ug gituki ang nagkalain-laing mga package sa hinabang nga naglakip sa fuel subsidy ug ang service contracting program.
Matud pa sa LTFRB, ang dugang P10 matag litro nga fuel subsidy gi-finalize na samtang ang service contracting program nagdawat na ug mga aplikante alang sa mga bus nga gamiton alang sa EDSA Carousel ug feeder routes.
Ang samang programa magamit usab sa UV Express ug modernong mga jeepney sa tibuok nasod, ingon man sa moderno ug tradisyonal nga mga jeepney sa Metro Manila ug kasyudaran sa mga probinsiya.
Gidugang ni Si Mendoza nga ang mga kwalipikadong operators mahimong mag-apply online pinaagi sa Land-based SCP (LBSCP) Registration System uban sa mosunod nga mga kinahanglanon: consent to the LTFRB terms and conditions, bank account ubos sa pangalan sa kwalipikadong operator, vehicle plate number ug case number, ug global positioning system (GPS) provider.
Alang sa mga lugar nga walay cellular signal para sa GPS, manual monitoring ang ipahigayon sa determinasyon sa LTFRB.
Samtang ang LTFRB mipasalig sa pagpadali sa oras sa pagproseso diin ang evaluation ug onboarding sulod sa 24 oras human madawat ang aplikasyon.
Ang pagsugod sa iskedyul sa operasyon ipadala pinaagi sa sistema sa pagparehistro sa LBSCP.
Ang Service Contracting Program nagtumong sa pagpadayon sa operasyon sa pampublikong transportasyon, pagsiguro nga ang mga drayber makadawat og patas nga bayad, ug paghimo sa matag adlaw nga pagbiyahe nga mas ekonomikanhon alang sa minilyon nga mga Pilipino. (Hulagway gikan sa PIA)
Unsa ang Service Contracting Program? Ania ang kinahanglan nimong masayran
Sinulat ni Elvira C. Bongosia
Ang administrasyong Marcos Jr., pinaagi sa Department of Transportation (DOTr) ug sa Land Transportation Franchising and Regulatory Board (LTFRB), nilusad sa Service Contracting Program (SCP), usa ka maisugon nga inisyatiba sa gobyerno nga direktang nagbutang sa kwarta sa mga bulsa sa mga drayber samtang nagpagaan sa gasto sa matag adlaw nga mga pasahero. Nagsugod kini niadtong Abril 15, 2026.
Unsa man kini?
Ang SCP usa ka subsidy program diin ang nasudnong kagamhanan mobayad sa mga public utility vehicle (PUV) operators ug drivers sa gitakdang kantidad matag kilometro nga byahe, aron makakuha sila ug guaranteed income mapuno man o dili ang ilang jeepney, bus, o UV Express.
Isip baylo, ang mga pasahero makadawat ug 20% nga diskwento sa pletehan dugang pa sa kasamtangan nga mga diskwento nga natagamtaman na sa mga senior citizens, persons with disabilities (PWDs), ug mga estudyante.
Kini usa ka kadaugan alang sa mga drayber. Kini usa ka kadaugan alang sa mga commuter.
Pila ang nagasto sa gobyerno?
Ang gobyerno migahin ug P1 bilyon alang sa SCP – P800 milyones alang sa road transport, samtang P200 milyones alang sa maritime transport.
Kinsa ang nakabenepisyo?
Ang programa naglangkob sa: 1,000 ka transport operators sa tibuok nasod; 50,000 ka PUV units, apil na ang modernong jeepneys (PUJ), UV Express vans, city buses, ug EDSA Carousel buses; ug gibanabana nga 15 milyones kada adlaw nga mga pasahero.
Pila ang makuha sa mga drayber ug operator?
Ang subsidy rate sa gobyerno nagdepende sa matang sa sakyanan: Ang mga bus sa EDSA Busway gihatagan ug P100 matag kilometro; mga modernong jeepney ug UV Express makadawat ug P40 matag kilometro; samtang ang mga tradisyunal nga jeepney makadawat ug P30 matag kilometro.
Ang mga moapil nga units modagan lima ka adlaw sa usa ka semana ug magpakita ug tarps, posters, ug fare matrix aron daling makita sa mga pasahero ang ilang diskwento nga plete.
Unsa nga mga ruta ang nasakup?
