Mokunhod ang singil sa kuryente karong Septiyembre 2026
Sinulat ni Sheryl B. Paga
Gipahibalo sa Bohol Light nga adunay pagkunhod sa singil sa kuryente karong Septiyembre 2026, kon itandi sa miaging bulan sa Agosto taliwala sa nagkataas nga presyo sa kuryente diha sa Wholesale Electricity Spot Market (WESM) tungod sa implementasyon sa Regional Secondary Price Cap ubos sa ERC Order No. 2026-048MC nga gipatuman sa mga rehiyon nga nasakop sa Visayas ug Mindanao.
Tumong niini nga masiguro nga ang bill sa mga konsumidor ma-adjust sa hustong paagi pinasubay sa maong deriktiba aron maapil ang bag-o ug mas ubos nga electricity price caps nga gitakda sa gobyerno, ug masiguro ang tukmang kantidad sa electricity bill.
Nakadugang usab sa pagkunhod sa presyo ang pag-ubos sa transmission charges ngadto sa kinatibuk-ang singil sa kuryente karong Septiyembre 2026.
Ang mga residential nga mgakonsumifor magbayad na lamang ug P13.51 matag kilowatthour samatnag ang mga commercial anan sa P12.73 matag kilowatthour.
Padayon nga gibantayan sa Bohol Light ang kahimtang sa merkado sa kuryente ug gipatuman ang maampingong mga pamaagi sa pagpalit ug suplay aron makatabang sa pagkontrolar sa gasto, samtang gipaningkamotan nga mapadayon ang kasaligan ug lig-ong suplay sa kuryente alang sa tanang konsumidor dinhi sa dakbayan sa Tagbilaran.
Alang sa mga pangutana, tawag lamang sa buhatan sa Bohol Light sa telepono 0920-960-2372 o bisata a official Facebook page.
WASH Caravan sa Bohol Water nagpadayon
Sinulat ni Victor L. Tambis
Subay sa programa pagpadangat sa tubig ngadto sa tanang hut-ong sa katilingban, ang WASH caravan nga gilusad sa Bohol Water nagpadayon ug anaa na pagkakaron sa barangay Taloto ning syudad sa Tagbilaran. Sanglit nagpadayon kining maong programa, ang maong kompanya nagpahibalo nga padayon ang implementasyon niini sa mga dapit diin gihimo ang WASH caravan sama sa Barangay Cogon, Cabawan, Tiptip ug Barangay Dao.
Subay niini, wala magpasabot nga ang maong programa applicable lamang sa maong nahisgotang dapit apan gi implementar usab kini sa tanang dapit sulod sa service area sa Bohol Water.
Tungod sa maong kalamboan, giawhag ang mga konsumidor, ilabi na kadtong wala pay linya sa Bohol Water, sa pag apply pinaagi sa WASH Caravan aron matagamtaman niini ang mga mosunod: (1) Ang mga galastoon sa aplikasyon mahimong bayaran pinaagi sa installment kuyog sa binulan nga water bills; (2) Adunay konsiderasyon sa pag sumiti sa mga dokumento isip requirements una ma approve ang aplikasyon sa tubig; (3) Dili hasol ang pag apply tungod kay mismo ang mga tinugyanan sa Bohol Water ang moanha sa dapit diin gihimo ang caravan.
Alang sa dugang kasayoran, mahimong motawag sa buhatan sa Bohol Water pinaagi sa mga numero 412-3154/ 411-0210 o pinaagi sa Cellphone Nos. 09177208672 ; 09177300631 o sa FB page: boholwater.com
DOH mipalig-on sa suporta alang sa mga pasyente, ospital pinaagi sa gipalapdan nga pondo sa MAIFIP
Sinulat ni Elvira C. Bongosia
Gipalig-on sa Department of Health (DOH) ang suporta niini alang sa mga pasyente nga kabos ug walay kapasidad sa pinansyal ug mga kaubang pasilidad sa pag-atiman sa panglawas pinaagi sa padayon nga pagpatuman sa Medical Assistance to Indigent and Financially Incapacitated Patients (MAIFIP) Program.
