Bohol Tribune
Bisaya

BISAYA NEWS

Gilugwayan sa Bohol Light hangtud sa Oktubre 2026 ang “No Disconnection” sa mga customers

Sinulat ni Sheryl B. Paga

Ang buhatan sa Bohol Light buot magpahibalo ngadto sa mga konsumidor kabahin sa gipagawas nga advisory gikan sa Energy Regulatory Commission mahitungod sa ekstensyon sa implementasyon sa pagprotektar sa mga konsumidor gikan sa sa tanang Electric Power Industry Stakeholders. Kini ubos sa Executive Order No. 110 nga gi-isyu sa buhatan sa Presidente niadtong Marso 24, 2026, nga nagdeklarar ug State of Energy Emergency.

Base sa maong mandato, ipatuman ang mosunod nga mga lakang sa tanang Electric Distribution Utilities sa tibuok nasud:

  1. Pagsuspende sa diskoneksyon sa mga residensyal ug dili-residensyal nga klase sa konsumidor tungod sa wala pagbayad sa ilang electricity bills sulod sa billing period sa Mayo, Hunyo, ug Hulyo 2026 nga gilugway hangtud na sa bulan sa Oktobre 2026.
    1. Paghatag ug Payment Option Plan alang sa mga konsumidor nga adunay konsumo nga dili molapas sa 200 kWh, sama sa paghatag ug palugit sa pagbayad hangtod sa tulo ka bulan. Ang konsumidor kinahanglan mosumite ug promissory note sa buhatan sa Bohol Light pinaagi sa atong Customer Welfare Desk Associate aron maproseso ang maong aplikasyon.

Mao kini ang pananglitan sa komputasyon sa balayrunon sa matag bulan basi sa bag-o nga ekstensyon period:

Kadtong mga konsumidor nga adunay kapasidad sa pagbayad sa hustong panahon, giawhag sa pagpadayon sa pag-bayad niini nga walay palta aron malikayan ang posibleng kahasol sa umaabot nga mga bulan.

Alang sa mga pangutana ug kasayuran, mahimo kitang motan-aw sa Bohol Light FB Page, website sa www.boholpower.ph, o tawag sa service hotline: ☎ (038) 515-2370 to 23075 ug 0920-960-2372.

Anniversary Promo sa ika 26 ka tuig sa Bohol Water

Sinulat ni Victor L. Tambis

Makita sa itaas ang hulagway sa metro sa usa ka konsumidor sa Bohol Water

Atol sa kasaulogan sa ika 26 nga anibersaryo sa Bohol Water, ang maong Kompanya mopahibalo nga aduna kini’y pahalipay ngadto sa unang 26 ka mga aplikante sa tubig nga maoy makadawat ug makatagamtam sa maong promo nga pagasugdan karong adlawng Lunes, petsa 17 sa Agosto.

Ang maong “anniversary promo” nagalangkob sa free water meter sa unang 26 ka mga aplikante nga mo submit sa Application for Water  Connection nga formal nga gidawat o gi acknowledge sa Customer Service attendant sa Bohol Water. Ang maong “Anniversary promo” maga sugod sa Agosto 17, 2026 sa alas otso (8:00)  sa buntag sa maong adlaw ug sa matag adlaw hangtod sa Agosto 27, 2026, diin oras sa opisina hangtod sa alas singko (5:00) sa hapon ug walay noon break. Kon ang usa ka aplikante nga kwalipikado o apil sa 26 ka mga aplikante, libre ang water meter nga ma instalar sa iyang koneksyon.

Atong mahinumduman nga ang Bohol Water nagsugod sa operasyon niini niadtong Agosto 28, tuig 2000 gikan sa kanhi Provincial Waterworks System (PWS) ubos sa Provincial Government of Bohol pinaagi sa Joint Venture Agreement (JVA).

