Bohol Light nagpahigayon ug mga Corporate Social Responsibility Programs
Sinulat ni Sheryl B. Paga
Ang Bohol Light nagpahigayon ug mga pag-atiman sa kalikupan pinaagi sa pagpanghinlo sa mga kabaybayonan ngadto sa coastal areas sulod sa syudad sa Tagbilaran ug pagpahigayon sa mga Feeding Programs.
Isip kabahin sa padayon nga Corporate Social Responsibility (CSR) initiatives sa Bohol Light, ang pagsalmot sa Coastal Clean-Up nagtumong sa pagpakita ug pagpakabana pinaagi sa pagtinabangay sa paglimpyo ug pagpreserbar sa mga baybayon. Kini usa ka paagi aron mapalambo ang environmental awareness, mapadasig ang komunidad sa responsableng pagdumala sa basura, ug mapalig-on ang panag-uban sa Bohol Light alang sa usa ka limpyo, luwas, ug malungtarong komunidad.
Nagpahigayon usab ang Bohol Light ug feeding program alang sa mga Day Care pupils sa walo ka mga eskwelahan alang sa pagpaambit, pag-atiman ug paghatag ug suporta ngadto sa mga kabataan, ilabina sa ilang kahimsog. Pinaagi niini, gitinguha sa kompanya nga makatampo sa pagpalambo sa hustong nutrisyon sa mga bata, samtang mapalig-on usab ang relasyon ug pakiglambigit sa mga eskwelahan, ginikanan, ug komunidad.
Ang Corporate Social Responsibility (CSR) usa ka bulontaryong aksyon sa usa ka kompanya diin ang organisasyon dili lamang nagtutok sa paghatag ug maayong serbisyo sa kuryente ug pagpalambo sa negosyo, kondili naningkamot usab nga makahatag ug balik sa mga stakeholders ug sa komunidad nga ilang gialagaran.
Ang maong inisyatibo nagsimbolo sa paningkamot sa Bohol Light nga makig-uban, makigbahin, ug makatabang sa mga katawhan, ilabina sa pag-amuma sa mga kabataan nga mao ang kaugmaon sa atong katilingban.
Pinaagi sa maong mga inisyatibo, gitinguha sa Bohol Light nga dili lang mahimong electricity service provider, kondili usa usab ka kasaligan nga kauban sa pagpalambo alang sa kaayohan, paghatag sa kahayag sa tanan ug malambuon nga dakbayan sa Tagbilaran.
Aplikasyon sa linya sa tubig gihatagan ug kasayon sa Bohol Water
Sinulat ni Victor L. Tambis
Mga tinugyanan sa Bohol Water nag instalar ug metro alang sa water connection
Sa tinguha nga mahatagan ug kasayon ang proseso sa aplikasyon sa linya sa tubig, ug kaga-an sa galastohon niini, ang programa sa Bohol Water nga mao ang “connect-now-pay later”, nagpadayon pagkakaron pinaagi sa WASH program. Ang katuyuan sa maong programa mao ang pagdala sa tubig ngadto sa tanang hut-ong sa katilingban pinaagi sa WASH caravan nga gihimo na sa mga dapit sama sa Barangay Cogon, Cabawan, Tiptip, Barangay Dao ug pagkakaron anaa sa Barangay Taloto ning syudad sa Tagbilaran.
Subay sa maong programa, mahimong mo apply ang mga konsumidor, ilabi na kadtong wala pay connection sa Bohol Water, nga anaa sa mga dapit sulod sa service area, ug dili lamang sa mga nahisgutang mga dapit.