Gimandoan ni Executive Secretary Ralph G. Recto ang DOH nga makigtambayayong pag-ayo sa mga regional director ug mga partisipanteng ospital aron ma-validate ang mga account payable ug mapadali ang tukma sa panahon nga pagproseso sa mga lehitimong claim ubos sa programa.
Ang direktiba kabahin sa proaktibo nga mga paningkamot sa administrasyon aron masiguro nga ang magamit nga tabang sa gobyerno episyente nga madumala ug dali nga mabag-o ngadto sa suporta medikal alang sa mga Pilipino nga labing nanginahanglan niini.
Ang pondo sa MAIFIP gamiton aron suportahan ang balido nga mga claim alang sa mga hinungdanon nga serbisyo sa pag-atiman sa panglawas, lakip ang pagpaospital, mga tambal, emerhensya nga pagtambal, bayad sa propesyonal, ug uban pang kinahanglanon nga mga gasto sa medikal.
Gipasiugda ni Recto ang kamahinungdanon sa suod nga koordinasyon tali sa DOH ug mga tighatag ug serbisyo sa pag-atiman sa panglawas aron mapalambo ang hapsay ug episyente nga pagpatuman sa programa.
Ang tukma sa panahon nga pagproseso sa mga claim makatabang sa mga pasilidad sa panglawas nga mapadayon ang lig-on nga operasyon ug makapadayon sa paghatag ug walay hunong nga pag-atiman sa mga pasyente, ilabi na niadtong gikan sa mga komunidad nga huyang ang kahimtang ug ubos ang kita.
Kini nga inisyatibo nagsilbing suporta sa bag-o lang nga pagpagawas sa Department of Budget and Management (DBM) ug P27.4 bilyones ngadto sa DOH alang sa padayon nga pagpatuman sa MAIFIP ubos sa 2026 General Appropriations Act.
Ang alokasyon nagpakita sa pasalig ni Presidente Ferdinand R. Marcos Jr. nga masiguro ang pagka-anaa sa mga kahinguhaan sa gobyerno alang sa mga pamilyang nag-atubang ug mga kalisdanan sa medikal ug pinansyal nga aspeto.
Ang listahan sa mga pampublikong ospital sa Visayas nga adunay Zero Balance Billing. Sa Rehiyon 7, ang Don Emilio Del Valle Memorial Hospital ug Gov. Celestino Gallares Memorial Medical Center sa Bohol. Samtang ang Eversley Child Sanitarium and General Hospital, St. Anthony Mother and Child Hospital, Cebu South Medical Center ug Vicente Sotto Memorial Medical Center sa Cebu. (Hulagway gikan sa PIA)
LTFRB nipasidaan batok sa pagdumili sa paghatag ug diskwento sa plete sa mga PWD, senior citizen, estudyante
Sinulat ni Elvira C. Bongosia
Nipasidaan ang Land Transportation Franchising and Regulatory Board (LTFRB) sa mga operator sa public utility vehicle (PUV) batok sa pagdumili sa paghatag sa gilatid sa balaod nga 20% nga diskwento sa pletehan alang sa mga estudyante, senior citizen, ug mga person with disabilities (PWDs).
Nagpasidaan si Acting LTFRB Chairman Atty. Greg G. Pua Jr. sa mga operator sa PUV nga nakalapas sa lagda human makadawat ug taho bahin sa usa ka pasahero nga PWD kansang katungod sa diskwento sa pletehan gibalibaran sa konduktor sa usa ka bus company sa kaulohan.
Ang direktiba sa LTFRB subay sa mando ni Presidente Ferdinand R. Marcos, Jr. nga hugot nga ipatuman ang mga lagda ug regulasyon sa pampublikong transportasyon, ilabi na sa kaluwasan sa kadalanan ug sa kaayohan sa mga pasahero.
