Bohol Light nagpahibalo nga ang manual load dropping, epekto sa Grid Alert Status
Sinulat ni Sheryl B. Paga
Ang Manual Load Dropping maoy epekto kung ang Grid ana sa Red o Yellow Alert status diin possible nga kulangon ang supply kaysa demand. Ang buhatan sa Bohol Light buot magpahimangno sa mga konsumidor nga tungod sa nasinati nga mga Grid Alerts, possible kini nga makaapekto sa presyo sa kuryente tungod sa limitado nga suplay sa Visayas Grid.
Ang grabe nga kainit sa panahon nga atong nasinati karon, usa kini sa hinungdan nga mas dako ang demand sa kuryente. Busa, atong matngunan ang mga Energy Saving Tips aron mabantayan ang insakto nga paggamit sa mga appliances sa tukma nga panahon ug seguridad sa atong mga panimalay.
Sa laing bahin, kung adunay mga diklarasyon sa Yellow or Red Alerts, ang National Grid Corporation of the Philippines magmando sa mga distribusyon utilities sa magpahigayon ug Manual Load Dropping. Ang mga lugar nga maapektuhan niini pagadeterminahon sa mga power distributor. Mao kini ang hinungdan nganong adunay mahitabo nga mga emergency power interruption sa pipila ka mga lugar sa atong dakbayan. Naghangyo ang Bohol Light sa makanunayong pagsabot sa niining panahon sa crisis nga atong nasinate karon tungod kay kini wala gayod gituyo.
Naningkamot ang Bohol Light sa usa ka matinud-anong pagmonitor sa kahimtang sa suplay sa kuryente ug sa kanunay nakigkoordinar sa mga hingtungdan aron mapadayon ang episyenteng pagpalit sa suplay gikan sa mga power generator ug maminusan kutob sa mahimo ang epekto niini ngadto sa mga konsumidor.
Atong hinumduman nga padayon ang pasalig sa kampanya sa paghatag ug kasaligan ug makatarunganong serbisyo sa kuryente, ug sa kanunay nagpahibalo sa publiko sa bisan unsang mga kalihukan ug kalamboan nga may kalabotan sa kahimtang sa atong panuga dinhi sa syudad sa Tagbilaran.
Alang sa ubang mga pangutana ug kasayuran, mahimo kitang mobisita sa Bohol Light FB Page, website sa www.boholpower.ph, o tawag sa service hotline: ☎ (038) 427-2372 / 0920-960-2372.
Bohol Water nagtanyag ug libreng water meter isip anniversary promo
Sinulat ni Victor L. Tambis
Ang Bohol Water Utilities, Inc. magasaulog sa ika 26 ka tuig sa anibersaryo karong adlawng Byirnes, Agosto 28, 2026. Agi ug paghatag ug diwa sa maong kasaulogan, nagpadayon pagkakaron ang “Anniversary Promo” sa Bohol Water diin libre ang Water Meter sa unang 26 ka mga aplikante sa tubig. Nagasugod ang maong promo niadtong adlawng Lunes, Agosto 17. Gihimo kini isip pahalipay ngadto sa mga aplikante sa tubig nga walay bayad ang water meter nga e instalar sa koneksyon sa aplikante nga mo qualify sa maong promo diin “Residential customer” lamang ang mahimong maka avail niini.
Giawhag ang mga konsumidor nga wala pa’y koneksyon sa tubig sa pag apply sa buhatan sa Bohol Water aron makatagamtam sa maong libre nga water meter samtang nagpadayon pa kini pagkakaron hangtod nga maabot ang maong gidaghanon.
Nagpadayon usab pagkakaron ang “WASH program” sa Bohol Water diin walay mabayaran nga cash ang aplikante sa tubig tungod kay ang balayronon niini himoon sa installment basis kuyog sa binulan nga water bill sulod sa usa ka tuig.
Atol usab sa adlaw sa kasaulugan, ug agi’g paghatag ug ka mahinungdanon ug pag amping sa kinaiyahan, himoon usab sa mga empleyado sa Bohol Water ang tree planting sa Barangay Lourdes, Cortes.
Atong mahinumduman nga ang maong Kompanya nagsugod sa operasyon gikan sa Provincial Waterworks System (PWS) niadtong Agosto 28, 2000 o 26 na ka tuig ang milabay.
250 ka partner-beneficiaries sa Talibon gisangkapan sa gikinahanglang kahibalo ug kahanas batok sa kalamidad
Sinulat ni Elvira C. Bongosia
Nikabat sa 250 ka partner-beneficiaries sa lungsod sa Talibon ang gisangkapan sa mga gikinahanglang kahibalo ug kahanas aron mapalig-on ang katakos sa pag-atubang sa kalamidad ug magbaton ug malungtarung panginabuhian.