Atong mahinumduman nga ang maong programa naghatag sa konsumidor ug kagaan sa balayronon tungod kay himoon kini sa installment basis dungan sa binulan nga water bills. Ang usa ka aplikasyon sa linya sa tubig ma approbahan ug ma connect ang linya ngadto sa panimalay nga walay kini’y mabayaran atol sa aplikasyon. Ang processing ug application fees mahimong bayaran dungan sa water bill usa ka bulan human ma konektar ang linya, samtang ang tubo o PE pipe nga magamit gikan sa stub-out mahimong bayaran sulod sa tulo ka bulan samtang ang balayronon sa water meter ug fittings mahimong bayaran sulod sa unom (6) ka bulan ngadto sa usa (1) ka tuig depende sa kakayahan sa aplikante sa pagbayad niini.
Alang sa dugang kasayoran, mahimong motawag sa buhatan sa Bohol Water pinaagi sa mga numero sa telepono 412-3154/ 411-0210 o pinaagi sa Cellphone Nos. 09177208672; 09177300631 o sa FB page sa bohol water.
Mga nagtrabaho nga solo parent dili na kinahanglang mobayad sa ilang bahin sa kontribusyon sa PhilHealth sugod Oktubre
Sinulat ni Elvira C. Bongosia
Ang mga kwalipikadong solo parent nga adunay trabaho dili na kinahanglang mobayad sa ilang bahin sa PhilHealth premium sugod karong Oktubre, tungod kay ang nasudnong gobyerno na ang mobayad sa bahin sa empleyado samtang ang mga amo magpadayon sa pagbayad sa ilang kaugalingong bahin.
Kini nga kausaban gipatuman subay sa usa ka circular sa PhilHealth nga nag-update sa mga lagda sa ahensya bahin sa health insurance coverage alang sa mga solo parent ug sa ilang mga anak o dependent, subay sa Republic Act No. 11861 o ang Expanded Solo Parents Welfare Act.
Apan dili kini awtomatikong magamit sa tanang solo parent nga adunay trabaho.
Ang mga kwalipikadong trabahante kinahanglan una nga adunay balido nga Solo Parent Identification Card (SPIC) ug makompleto ang gikinahanglang proseso sa pagparehistro o pag-update aron sila matimaan sa database sa PhilHealth isip “Indirect Contributor – Solo Parent.”
Subay sa bag-ong circular, ang kontribusyon sa PhilHealth premium sa mga solo parent sa formal economy bahinon tali sa ilang amo ug sa nasudnong gobyerno.
Ang gobyerno ang mobayad sa bahin nga kaniadto gikan sa empleyado, samtang ang amo magpadayon sa pagbayad ug pag-remit sa ilang bahin.
Matud sa PhilHealth, ang bahin sa gobyerno makita sa ilang sistema isip kantidad nga dili na kolektahon gikan sa solo parent. Sa higayon nga ma-update na ang rekord sa miyembro, mailhan sa Electronic Premium Remittance System (EPRS) ang status sa solo parent kung mag-generate na ang amo sa ilang Statement of Premium Account.
Nagbag-o kini sa naandang sistema alang sa mga trabahante sa formal sector, diin ang PhilHealth premiums kasagarang naglakip sa mga bahin sa empleyado ug amo nga gikuha ug gi-remit pinaagi sa amo.
BIR gilugwayan ang deadline alang sa online nga pagpakita sa registration seal badge
Sinulat ni Elvira C. Bongosia
Gihatagan sa Bureau of Internal Revenue (BIR) ug dugang panahon ang mga online seller, digital merchant, ug uban pang hingtungdan nga mga magbubuhis aron makatuman sa rekisitos nga ipakita ang ilang BIR Registration Seal Badge sa ilang mga digital platform.
Sa usa ka pahayag niadtong Martes, gipahibalo sa BIR ang pagpagawas sa Revenue Memorandum Circular No. 99-2026, nga naglugway hangtod sa Oktubre 31, 2026, sa panahon alang sa mga online seller, online merchant, operator sa digital platform, ug uban pang hingtungdan nga mga magbubuhis aron makatuman sa rekisitos nga ipakita ang ilang Seal Badge sa ilang mga website, pahina sa e-commerce o e-marketplace, mga account sa social media, ug uban pang digital platform.