Gipasiugda ni Pua nga ang paghatag ug diskwento sa pletehan usa ka butang nga dili lang angay tahuron, apan kinahanglan nga hugot nga sundon tungod kay kini gibase sa kasamtangang mga balaod.
Alang sa mga PWD, kini gibase sa Republic Act (RA) 10754, ug alang sa mga senior citizen, kini gibase sa RA 9994. Ang diskwento alang sa mga estudyante, sa laing bahin, gilakip sa RA 11314.
Nagpasidaan ang pangulo sa LTFRB nga hugot kaayo ang ahensya sa pagpatuman niining espesipikong polisiya sa diskwento sa pletehan, sama sa gipakita sa mga miaging aksyon sa ahensya kalabot niini nga matang sa kaso.
Gi-awhag usab ni Pua ang mga pasahero sa pag-report sa bisan unsang susamang insidente ug uban pang mga pag-abuso ngadto sa LTFRB Hotline 1342, o pinaagi sa email ug social media accounts sa ahensya.
Nipasidaan ang LTFRB nga hugot kaayo ang ahensya sa pagpatuman sa espesipikong polisiya sa diskwento sa pletehan alang sa mga estudyante, senior citizen, ug mga person with disabilities (PWDs), sama sa gipakita sa mga miaging aksyon sa ahensya kalabot niini nga matang sa kaso. (Hulagway gikan sa LTFRB)
Pagkuha sa mga supply sa ‘Walang Gutom’ gitakda sa DSWD sa Setyembre 18-Oktubre 9
Sinulat ni Elvira C. Bongosia
Ang mga benepisyaryo sa Walang Gutom Program sa Central Visayas mahimong mokuha sa ilang mga suplay sa pagkaon gikan sa mga tindahan nga gi-accredit sa Department of Social Welfare and Development (DSWD) gikan sa Setyembre 18 hangtod sa Oktubre 9, 2026.
Ang panahon sa pagkuha sa mga suplay naglangkob sa 27,828 ka mga benepisyaryo sa tibuok rehiyon, lakip na ang 22,985 sa Cebu ug 4,843 sa Bohol.
Alang niining siklo sa pagkuha sa pagkaon, kadto lamang mga benepisyaryo nga narehistro ubos sa Listahanan 3, o ang National Household Targeting System for Poverty Reduction (NHTS-PR), ang kwalipikado nga mokuha sa ilang mga food package. Ang pagkuha sa mga suplay alang sa mga panimalay nga naggikan sa Community-Based Monitoring System (CBMS) temporaryo nga gipahunong una.
Aron masiguro ang hapsay nga proseso, gi-awhag ang mga benepisyaryo nga makig-alayon sa ilang mga Community Engagement Coordinator (CEC), field staff, opisyal sa barangay, o local government unit (LGU) bahin sa mga iskedyul sa pagkuha, mga lugar, ug listahan sa mga kwalipikadong makadawat sa ilang tagsa-tagsa ka lungsod o syudad.
Ang mga tag-iya sa card nga dili makakuha sa ilang mga suplay sa pagkaon sulod sa gitakdang panahon mahimong mag-awtorisa ug laing hamtong nga miyembro sa panimalay aron mokuha sa food package alang kanila, ug kinahanglan silang magpakita ug authorization letter nga pinirmahan sa tag-iya sa card, uban sa gikinahanglang mga dokumento sa pag-ila (ID).
Gipahinumdoman usab ang mga benepisyaryo nga susihon ang kalidad ug gidaghanon sa ilang mga suplay sa pagkaon base sa ilang mga resibo sa dili pa mobiya sa lugar diin gikuha ang mga suplay.
Alang sa bisan unsang mga pangutana o kabalaka bahin sa ilang mga food package, mahimo silang moduol direkta sa ilang tagsa-tagsa ka CEC o field staff alang sa tabang.