Ang SCP naglangkob sa 823 ka mga rota sa mga dagkong dalan sa tibuok nasod. Ang LTFRB ang mag-publish sa mga piho nga ruta sa opisyal nga mga panid sa social media.
Unsaon pagsiguro sa gobyerno nga kini epektibo?
Duha ka sistema sa pag-monitor ang gipahimutang: GPS tracking sa mga partisipanteng unit; ug manual monitoring sa LTFRB, LTO, Philippine Coast Guard (PCG), ug Metropolitan Manila Development Authority (MMDA).
Bahin sa mas dako nga hulagway
Ang SCP maoy usa ka bahin sa mas lapad nga pakete sa mga hinabang sa administrasyong Marcos Jr. alang sa mga Pilipino taliwala sa pagsaka sa presyo sa lana, nga naglakip usab, sa maayong kabubut-on sa DOTr:
Fuel Subsidy Program alang sa mga PUV drivers;
Toll Discount Program;
50% nga diskwento sa plitehan sa MRT-3 ug LRT-2 alang sa tanang pasahero;
Libreng Sakay Program uban sa mga kaubang ahensya sa gobyerno;
Pagkunhod sa bayronon ug bayranan sa tugpahanan;
Piso Ro-Ro Terminal Fee; ug
Suporta sa pagkaanaa sa gasolina alang sa mga operator sa barko.
Ang SCP nagpakita sa pasalig ni Presidente Marcos Jr. sa pagpanalipod sa mga trabahanteng Pilipino ug mga pasahero gikan sa epekto sa global nga pag-usab-usab sa presyo sa lana, pagpadayon sa pagdagan sa pampublikong transportasyon, pagsiguro nga ang mga drayber mokita, ug paghimo sa matag adlaw nga pagbyahe nga mas barato alang sa milyon-milyon nga mga Pilipino.
Ang Service Contracting Program nagtumong sa pagpadayon sa operasyon sa pampublikong transportasyon, pagsiguro nga ang mga drayber makadawat ug patas nga bayad, ug paghimo sa matag adlaw nga pagbiyahe nga mas ekonomikanhon alang sa minilyon nga mga Pilipino. (Hulagway gikan sa PIA)
LGUs gi-awhag sa DILG nga paspasan ang MAIN, OFW desks aron masumpo ang illegal recruitment
Sinulat ni Elvira C. Bongosia
Gi-awhag sa Department of the Interior and Local Government (DILG) ang mga local government units (LGUs) nga paspasan ang pagtukod sa Migrant Advisory and Information Network (MAIN) ug Overseas Filipino Workers (OFW) desks aron mas maprotektahan ang mga nangita og trabaho gikan sa mga illegal recruiter.
Ang pagduso nagsuporta sa direktiba ni Presidente Ferdinand R. Marcos Jr. alang sa mga LGU nga tabangan ang mga pamilya nga naapektuhan sa kalit nga pagkawala sa trabaho nga nalambigit sa nagpadayon nga panagbangi sa Middle East, lakip ang paghatag sa pinansyal nga tabang ug suporta sa panginabuhi.
Sa usa ka pahayag nga gipagawas niadtong Miyerkules, ang DILG miingon nga ang mga repatriated OFWs nga nagtinguha nga magtrabaho pag-usab sa gawas sa nasud mahimong mangayo og tabang gikan sa ilang lokal nga MAIN desk sa pag-ila sa mga kadudahang recruiter, pagreport sa mga iligal nga tanyag nga trabaho ug pagpugong sa potensyal nga pagsulay sa trafficking.
Ang MAIN desks una nga gimugna aron ma-localize ang pagpatuman sa Republic Act 9208 o ang “Anti-Trafficking in Persons Act of 2003.” Nagsilbi kini nga mga frontline unit alang sa pagdumala sa mga kaso nga may kalabotan sa trafficking, pagpahigayon sa mga kampanya sa pagpahibalo sa publiko ug pagdokumento sa mga pamaagi sa pag-recruit nga nagpunting sa mga lokal nga komunidad.
Pinaagi niini nga mga mekanismo, ang DILG miingon nga ang mga LGUs makapalig-on sa proteksyon sa mga OFWs pinaagi sa pakig-alayon sa mga Public Employment Service Offices sa pag-detect sa mga illegal recruiters, ingon man sa mga local social welfare offices aron sa paghatag og recovery ug rehabilitation services alang sa trafficking victim-survivors ug ilang mga pamilya.