Matud pa sa BIR, ang Registration Seal Badge nagsilbi nga makita nga timailhan nga ang usa ka online seller o merchant rehistrado sa maong ahensya.
Ang Seal Badge kinahanglang ipakita sa dayag nga bahin sa ilang mga website, pahina sa e-commerce o marketplace, pahina sa social media, ug uban pang angay nga digital platform.
Ang pagpakita niini nagsuporta sa transparency ug makatabang sa mga magbubuhis ug konsumidor nga mapamatud-an ang status sa rehistrasyon sa mga negosyo nga naglihok pinaagi sa mga digital platform.
Matud pa sa pahayag ni BIR Commissioner Charlito Mendoza, gihatagan nila ug dugang panahon ang mga online seller ug uban pang hingtungdan nga mga magbubuhis aron husto nga makatuman sa rekisitos sa Registration Seal Badge.
Gipasabot ni Mendoza nga ang Seal Badge gihimo aron mas mahimong transparent ang rehistrasyon ug mas sayon kining mapamatud-an sa mga konsumidor, busa ilang gi-awhag ang tanang hingtungdan nga mga magbubuhis nga gamiton ang gilugwayan nga panahon ug kompletohon ang rekisitos sa dili pa ang Oktubre 31.
Excise tax sa LPG, kerosene gi-suspenso ug balik
Sinulat ni Elvira C. Bongosia
Gisuspinde na usab ang excise tax sa liquefied petroleum gas (LPG) ug kerosene, subay sa pagpatuman sa Bureau of Internal Revenue (BIR) sa mando nga gipagawas sa Malacañang sa miaging semana.
Ang Revenue Memorandum Circular (RMC) 100-2026 gipatuman human gipagawas niadtong Setyembre 25 ang Executive Order (EO) 125, nga nagsuspinde sa excise tax sa LPG, gawas kung kini gamiton isip hilaw nga materyales sa paghimo ug mga produktong petrochemical o isip tinubdan sa kusog sa makina (motive power).
Gisuspenso usab ang excise tax sa kerosene, gawas kung kini gamiton isip fuel sa eroplano (aviation fuel).
Ang temporaryong pagsuspende sa buhis gipatuman subay sa Republic Act (RA) 12316, nga nag-amyenda sa Section 148 sa Tax Code ug naghatag ug legal nga basehan alang sa temporaryong pagsuspende sa excise tax sa pipila ka mga produktong petrolyo.
Gikumpirma sa Department of Energy (DOE) nga ang average nga presyo sa Dubai crude oil sulod sa usa ka bulan—base sa Mean of Platts Singapore—miabot sa $99.41 matag baril gikan sa Agosto 13 hangtod Setyembre 11, nga milapas sa limitasyon nga $80 matag baril nga gitakda ubos sa RA 12316.
Ang pagsuspende tangtangon kung matuman ang usa sa duha ka kondisyon: ang presyo sa Dubai crude moubos sa $80 matag baril, sumala sa sertipikasyon sa DOE, o kung matapos na ang tulo ka bulan nga panahon sa EO 125.
Ang DOE ug ang Department of Finance, pinaagi sa BIR ug Bureau of Customs (BOC), gimandoan usab nga magpahigayon ug imbentaryo sa kasamtangang mga stock sa LPG ug kerosene.
Gikinahanglan sila nga magsumite ug binulan nga impormasyon ngadto sa House of Representatives mahitungod sa gideklarar nga kantidad ug gidaghanon sa mga produktong petrolyo nga sakop sa EO 125.
Ang gobyerno nisuspende sa excise tax sa LPG ug kerosene niadtong Abril human misaka pag-ayo ang presyo sa lana sa kalibutan tungod sa gubat sa Middle East.
Ang pagsuspende gitangtang niadtong Hulyo 8 human gikumpirma sa DOE nga ang presyo sa Dubai crude miubos na sa limitasyon nga $80 matag baril.