Sulod sa 26 ka tuig sa pagdumala sa panubig, gihatagan sa Bohol Water ug unang pagtagad ang kalamboan sa mga pasilidad, ug pag-ugmad ug dugang tinubdan, aron pagtagbo sa panginahanglan sa nagkadaghan nga mga konsumidor sa tubig sulod sa mga dapit nga gialagaran.  

PhilHealth ug DSWD nagtambayayong aron mas mapaduol ang serbisyong YAKAP ngadto sa 4Ps beneficiaries sa Bohol

Sinulat ni Elvira C. Bongosia

Ang Philippine Health Insurance Corporation (PhilHealth) ug ang Department of Social Welfare and Development (DSWD) Field Office 7 nagtambayayong aron ipatuman ang PhilHealth YAKAP (Yaman ng Kalusugan) Program sa lalawigan sa Bohol, nga nagpalambo sa akses sa mga benepisyaryo sa Pantawid Pamilyang Pilipino Program (4Ps) ngadto sa mga importanteng serbisyo sa panglawas.

Ang YAKAP Program nagpalapad sa access sa primaryang pag-atiman sa panglawas samtang naghatag ug gahum sa mga Pilipino nga dumalahon ang ilang panglawas sa aktibong paagi. Pinaagi sa 4Ps YAKAP Caravans, ang PhilHealth direktang nagdala sa mga importanteng serbisyo ngadto sa mga komunidad, nga naghatag sa mga benepisyaryo ug sayon nga paagi alang sa pagparehistro sa membership, pag-update sa mga rekord, health screening, ug medikal nga konsultasyon.

Ang inisyatibo nagtumong sa pagpataas sa kahibalo sa mga pamilyang 4Ps bahin sa ilang mga benepisyo sa PhilHealth, pagpadali sa ilang pagparehistro ug enrollment, ug pagtabang nga mas daghang panimalay nga benepisyaryo ang makakonektar sa de-kalidad nga serbisyo sa panglawas. Gisuportahan usab niini ang usa ka importanteng tumong sa 4Ps—ang pagpasiugda sa positibong kinaiya sa pagpangita ug serbisyong medikal taliwala sa mga pamilyang benepisyaryo pinaagi sa pagdasig kanila nga aktibong mogamit sa mga serbisyo sa panglawas nga preventive (panglikay sa sakit), promotive (pagpalambo sa panglawas), ug curative (pagtambal sa sakit).

Sa Bohol, malampusong gipahigayon ang YAKAP Caravan sa lungsod sa Batuan: Amuma para sa Tanan sa Batuan Gymnasium niadtong Agosto 5, 2026, diin kinatibuk-ang 158 ka mga partner beneficiary sa 4Ps ang nakapahimulos sa mga serbisyo atol sa caravan.

Pinaagi sa pagdala sa PhilHealth ug mga serbisyo sa pag-atiman sa panglawas direkta ngadto sa komunidad, nakatabang ang maong kalihokan sa pagtangtang sa mga babag sa pag-access sa serbisyong medikal, samtang naghatag usab ug kahigayonan sa mga benepisyaryo nga masabtan ug mapahimuslan sa hingpit ang mga benepisyo sa panglawas nga alang kanila.

Ang caravan naghatag ug nagkalain-laing serbisyo, lakip na ang PhilHealth enrollment ug registration, pag-update sa impormasyon sa miyembro ug mga dependent, YAKAP registration, YAKAP First Patient Encounter (FPE), health screening, medikal nga konsultasyon, ug mga laboratory examination. Ang local government unit sa Batuan naghatag usab ug libreng mga tambal ngadto sa mga benepisyaryo.

Samtang niadtong Agosto 5 gihapon, malampusong gipahigayon ang YAKAP Registration Activity sa New Super Rural Health Unit (RHU) sa Barangay Tuboran lungsod sa Bien Unido diin kinatibuk-ang 140 ka mga benepisyaryo sa 4Ps gikan sa nagkalain-laing barangay ang miapil sa maong kalihokan sa pagparehistro sa YAKAP Program, nakabenepisyo sa mga serbisyo sa primaryang pag-atiman sa panglawas ug sa mga benepisyo sa PhilHealth.

