Ni: Jes B. Tirol
Hidapdapon 26, 2026
ANG NASODNONG BALAOD ISIP 7683 NGA NAGPADAYAG
NGA ANG HIDAPDAPON 22 MAO ANG “ADLAW SA BOHOL”
(“The R.A. 7683 That Declares July 22 as “Bohol Day”)
Pasiuna
Adunay panultihon nga nag-ingon “Bisan nasayop ang balaod, atò gihapon nga sundon hangtod pagausbon kini”!
Matod pa sa mga nasulat sa Ereccion De Pueblos: Bohol, ang adlawán (date) sa pagmugnà sa Lalawigan sa Bohol mao ang Daghang Bulan (March) 3, 1854. Nasayop ang gipasikaran sa balaod, ug nasaop usab ang balaod. Apan tungod kay balaod, atò gihapon nga gisunod hangtod mausab kini.
ANG BALAOD
Republic Act No. 7683
AN ACT TO DECLARE THE 22ND DAY OF JULY OF EVERY YEAR
A NONWORKING SPECIAL PUBLIC HOLIDAY IN THE PROVINCE OF BOHOL
AND THE CITY OF TAGBILARAN TO BE KNOWN AS “BOHOL DAY”
Be it enacted by the Senate and House of Representatives of the Philippines in Congress assembled:
SECTION 1. On July 22, 1854, Bohol was separated from Cebu and, together with Siquijor, was created into a politico-military province during the Spanish rule in the Philippines. Thereafter, it was recognized as a province during the American regime.
SEC. 2. July 22 of every year is hereby declared a special nonworking public holiday in the Province of Bohol and the City of Tagbilaran.
SEC. 3. This Act shall take effect upon its approval.
Approved: February 23, 1994.
Hubad sa Binisayâ
Matod pa sa Balaod sa Timindok nga Pangagamhanan (Local Government Code), ang mga balaod kinahanglan hubaron sa inahanong pinulongan sa katawhan. Ania ang hubad sa tagsulat (Jes Tirol).
Nasodnong Balaod Isip 7683
USA KA BALAOD NAGPAHAYAG NGA ANG IKA-22 NGA ADLAW SA
HIDAPDAPON SA MATAG TUIG, USA KA WALAY BUHAT NGA LINAIN
NGA KATILINGBANONG PANGILIN SA LALAWIGAN SA BOHOL
UG SA DAKBAYAN SA TAGBILARAN NGA PAGANGANLAN
OG “ADLAW SA BOHOL”
Asagdi magmugnà og balaod ang Taas ug Ubos nga Dalam sa Pilipinas nga nanag-ambahan:
HUGPONG 1. Sa Hidapdapon 22, 1854, ang Bohol gisip-ak gikan sa Sugbo ug kauban sa Siquijor, gimugnà nga usa ka sagpang-lugayna (politico-military) nga lalawigan sa panahon sa pagdumalà sa mga Katsilà dinhi sa Pilipinas. Pagkahuman nianà, giila kini nga lalawigan sa mga Amerikano nga pamunóan.
HUGPONG 2. Ang Hidapdapon 22, sa matag tuig gimantálà nga linain nga walay buhat nga katilingbanong pangilin sa lalawigan sa Bohol ug sa Dakbayan sa Tagbilaran.
HUGPONG 3. Kining maong balaod motalab sa higayon nga makabaton kini sa pagyangod.
Pagyangod: Daghangkahoy (Feb.) 23, 1994.
Timang (Comment)
Ang nahisulat sa basahon nga “The Philippine Islands” nga sinulat sa mga Amerikano nga Emma Blair ug James Robertson ginamit ang Ininglis, maoy nabasahan ni Hawas Erico Aumentado, Sr. nga nangamahan niining balaora.
Ang nahisulat nga pulong sa hularán (original) nga Kinatsilà mao ang pulong “llegado” nga nagkahulogan sa Binisayâ og “pag-abot” o “niabót”. Apan ang hubad sa mga Amerikano mao ang pagyangod (approved).
Ang sayop sa mga Amerikanong Blair ug Robertson, napadayon sa namugnà nga balaod tungod kay walâ may nagkugi pagdukîdukî didto sa Nasodnong Taguhípos (National Archives). Hilabihan ra ang atong pagsalig nga dili masayop ang mga Amerikano nga nahibalo man untà ta nga dili sila hanás sa Kinatsilà. Ug mao na kini karan ang atong kahimtang, mag-imato sa adlawán (date) nga dili tukmà.