₱5,000 minimum nga puhonan alang sa bag-ong gitanyag nga RTB 32 sa BTr
Sinulat ni Elvira C. Bongosia
Ang mga Pilipino nga nangita ug sayon nga paagi aron maka-invest sa mga government security mahimong moapil sa pinakabag-ong tanyag sa Retail Treasury Bonds (RTBs), diin ang Bureau of the Treasury (BTr) nagbukas sa pagbaligya sa RTB 32 gikan Setyembre 29 hangtod sa Oktubre 7.
Atol sa Kapihan sa PIA, gibutyag ni BTr-Bohol provincial head Chloe Redeja nga kining pinakabag-ong pagpagawas nagtimaan sa ika-25 nga tuig sa retail bond program sa gobyerno, nga gitukod aron mas mahimong sayon ang pag-access sa mga government security alang sa mga indibidwal ug gagmay nga mga investor.
Ang RTB 32 usa ka investment nga nagtanyag ug minimum nga kantidad nga ₱5,000 nga adunay gidugayon nga 2.5 ka tuig ug gross interest rate nga 6.875% matag tuig, nga bayran matag quarter hangtod sa pagkahuman niini sa 2029.
Ang public offering nagsugod gikan sa Setyembre 29, 2026 hangtod sa Oktubre 7, 2026, depende sa desisyon sa BTr, ug i-isyu kini sa Oktubre 12, 2026.
Gipasabot ni Redeja nga ang RTB kabahin sa programa sa nasudnong gobyerno sa pagpangita ug pondo, nga nagtugot sa publiko nga direkta nga makaapil sa pag-invest sa mga government security samtang nagtabang sa pagtigom ug pondo alang sa mga programa ug proyekto sa publiko.
Matud pa ni Redeja nga ang pinakabag-ong tanyag gituyo usab aron suportahan ang mga paningkamot sa gobyerno alang sa financial inclusion pinaagi sa paghatag ug sayon nga paagi alang sa mga Pilipino nga gustong mag-invest sa bahin sa ilang mga tinigom ngadto sa mga government security.
Ang mga interesadong mo-invest sa RTB32 pinaagi sa “over-the-counter” nga pamaagi mahimong mobisita sa bisan kinsang awtorisadong ahente nga namaligya, o kaha pinaagi sa Online Ordering Facility sa BTr ug sa mga partisipanteng mobile banking platform sama sa LANDBANK, OFBank, PDAX, GBonds pinaagi sa GCash, ATRAM Prime, ATRAM PERA, ug RCBC Pulz.
Alang sa mga interesado nga masayod pa ug dugang bahin sa RTB 32—lakip na ang mga kondisyon, pamaagi, ug mga paagi sa pag-invest—ang impormasyon mabatonan pinaagi sa website sa BTr nga treasury.gov.ph.
CHED naglatid ug mga giya alang sa responsable nga paggamit sa AI sa higher education
Sinulat ni Elvira C. Bongosia
Ang Commission on Higher Education (CHED) nagtakda og nasudnong direksyon aron tabangan ang sektor sa higher education sa Pilipinas nga mosagop sa responsable nga paggamit sa Artificial Intelligence (AI), ug pahimuslan ang potensyal niini aron mas mapalambo ang pagkat-on, mapalig-on ang panukiduki, ug mahimong mas episyente ang mga proseso sa institusyon.
Pinaagi sa CHED Memorandum Order No. 21, nagmugna ang komisyon og nasudnong gambalay aron mogiya sa 2,366 ka mga institusyon sa higher education ug 188,261 ka mga magtutudlo bahin sa responsable nga paggamit sa AI, alang sa kaayohan sa kapin sa 5.8 ka milyon nga mga estudyante.
Sumala pa sa CHED, kini nga inisyatibo nagsuporta sa paningkamot ni Presidente Ferdinand R. Marcos Jr. nga palig-onon ang mga kahanas sa AI ug itanyag ang responsable nga paggamit sa mga bag-ong teknolohiya samtang giandam sa nasud ang mga Pilipino alang sa mga trabaho sa umaabot ug sa ekonomiya nga mas gipadagan sa teknolohiya.