Ang malampusong pagpahigayon sa mga kalihokan sa YAKAP sa Batuan ug Bien Unido nagpakita sa kamahinungdanon sa lig-on nga kolaborasyon tali sa mga ahensya aron madala ang mga importanteng serbisyo nga mas duol sa mga komunidad. Pinaagi sa pagparehistro sa PhilHealth, pag-enroll sa YAKAP, pagsusi sa panglawas (health screening), konsultasyong medikal, ug edukasyon bahin sa panglawas, gidasig ang mga benepisyaryo sa 4Ps nga mahimong mas aktibo sa pag-atiman sa ilang panglawas ug sa pagpangita ug angay nga serbisyong medikal.

Ang mga kawani sa PhilHealth ug 4Ps nagtinabangay atol sa YAKAP Caravan sa Batuan: Amuma para sa Tanan nga gipahigayon sa Batuan Gymnasium niadtong Agosto 5, 2026.  Gidala nila ang mga healthcare services ug PhilHealth benefits nga mas duol sa mga benepisyaryo sa Pantawid Pamilyang Pilipino Program (Hulagway gikan sa 4Ps).

Project LAWA, BINHI implementation sa Bohol gilusad sa DSWD-7, LGU Pres. Carlos P. Garcia

Sinulat ni Elvira C. Bongosia

Gipahigayon sa Department of Social Welfare and Development (DSWD) Field Office 7, uban sa kolaborasyon sa local government unit sa President Carlos P. Garcia ang duha ka adlaw nga kalihokan sa paglusad sa Project LAWA ug BINHI niadtong Hulyo 8 hangtod 9, 2026.

Ang kalihokan naghiusa sa 250 ka mga partner-beneficiary nga miapil sa Stage 1 sa Cash-for-Training, diin gihatagan sila ug kahibalo ug kahanas nga gikinahanglan aron aktibong makaapil sa Project LAWA ug BINHI ug makatampo sa pagtukod ug mas lig-on nga mga komunidad.

Sa unang adlaw, ang mga partisipante mitambong sa mga sesyon sa oryentasyon bahin sa mga tumong sa Project LAWA ug BINHI, mga tahas ug responsibilidad sa organisasyon, ug batakang kahibalo sa pinansyal (financial literacy).

Si Ceeh Jay Barliso sa DSWD Field Office 7 ang nanguna sa mga diskusyon, nga mitabang sa mga partner-beneficiary nga masabtan ang ilang mga responsibilidad ug mapalig-on ang ilang kapasidad sa pagdumala sa mga inisyatibo nga nakabase sa komunidad.

Sa ikaduhang adlaw, gipahigayon ang mga sesyon sa pagkat-on bahin sa agrikultura nga makasugakod sa klima (climate-resilient agriculture), pagpangandam sa kalamidad, seguridad sa pagkaon, ug insurance sa agrikultura.

Kini nga mga kalihokan sa pagpaambit sa kahibalo naghatag sa mga partisipante ug praktikal nga mga estratehiya nga tumong ang pagpalambo sa ilang panginabuhian ug pagpalig-on sa kalig-on sa ilang mga komunidad batok sa mga epekto sa mga peligro nga may kalabotan sa klima.

Ang kalihokan natapos uban ang mahinungdanong mga kalamposan nga nagtimaan sa pagsugod sa pagpatuman sa proyekto sa munisipyo.

Ang DSWD Field Office 7 ug ang LGU sa President Carlos P. Garcia pormal nga nagbugkos sa ilang panag-uban pinaagi sa paglagda ug Memorandum of Understanding (MOU), samtang ang mga bag-ong napili nga opisyal sa mga organisasyon sa partner-beneficiary nanumpa sa katungdanan.

Ang mga teknikal nga grupo nakakompleto usab sa validation ug geotagging sa upat ka LAWA sites ug upat ka BINHI sites, nga nagbukas sa dalan alang sa pagpatuman sa Cash-for-Work nga bahin sa proyekto.