Kap-atan ug duha (42) ka mga partner nga tindahan sa rehiyon ang moalagad sa mga benepisyaryo atol niining panahon sa pagkuha sa pagkaon; 19 niini mga community-based organization (CBO) ug Sustainable Livelihood Program Association (SLPA).
Sa pagkakaron, ang Walang Gutom Program gipatuman sa 90 ka LGUs sa tibuok rehiyon, diin 53 niini anaa sa Cebu ug 37 sa Bohol.
Usa ka senior citizen nga benepisyaryo sa Walang Gutom Program ang mipili sa iyang mga suplay sa pagkaon nga nagpahiyom. (Hulagway gikan sa DSWD photo)
ALANG SA SUNOD NGA BUL-OG ABAC wa mopahuway pagpa-andam sa BPIA
Sinulat ni Rey Anthony Chiu
Samtang ang turismo sa tibuok kalibutan apektado sa nagpadayon nga krisis, wala moundang ang pagpangandam sa Bohol Panglao International Airport (BPIA) alang sa sunod nga pagdasmag sa mga turista, mga negosyante ug mga manguli nga Bol-anon.
Gi-andam na ang tugpahanan alang sa pagdawat sa mas lapad nga eroplano: ang Airbus A330, alang sa mas daghang high-capacity service flights ug pagpangandam alang sa daghang matang sa mas dagkong eroplano nga gigamit alang sa mga long-haul international flights, segun pa sa Aboitiz Infracapital Bohol Airport Corporation (ABAC).
Matud pa sa ABAC, dinhi sa BPIA, ang paghinay sa turismo nahimong kahigayonan sa pagpa-ugmad sa pagkakasaligan, pagka-luwas, ug pagka-functional sa mga pasilidad sama sa elevators, baggage carousel systems, pagmintinar sa boarding bridges, pagpiho sa dili mapalta nga suplay sa koryente, mga timbangan, apil na ang pagpahumitang sa dugang mga immigration counters.
Gihimo usab sa tugpahanan ang mga inspections sama sa fire protection systems, runway safety ug security isip kabahin sa mga mahinungdanon nga enhancements sa iyang operasyon subay sa international aviation standards.
Dugang sa ABAC pinaagi ni General Manager Aldwin Uy, ang BPIA importante nga bahin sa tourism ecosystem, mao nga kinahanglang kini nga andamon, dili lamang sa mga ginagmay nga turista karon apan usab sa paghan-ok na usab unya ug balik, ug sa mga kahigayunan nga makatanyag ang Bohol ug dugang mga domestic nga byahe.
Ang BPIA kasamtangan nga nagtanyag ug senemana nga direkta nga 14 ka domestic flights ngadto sa Manila, 15 ngadto sa Davao, 4 ngadto sa El Nido sa tulo padung sa Palawan, Iloilo, ug duha paingon sa Clark sa Pampanga.
Sa international nga mga panaw, bukas pa gihapon ag 14 ka panaw ngadto sa Incheon ug 7 kla panaw ngadto sa Busan, matag semana.
Kahinumduman usab nga human sa take-over sa ABAC gikan sa pagdumala sa Civil Aviation Authority of the Philippines, gibuksan na sa ABAC ang mas daghan nga tindahan sa mga pagkaon ug mga kinahanglanon sa mga byahedor, apil na niini ang mga baligya-anan sa mga gasa ug pasalubong nga iya lamang sa Bohol.
MAKAPATUGPA NA. Ang Airbus A330, ang labing daku nga eroplano nga nag-alagad sa domestic nga mga destinasyon, mahimo na nga makatugpa sa BPIA, human gipahauman na kini s amga pasilidad nga gikinahanglan sa dagkong eroplano. (Hulagway gikan sa PIAbohol/PNA)
Half-day ang trabaho sa gobyerno sa Sept. 28 alang sa National Family Week
Sinulat ni Elvira C. Bongosia
Nag-isyu ang Malacañang ug mando nga mub-an ang oras sa trabaho sa mga opisina sa gobyerno karong Setyembre 28 aron mahatagan ug panahon ang mga empleyado nga makasaulog sa ika-34 nga National Family Week ug Kainang Pamilya Mahalaga Day uban sa ilang mga pamilya.