Kini human malampusong gitapos sa Department of Social Welfare and Development (DSWD) Field Office 7ang Stage 1 Learning and Development Sessions sa Project LAWA at BINHI sa maong lungsod niadtong Hulyo 14–15, 2026.
Isip pagpakita sa inklusibong pamaagi sa proyekto, ang duha ka adlaw nga workshop nagbansay sa mga partisipante gikan sa nagkalain-laing sektor sa komunidad, lakip na ang mga mag-uuma, mangingisda, senior citizen, solo parent, ug mga tawo nga adunay kakulangan (persons with disabilities).
Mitambong ang mga partisipante sa serye sa mga sesyon sa pagkat-on nga nagtutok sa produksyon sa mga tanom nga adunay taas nga bili, pagpakunhod sa risgo sa kalamidad ug kalig-on (resilience), oryentasyon sa Project LAWA at BINHI, pagpalambo sa organisasyon, pagpangulo, ug batakang kahibalo sa pinansyal.
Tumong niini nga mga sesyon ang pagpauswag sa ilang teknikal nga kahibalo, pagpalig-on sa kapasidad sa organisasyon, ug pag-andam kanila alang sa sunod nga mga hugna sa proyekto samtang gipasiugda ang pagbarog sa kaugalingon ug kalig-on sa komunidad.
Gitambongan ang maong kalihokan nila Mayor Janette A. Garcia ug Municipal Social Welfare and Development Officer Ellen M. Arquita-Magallanes aron pagkumpirma pag-usab sa pasalig sa LGU sa pagsuporta sa Project LAWA at BINHI ug pagsiguro sa malampuson nga pagpatuman niini alang sa kaayohan sa mga komunidad sa Talibon.
Pinaagi sa panag-uban sa DSWD ug sa LGU, ang Project LAWA at BINHI nagpadayon sa paghatag ug gahom sa mga komunidad pinaagi sa paghatag ug mga oportunidad sa pagkat-on, pagpalig-on sa mga lokal nga organisasyon, ug pagpauswag sa kaandam batok sa mga epekto sa pagbag-o sa klima ug uban pang mga peligro.
Ang Project LAWA at BINHI usa ka nag-unang inisyatibo sa DSWD nga gidisenyo aron pagtukod ug mas lig-on ug makasugakod sa klima nga mga komunidad ubos sa Risk Resiliency Program. Gipauswag niini ang seguridad sa pagkaon, pagkamalungtaron sa kinaiyahan, ug lokal nga panginabuhian samtang giandam ang mga residente aron mas makasagubang ug makabangon gikan sa mga kalamidad.
Gipahigayon ni Jean Del Mar (nagsul-ob og pulang vest) ang Stage 1 Learning and Development Sessions alang sa 250 ka mga benepisyaryo sa lungsod sa Talibon. (Hulagway gikan sa DSWD-7 photo)
44,045 ka mga benepisyaryo sa Bohol nakadawat og tabang gikan sa UPLIFT
Sinulat ni Elvira C. Bongosia
Adunay kinatibuk-ang 44,045 ka benepisyaryo ubos sa poor ug near poor (Group 2) nga kategorya ang nakadawat na sa ilang Unified Package for Livelihoods, Industry, Food, and Transport (UPLIFT) nga tabang sa lalawigan sa Bohol taman niadtong Agosto 18, 2026.
Kini human giseguro sa Department of Social Welfare and Development Field Office 7 – Central Visayas (DSWD-7) nga makadawat sa ilang ayuda ang mga kabos ug hapit-kabos nga mga panimalay ubos sa Group 2 diin gihingosgan nila ang ilang mga kalihokan sa pagpang-apod-apod sa tibuok probinsya sa Bohol niadtong Agosto 13, 14, ug 15, 2026.
Ang mga “Angels in Red Vests” (ARVs) sa DSWD-7 gipadala sa nagkalain-laing lugar sa tibuok Bohol sulod sa tulo ka sunod-sunod nga adlaw aron pagdumala sa pagpanghatag sa ayuda ug pagsiguro nga sayon ra alang sa mga benepisyaryo ang pagkuha niini.
Niadtong Agosto 13, nagpahigayon ang DSWD-7 ug pagpanghatag sa ayuda sa mga lungsod sa Mabini, Pilar, ug Carmen, diin kinatibuk-ang 4,071 ka mga benepisyaryo ang natabangan.
Pagka-Agosto 14, gipahigayon ang pagpanghatag sa Anda, Tagbilaran City, Sagbayan, Valencia, ug Ubay, nga nakahatag ug benepisyo sa 4,102 ka mga tawo.