Ang datos sa DILG nagpakita nga 645 sa 1,724 ka LGUs sa tibuok nasod ang nakatukod na ug MAIN ug OFW desks. Ang compliance rates pinakataas sa mga provincial government sa 64.63 percent, gisundan sa mga syudad sa 56.76 percent ug municipalities sa 34.19 percent.
Gipasiugda usab sa DILG ang memorandum of agreement niini uban sa Department of Migrant Workers (DMW) aron palapdan ang OFW help desks sa tibuok nasud ug palig-unon ang kampanya sa Anti-Illegal Recruitment and Trafficking in Persons sa lokal nga lebel.
52,000 ka carp fingerlings gibuhian sa Bayongan ug Benliw Dam
Sinulat ni Elvira C. Bongosia
Ang Bureau of Fisheries and Aquatic Resources (BFAR), sa pakigtambayayong sa National Irrigation Administration (NIA), nagpagawas og kapin sa 50,000 ka komon nga carp fingerlings sa Bohol niadtong Abril 14, 2026.
Kini nagpalig-on sa mga paningkamot sa pagpauswag sa pangisda sa yuta ug pagpalambo sa malungtarong produksiyon sa pagkaon sa probinsiya.
Sa kinatibuk-an, 24,000 ka fingerlings ang nasabwag sa Benliw Dam sa lungsod sa Ubay, samtang 26,000 ang gipagawas sa Bayongan Dam sa lungsod sa San Miguel—estratehikong nagpadako sa stock sa isda sa mga importanteng irigasyon.
“Daku kaayong kalipay ug nagpasalamat nga nabuhian ug carpa diha sa Bayongan kay dugay-dugay napod na buhian diin dugang pagpalambo sa mga isda diha nga dam ilabi kay limpyo ang maong tubig ug kini usab dugang garbo sa lungsod sa San Miguel,” matud pa nila Janiel Cruz ug Joe Japos nga parehong direktang makabenepisyo sa maong proyekto.
Mitambong atol sa maong aktibidad sila Bayongan Irrigation System Officer-in-Charge Felix L. Guioguio ug Benliw Small Reservoir Irrigation Project Officer-in-Charge Andres C. Carnice, uban sa BFAR ug uban pang kawani sa NIA.
Kini nga kolaborasyon nga inisyatiba nagpasiugda sa padayon nga pasalig sa BFAR ug NIA sa pag-maximize sa potensyal sa mga pasilidad sa irigasyon lapas sa agrikultura—pagsuporta sa mga oportunidad sa panginabuhian alang sa mga lokal nga komunidad samtang gisiguro ang ekolohikal nga pagpadayon.
Gibuhian sa mga kawani sa BFAR ug NIA ang 52,000 ka mga carp fingerling sa Benliw Dam sa lungsod sa Ubay ug Bayongan Dam sa lungsod sa San Miguel niadtong Abril 14, 2026. (Hulagway gikan sa NIA-7 photos)
BALAK
ANG PANGANAY
Sinulat ni Engr. Rogelio Podelino
Sukad pa sa panahon ni Abraham
Ang kinamagulangan’g anak maoy kinajam
Siya ang guipiyalan sa mga kabuhi-an
Siya ang gui-isip nga maoy labing but-an
Ang pagsunod sa gahum sa amahan
Nga maoy guibilin sa mga katigulangan
Lisod kaayong undangon ug supakon
Kay maoy pamatasan sa unang panahon
Panganay naa’y “Katungod sa Pagkatawo”
Dili kini matu-is sa balaod sa tawo
Sa abaga niya nakapatong ang responsibilidad
Kon naa na siya sa hustong edad
Sa unang panahon sa pagtaliwan sa amahan
Ang panganay maoy magdala sa katigayonan
Siya ang magbuot sa tanan’g pagabuhaton
Ang tanan igo rang pagsunod dayon
Bisan sa bag-ong panahon
Panganay guihatag responsibilidad guihapon
Guisaligan sa bug-at nga katungdanan
Kay naa’y abilidad nga mamunuan
Ang tanang kalihokan siya ang nagpahigayon
Miusbong ang ilang mga patigayon
Guikalipay sa amahan ang iyang pagpadagan
ANG PANGANAY maoy guisaligan sa tanan