Subay sa Memorandum Circular (MC) No. 136 nga gilagdaan ni Executive Secretary Ralph Recto niadtong Setyembre 16, suspindihon ang trabaho sa executive branch sugod alas-1:00 sa hapon sa Setyembre 28, adlaw nga Lunes.
Naglakip kini nga mando sa tanang ahensya ug buhatan sa gobyerno ubos sa Executive branch, lakip na ang mga korporasyon nga gipanag-iya o kontrolado sa gobyerno ug ang mga state university ug college.
Apan, magpadayon gihapon sa operasyon ang mga ahensya sa gobyerno nga responsable sa mga batakang serbisyo ug serbisyong panglawas, pagpangandam ug pagtubag sa mga kalamidad, ug uban pang mahinungdanong serbisyo.
Gi-awhag ang mga kawani sa gobyerno sa Executive branch nga hingpit nga mosuporta sa mga programa ug kalihokang may kalabotan sa pagsaulog sa ika-34 nga National Family Week, nga giorganisar sa National Committee on the Filipino Family, matod pa sa MC No. 136.
Gi-awhag usab sa Malacañang ang ubang mga sanga sa gobyerno, mga independent commission ug ahensya, ingon man ang pribadong sektor, nga suspindihon ang trabaho aron mahatagan ang tanang pamilyang Pilipino ug igong higayon sa pagsaulog sa ika-34 nga National Family Week.
Ang pagmubo sa oras sa trabaho gipatuman subay sa Proclamation Nos. 60 ug 326 nga gi-isyu niadtong 1992 ug 2012.
Ang Proclamation No. 60 nagdeklarar sa kataposang semana sa Setyembre matag tuig isip Family Week, samtang ang Proclamation No. 326 nagdeklarar sa ikaupat nga Lunes sa Setyembre isip Kainang Pamilya Mahalaga Day.
Tumong sa National Family Week nga palig-onon ug ipasiugda ang panaghiusa, panag-uban, ug kalig-on sa pamilyang Pilipino isip batakang yunit sa katilingban.
BALAK
SI KINSA MAN AKO?
Sinulat ni Engr. Rogelio Podelino
Ako usa ka tawo’ng Kristyano
Mituo sa hugot nga aduna’y GINO-O
Naningkamot gayud sa kanunay
Nga dili mahisalaag sa dalan nga gamay
Atubangan sa katilingban
Gusto ko nga mag-angay tanan
Kalami puy-an sa dapit nga malinawon
Hapsay ang kinabuhi tan-awon
Muslim ka man o Kristyano
Bisan unsa’y tinuhu-an sa tawo
Imo siya’ng respetuhan
Kay pareho mo nga tawo tanan
Kay ang tawo may kina-iyang huyang
Igo lang masaguipot dayong kahayang
Kay ulipon siya sa sala
Sa sala’ng panulondon nga iya’ng nakuha
Nakigbisog ang tawo sa iyang kaugalingon
Mosu-ong sa kalisdsnan nga wala’y ukon-ukon
Guisaligan ang iyang kalig-on sa baroganan
Aron sa daghan’g mga tentasyon dili mapukan
Kini ang angay sa tawo panglimbasugan
Nga dili haguka ang iyang baroganan
Wala’y lain siya’ng kasaligan
Modangop sa GINO-O sa Kahitas-an
Kini sa tawo angayan niya’ng buhaton
Aron ma-ila niya ang iya’ng kaugalingon
Timbangon niya ang kaugalingon sa pagtu-o
Atubangan sa mata sa GINO-O: SI KINSA MAN AKO