Gipasabot sa CHED nga ang polisiya nagtugot sa paggamit sa AI sa pagtudlo, pagkat-on, panukiduki, ug operasyon sa institusyon, samtang nagtakda og mga panalipod alang sa integridad sa akademya, paghukom sa tawo, pribasiya sa datos, ug kaayohan sa mga estudyante.
Dugang pa sa komisyon, ang memorandum order maghatag sa mga Higher Education Institution (HEI) ug mga magtutudlo og kagawasan sa pagdeterminar kung giunsa pagsuporta sa AI ang pagkat-on ug mga panginahanglan sa institusyon base sa ilang kaugalingong kapasidad, imbes nga ipatuman ang usa ka pamaagi nga parehas alang sa tanan.
Anaa sa kinauyokan niini ang prinsipyo nga angay mogiya sa matag estudyante sa panahon sa AI: ang AI angay nga mopalig-on, dili mopuli, sa panghunahuna sa tawo.
Ingon man, gipasabot sa CHED nga ang mga giya nagkinahanglan og transparency sa paggamit sa mga estudyante sa AI ug mas hugot nga pagdumala sa tawo kung gamiton ang AI sa mga importanteng aspeto sama sa paghatag og grado, admission, scholarship, pag-uswag sa estudyante, ug ebalwasyon sa mga magtutudlo.
Alang sa CHED, klaro ang direksyon: dawaton ang AI kung asa kini makapauswag sa pagkat-on, panukiduki, ug episyensya sa institusyon, samtang gisiguro nga ang paghukom sa tawo, integridad sa akademya, ug tulubagon magpabilin nga sentro sa higher education.
Bag-ong update nga eBIRForms nagpasayon sa proseso sa abatement alang sa mga micro taxpayer
Sinulat ni Elvira C. Bongosia
Gi-update sa Bureau of Internal Revenue (BIR) ang Offline eBIRForms Package niini aron mas mapadali alang sa mga kwalipikadong micro taxpayer ang pagpahimulos sa One-Time Abatement Program.
Subay sa Revenue Memorandum Circular No. 104-2026, nga gipagawas niadtong Setyembre 24, gipahibalo sa BIR ang pagka-anaa sa Offline eBIRForms Package Version 7.9.6.2.
Kini nga pinakabag-ong bersyon naglakip sa mga bag-ong alphanumeric tax code alang sa indibidwal ug korporasyon nga mga micro taxpayer ubos sa maong programa, uban ang espesipikong Tax Type Code alang sa Micro Taxpayer Abatement sa BIR Form No. 0605.
Dugang pa, ang Version 7.9.6.2 naglakip usab sa mga pagtul-id sa sistema alang sa pinili nga mga porma sa BIR.
Mahimong i-download sa mga taxpayer ang pinakabag-ong Offline eBIRForms Package pinaagi sa website sa BIR sa www.bir.gov.ph.
Gi-awhag ni BIR Commissioner Charlito Mendoza ang mga kwalipikadong micro taxpayer nga gamiton ang gi-update nga eBIRForms package ug mag-aplay alang sa One-Time Abatement Program sa dili pa ang deadline sa Disyembre 31, 2026.
Matud pa ni Mendoza nga pinaagi sa gi-update nga eBIRForms package, gihimo nilang mas sayon ug mas kombenyente ang proseso aron mabayran sa mga taxpayer ang ilang mga obligasyon nga sakop sa programa ug makabalik sila sa regular nga pagsunod sa mga lagda sa buhis.
Ubos sa programa, ang mga kwalipikadong micro taxpayer nga adunay kinatibuk-ang batakang obligasyon sa buhis ug/o mga multa nga dili molapas sa P80,000 matag tuig nga buhis (taxable year) mahimong makapahimulos sa abatement pinaagi sa pagbayad og kantidad nga P5,000 matag tuig.