Samtang, 3,413 ka mga benepisyaryo ang nakadawat sa ilang ayuda sa Inabanga, Panglao, Alicia, ug Bien Unido niadtong Agosto 15.
Sa kinatibuk-an, 11,586 ka mga benepisyaryo ang natabangan atol sa tulo ka adlaw nga kalihokan sa pagpanghatag sa ayuda.
Personal nga nanguna si DSWD Regional Director Shalaine Marie S. Lucero sa pagpanghatag sa ayuda sa Panglao ug nagdumala sa oryentasyon alang sa mga benepisyaryo mahitungod sa Government-to-People (G2P) nga sistema sa pagbayad.
Ang tulo ka adlaw nga kalihokan kabahin sa gipakusgan nga mga paningkamot sa DSWD-7 aron masiguro ang tukma sa panahon ug sayon nga paghatod sa ayuda nga UPLIFT ngadto sa mga kwalipikadong benepisyaryo sa tibuok Bohol.
Ang kalihokan sa pagpanghatag sa ayuda gipangulohan sa Crisis Intervention Section (CIS) sa DSWD-7, uban sa mga ARVs sa ahensya nga gipakatap aron motabang sa mga benepisyaryo atol sa tulo ka adlaw nga kalihokan.
Miapil usab sa maong kalihokan ang mga representante gikan sa GCash ug Land Bank of the Philippines aron pagtabang sa mga benepisyaryo sa pag-abli ug mga account nga gikinahanglan alang sa Government-to-People (G2P) nga sistema sa digital nga pagbayad
Gipangunahan ni DSWD-7 Regional Director Shalaine Marie S. Lucero, CESO III, ang group orientation kabahin sa Government-to-People (G2P) nga pagparehistro alang sa mga benepisyaryo nga nahisakop sa kategoryang poor to near-poor ubos sa Unified Package for Livelihoods, Industry, Food, and Transport (UPLIFT) sa lungsod sa Panglao, niadtong Agosto 15, 2026. (Hulagway gikan sa DSWD photo)
DepEd nanawagan sa responsableng online sharing taliwala sa trahedya sa pagpamusil sa eskwelahan
Sinulat ni Elvira C. Bongosia
Nanawagan ang Department of Education (DepEd) alang sa mas responsable nga pagpaambit online sa mga sensitibong impormasyon o hulagway aron mapanalipdan ang mga estudyante ug kawani nga nakasinati ug trauma gikan sa dugang nga kaguol o kalisang.
Kini nga panawagan gihimo human sa insidente sa pagpamusil sa campus sa Ateneo de Zamboanga University Junior High School (JHS) sa Zamboanga City niadtong Martes sa buntag, diin gikatahong namatay ang usa ka estudyante sa JHS ug usa ka bata nga nakasupak sa balaod (child in conflict with the law).
Sa usa ka pahayag sa DepEd, gi-awhag nila ang pagpakita ug kalooy kaysa sa pagpangita lang ug ‘clicks’ o atensyon diin matud pa sa buhatan nga ang angay unahon mao ang kaluwasan, dignidad, ug pagkaayo sa apektadong komunidad sa eskwelahan.
“The Department of Education (DepEd) appeals to members of the media, vloggers, content creators, and the public to refrain from posting, sharing, or amplifying videos, photographs, or other sensitive material showing the incident or its aftermath (Nanawagan ang Department of Education (DepEd) ngadto sa mga miyembro sa media, mga vlogger, mga content creator, ug sa publiko nga likayan ang pag-post, pag-share, o pagpakatag sa mga video, litrato, o uban pang sensitibong materyal nga nagpakita sa insidente o sa mga resulta niini).”
Ang DepEd miingon nga ang pagpadako sa ingon nga mga materyales online mahimong mograbe ang epekto sa pagpamusil sa apektadong komunidad ug sa ilang mga minahal.
Si DepEd Kalihim Sonny Angara miingon nga ang mga menor de edad nga nalambigit ug ang ilang mga nagbangotan nga pamilya angay nga mapanalipdan ang ilang pribasiya ug dignidad.
Gi-awhag usab nga dili ipakaylap ang mga impormasyon nga wala pa mapamatud-i samtang nagpadayon ang imbestigasyon sa mga ahensya sa pagpatuman sa balaod.Una nang misaad ang DepEd misaad nga mohatag sa gikinahanglan nga sikolohikal nga first aid ug psychosocial nga suporta sa mga apektadong estudyante, kawani ug pamilya.