Ang malampusong paglusad niini nagpasiugda sa lig-on nga kolaborasyon tali sa DSWD, lokal nga gobyerno, ug mga hingtungdan sa komunidad sa pagpalambo sa kalig-on sa klima, seguridad sa pagkaon, ug malungtarong mga oportunidad sa panginabuhi alang sa mga mahuyang nga sektor.

Gi-base sa HAPSAY (Harmonized Actions and Processes for a Swift, Accountable Yield), gipahapsay sa DSWD Field Office VII ang matag hugna sa Project LAWA ug BINHI.

Ang Project LAWA ug BINHI usa ka nag-unang programa sa DSWD nga nagtumong sa pagpalig-on sa katakos batok sa mga risgo ug pagpahiangay sa kausaban sa klima. Gidisenyo kini aron panalipdan ang mga komunidad nga huyang ug ubos ang kita—lakip na ang mga mag-uuma, mangingisda, ug mga grupo sa lumad—batok sa mga hulga sa grabeng huwaw, kanihit sa tubig, ug kakulang sa seguridad sa pagkaon nga dala sa mga panghitabo sa klima sama sa El Niño ug La Niña.

Gidumala ni Ceeh Jay Barliso (nagsul-ob ug pulang vest) ang Stage 1 – Learning and Development Sessions alang sa 250 ka mga partner beneficiary sa lungsod sa President Carlos P. Garcia niadtong Hulyo 8, 2026. (Hulagway gikan sa DSWD-7)

DA-7 gihingosgan ang mga lakang sa pagpangandam batok sa posibleng kusog nga epekto sa El Niño ‎

Sinulat ni Elvira C. Bongosia

Gihingosgan sa Department of Agriculture–Central Visayas (DA7) ang ilang pagpangandam batok sa posibleng kusog nga epekto sa El Niño nga gilauman nga mahitabo sa ulahing bahin sa tuig.

Atol sa tigom sa mga miyembro sa Association of United Development Information Officers (AUDIO)-Bohol niadtong Hulyo 30, 2026, gipahibalo sa DA7 ngadto sa mga information officers ang ilang nagkalain-laing mga estratehiya ug mga lakang sa pagpangandam batok sa posibleng epekto sa huwaw.

‎Atol sa briefing, gipasabot ni DA7 Assistant Agricultural Program Coordinating Officer (APCO) Bohol, Lavinia Corpus, ang importansiya sa sayong pagpangandam batok sa nagsingabot nga huwaw.

‎Gipasabot ni Corpus ang mga lakang nga gipahigayon sa DA7 sa sinugdanan pa nga gipagawas na ang ENSO Alert gikan sa Philippine Atmospheric Geophysical and Astronomical Services Administration (PAGASA) hangtod karon nga hapit na masinati ang tinuod nga epekto sa El Niño.

‎Gipaila sa mga partisipante ang mga lugar nga labing bulnerable sa huwaw, gipalig-on pod ang mga sistema sa irigasyon ug suplay sa tubig, ingon man ang pag-awhag sa mga mag-uuma sa pagbalhin ngadto sa mga tanom nga mas angay ug mas makaagwanta sa kakulang sa ulan (drought-tolerant) nga varieties.

‎Gihatagan usab ug gibug-aton ang papel sa mga information officers sa pagpakaylap sa tukmang impormasyon aron masiguro nga ang mga komunidad, ilabina ang sektor sa agrikultura, maandam ug makabaton ug hustong kahibalo sa mga lakang sa pagpaminos sa epekto sa El Niño.

Ang maong tigom sa mga information officers gikan sa mga local government units (LGUs) ug national government agencies (NGAs) sa Bohol gipangunahan sa Philippine Information Agency (PIA) Bohol, ug gisuportahan sa DA7, isip host.

‎Ang maong panagtigom usa ka timaan sa padayon nga panagtinabangay sa mga ahensya sa gobyerno ug mga information officers sa Bohol aron mapalig-on ang komunikasyon ug masiguro ang epektibong paghatod sa impormasyon alang sa kaayohan sa publiko.