Nanawagan ang Department of Education (DepEd) sa media, vloggers, content creators, ug sa publiko nga likayan ang pag-post, magpakatap o magpakaylap ug mga video, litrato, ug uban pang sensitibong materyal kalabot sa nahitabo nga pagpamusil sa usa ka pribadong tunghaan sa Zamboanga City. (Hulagway DepEd photo)
DOLE nagpahinumdom kalabot sa mga lagda sa sweldo alang sa mga holiday sa Agosto
Sinulat ni Elvira C. Bongosia
Gipahinumdoman sa Department of Labor and Employment (DOLE) ang mga amo ug mga trabahante kalabot sa hustong pagbayad sa sweldo alang sa duha ka holiday karong buwan sa Agosto—ang Ninoy Aquino Day sa Agosto 21 ug National Heroes Day sa Agosto 31.
Subay sa DOLE Labor Advisory No. 13, Series of 2026, ang Agosto 21 (Biyernes) gideklarar nga Special (Non-Working) Day, samtang ang Agosto 31 (Lunes) usa ka Regular Holiday.
Alang sa special non-working day, magamit ang prinsipyo nga “no work, no pay” kung ang empleyado dili motrabaho, gawas kung adunay mas paborableng polisiya sa kompanya, praktis, o collective bargaining agreement nga nagtakda ug lahi nga lagda.
Ang mga empleyado nga motrabaho sa Agosto 21 kinahanglang makadawat ug dugang nga 30 porsyento sa ilang basic wage alang sa unang walo ka oras, nga katumbas sa 130 porsyento sa ilang basic wage.
Kung ang Agosto 21 matunong sa rest day sa empleyado ug motrabaho kini, ang bayad 150 porsyento sa basic wage alang sa unang 8 ka oras. Ang overtime nga trabaho niining special day, o sa special day nga natunong sa rest day, adunay dugang nga 30 porsyento sa angay nga hourly rate.
Samtang ang mga empleyado nga dili motrabaho atol sa regular holiday sa Agosto 31 kasagarang adunay katungod nga makadawat ug 100 porsyento sa ilang sweldo alang sa maong adlaw, basta matuman nila ang mga kondisyon ubos sa Labor Advisory, lakip na ang pagreport sa trabaho o pag-file ug paid leave sa adlaw sa trabaho nga nagsunod dayon sa wala pa ang holiday.
Ang mga empleyado nga motrabaho atol sa National Heroes Day adunay katungod nga makadawat ug 200 porsyento sa ilang basic wage alang sa unang walo ka oras. Alang sa trabaho nga molapas sa walo ka oras, dugang nga 30 porsyento sa hourly rate alang sa regular holiday ang ipatuman.Kung ang regular holiday matunong usab sa adlaw sa pahulay o rest day sa empleyado, ang rate nga magamit alang sa unang 8 ka oras mao ang 260 porsyento sa basic wage, uban ang dugang nga 30 porsyento alang sa overtime nga trabaho.
Nanawagan ang DOLE sa mga amo ug mga trabahante nga sundon ang gilatid nga mga lagda sa sweldo aron masiguro ang hustong pagbayad sa sweldo atol sa mga holidays sa buwan sa Agosto. Ang kompleto nga mga giya makita sa Labor Advisory No. 13, Series of 2026, mahitungod sa Payment of Wages alang sa Special (Non-Working) Day sa Agosto 21, 2026 ug sa Regular Holiday sa Agosto 31, 2026. (Hulagway gika sa PIA)
BALAK
NGANONG HAW-ANG ANG IMONG BALATI-AN
Sinulat ni Engr. Rogelio Podelino
Kinaiya sa tawo mangita sa iyang ting-usbawan
Aron dili magpabilin nga hunlak sa katilingban
Gusto’ng molampos sa tanang pakigbisog
Kinahanglan sa mga kakuli-an lig-on mobarog
Sa imong pangindahay sa kinabuhi
Aduna kay tumong sa imong pagpaka buhi
Nga matablawan ang imong panginahanglan
Ma-ong naghago ka sa adlaw’ng tanan
Usahay imong maaninag kon ikaw nag-inusara
Mga gumonhap sa kinabuhi labihan’g daghana
Nga dili matugkad sa tawo ang hinungdan
Bisan unsa kalantip ang salabutan
Kay ang tawo wala may katagbawan
Bisan kon ana-a na kaniya ang tanan
Gusto pa niya kining dugangan
Gusto pang hakpon niya ang tanan
Dili matugkad ang kinaiya sa tawo
Sa pagpatuyang sa iyang gusto
Mora ug dunay haw-ang sa iyang kinabuhi
Aron dunay bulohan ang iyang pagpaka buhi
Kon ang panalangin sa GINOO dili hikalimtan
Diha ang tawo makakita ug kalamdagan
Diha KANIYA tawo makabaton ug katagbawan
NGANONG HAW-ANG ANG IYANG BALATI-AN