Gipasabot ni DA7 Assistant Agricultural Program Coordinating Officer (APCO) Bohol Lavinia Corpus ngadto sa mga miyembro sa Association of United Development Information Officers (AUDIO)-Bohol ang importansiya sa sayong pagpangandam batok sa nagsingabot nga El Niño atol sa binuwan nga tigom sa mga information officers nga gipahigayon sa Reyna’s The Haven and Gardens niadtong Hulyo 30, 2026. (Hulagway gikan ni Elvira C. Bongosia/PIA7-Bohol)

Gikan sa 7.0%, inflation sa Bohol ming-us-os sa 6.7%

Sinulat ni Rey Anthony Chiu

Sa namatikdan nga paglihok sa mga presyo sa mga nag-una nga mga paliton ug serbisyo, gitaho sa Philippine Statistics Authority (PSA) nga mihinay ug dyutay ang inflation sa Bohol sa buwan sa Hulyo gikan sa 7.0 porsyento niadtong Hunyo.

Didto sa binuwan nga pagpakatap sa inflation rate sa Bohol nga gipasiugdahan sa PSA, gibutyag ni Chief Supervising Statistician Jessamyne Anne Alcazaren nga ang inflation rate sa Bohol sa Hulyo minglugak ngadto sa 6.7 porsyento.

Taas man kini ug 0.5 porsyento kon itandi sa nasudnong inflation, 2.0 porsyento pa gihapon kini nga mas ubos sa regional inflation rate sa Central Visayas, matud ni Alcazaren.

Gitumbok sa PSA ang namatikdan nga mas hinay nga average sa pagsibug sa presyo sa panakyanan sa 17.0 porsyento gikan sa 19.9 porsyento sa milabay nga buwan.

Daku usab ug gikatampo niini ang pagkaon ug ilimonon nga dili makahubog nga gikan sa 8.8  porsyento, ming-us-os ngadto sa 7.9 porsyento.

Kadtong may mga labing dagko ug epekto sa pagsibog sa presyo niining buwan sa Hulyo  mao ang pagkaon ug mga ilimnong dili makahug nga gipahatan sa kasagaran ug average nga 45.5 porsyento sa ilang kita, panakyanan nga may tagana nga 29.2 porsyento  ug pabalay, apil ang tubig, koryente, gas ug uban pang igsusugnod nga may 8.7 porsyento nga pahat sa galastohan.

USA KA PUNTOSMing-ubos ug usa ka puntos ang inflation sa pagkaon sa Bohol, bisan pa sa mas paspas nga paglihok sa presyo sa bugas humay, mais, mga prutas ug nuts apil na ang andam na nga makaon nga mga pagkaon, segun pa sa taho sa PSA pinaagi ni CSS Jessamyne Anne Alcazaren. (Hulagway gikan sa PIAbohol)

Labing unang barangay IO network suwayag tukod sa Garcia Hernandez

Sinulat ni Rey Anthony Chiu

Himoon didto sa Garcia Hernandez ang labing unang paghugpong sa mga mga Barangay Information Officers (BIO) dinhi sa Bohol, dungan sa pagahimoon nga Barangayan ug Panagtagbo sa Paglambo sa Pamilyang Pilipino atul sa pagtapos sa mga banay sa pagdawat sa ayuda sa Pantawid Pamilyang Pilipino Program (4Ps), karong Biyernes, Agosto 14.

Pagahimoon sa lungsod sa Garcia Hernandez pinaagi sa pagtugot ni Mayor Filadelfo “Jess” Baja, ang dungan nga kalihukan nga mahitabo sulod sa Garcia Hernandez Cultural Center, ang kalihukan nga gitambayayongan sa Philippine Information Agency (PIA) ug sa Department of Social Welfare and Development (DSWD) naglangkob sa pulongpulong, dialog sa  mga residente, information ug service caravan, graduation sa kapin sa 300 ka banay sa 4Ps ug  ang paghugpong sa mga barangay information officers.

Sa panahon karon nga ang kasayuran ug kamatuoran maoy grabe nga giabuso pinaagi sa hiwi nga mga katuyuan, ang pagpabarug sa usa  ka network sa  mga tighatud sa kasayuran ug kamatuoran, nahimong mas dinali-an, matud sa PIA.

Mismo ang lungsod sa Garcia Hernandez ang nagpagawas og executive order alang sa pagtumbok s amga barangays sa ilang mga information officers.

Kini usab iagi og bansay sa Philippine Information Agency sa paghimo og mga taho, nga maoy dugukan sa paghugpong.

Magpili usab ang mga BIO og mga opisyales, alang sa mas dali nga pagpakatap sa kasayuran nga makigbatok sa bakak, gituis ug gituyo nga mga kasayuran alang sa kabuhahanan sa usa  ka tawo.

Human sa pagtukod sa BIO sa Garcia, gilaraw sa PIA nga sagopon usab kini sa mga kalungsuran sa tibuok lalawigan. 

COORDINATION MEETINGGipahiluna ang unang Coordination Meeting alang sa mga kalihukan nga I host sa Garcia Hernandez, Sa Biyernes pohon, alkip na abng pagpabarug sa kina-unahan nga paghugpong sa mga Information Officers  gikan sa mga barangays. Bansayon usab sila nianang adlawa. (Hulagway gikan sa PIAbohol)

BALAK

MGA TIPAKA SA KAGAHAPON

Sinulat ni Engr. Rogelio Podelino

Pasi-una “Ginaingon sa panultihon;
“Ang dili molingi sa iyang gigikanan
Dili makaabot sa iyang pagaadtoan”

Paglibkas sa panid sa panahon
Wala nimo maamgohi ang imong pagka karon
Tam-is handumon ang imong pagka batan-on
Ang matam-is ug mapa-it nga kagahapon

Gikan sa imong pagka himugso ning kalibutan
Giliminan ka sa gugma sa imong ginikanan
Nagtukaw ang imong inahan matag gabii
Gipatutoy ka sa gatas sa gugma pirmi

Imong mahanduraw giunsa ka pag-amoma
Nagtubo nga himsog puno sa paghigugma
Gisilsil sa imong alimpatakan
Ang mga bulawanon nga pagtulun-an

Sa dihang hamtong ka na nga pagka tawo
Migitib na ang gugma kanimo
Naniba ka sa mga kabulakan
Namili sa alimyon mohaum sa imong dughan

Nakakaplag ka ug maanyag nga sinayoran
Mibuhagay ang kalipay sa imong balati-an
Daw gibayaw ka sa ika pitong langit
Sa kalipay nga labihan ka hingpit

Apan tu-is sa imong kapalaran
Sa daklit nahanaw ang imong sinayoran
Daw gitabonan ka sa tumang kagul-anan
Igo ka na lang sa pagbakho sa kasub-anan

Apan timgas ug lig-on ka ug baroganan
Kay hugot ang imong pagtuo sa KAHITAS-AN
Bangon gikan sa imong pagka dagma
Padayon sa imong pangandoy ug tinguha

Kay nagtubo nga hilos sa kaharuhay
Nanglimbasog nga ugma damlag mahayahay
Gipanalanginan sa GINOO ug nagmalamposon
Sa katilingban gihangad na karon

Sa kinabuhi kaluha ang kasakit ug kalipay
Pagsaleg sa GINOO imong lig-ong gabay
Aron dili mahisalaag sa IYANG mga kasugo-an
Kini ang MGA TIPAKA SA KAGAHAPON sa kinabuhi nga tam-is
handurawon nga sa tawo maagi-an

Related posts

Booster shot posibleng tugtan sa sunod tuig – DOH

The Bohol Tribune
5 years ago

Nagtugot na karon ang GSIS sa ‘online reporting’ sa mga pensyunado

The Bohol Tribune
6 years ago

BISAYA NEWS

The Bohol Tribune
1 year ago
Exit mobile version