Crocodile Out, Alligator In?
Ni ELEAZAR TUTOR ACAMPADO
DAGHAN ang nakurat sa kalit nga pagbiya ni kanhi House Speaker Martin Romualdez sa iyang puwesto. Ang iyang pag-resign, taliwala sa nagkagubot nga mga imbestigasyon sa korapsiyon sa flood control projects, usa ka seryosong senyales nga dili na gyod maagwanta ang kainit sa isyu nga iyang giatubang.
Labina kay ingon sa nahigmata ang kabatan-onan karon sa pagtagawtaw aron padayon nga lutoson ang gituohang mga nagmaniobra sa dakong korapsiyon sa kagamhanan nga naggikan sa Kongreso, pinangulohan ni Kongresman Romualdez.
Gani, usa sa ginasunod karon sa kabatan-onan o bisan sa mga hamtong kini si Kongresman Kiko Barzaga, ang representente sa 4th district sa Cavite. Usa ka batan-on nga isog kaayong mikontra ni Martin Romualdez, nga angay gyod nga imbestigaron, tungod sa dakong gahom niini. Kay kon maimbestigaran ang speaker, mapamatud-an nga nakasala ug mapriso, ang sunod mahimong patas ang tanan.
Apan, ang mas nakapunting sa mga mata sa kadaghanan ug nakatunaw sa paglaom mao ang misunod nga panghitabo. Ang mipuli nga bag-ong speaker, si Kongresman Faustino Dy, gituohan sa kadaghanan nga bata-bata siya ni Romualdez ug hawid sa ilong. Ug mahimo lang siyang Romualdez 2.0
Bisan asa ko mopaingon, sa tabi-tabi sa silingan, sa barberohan ug labina sa social media, motigbabaw gyod ang walay pagsalig sa katawhan sa mihulip ni Romualdez. Naay miingon, “Papa crocodile out, baby crocodile in.” Ang uban miingon, “Birds of the same feather buaya together.”
Kining mga pulong naghulagway sa dakong pagduda ug kapakyasan sa katawhan. Abi nato og ang pagbiya sa usa ka lider nga nalambigit sa kontrobersiya makahatag og dalan sa kausaban. Apan, ang paglingkod sa usa ka suod nga kaalyado, naghatag og pagtuo nga
ang higanteng buaya gipulihan ra gamayng buaya. Ug kay sama ang gigikanan, mahimong sama usab ang mahimong resulta.
Kini nagpatin-aw sa pait nga kamatuoran sa atong politika. Ang pag-ilis sa mga nawong sa liderato dili garantiya sa tinuod nga kausaban. Dili man tuod parehas og matang silang duha, apan parehas ra sila og kinaiya ubos sa ginghariang political. Busa dakong purohan nga panalipdan lang niya ang sistema nga nagtugot sa korapsyon. Kay ang paglingkod ni Dy, nga usa ka suod nga kauban sa administrasyon, gitan-aw sa kadaghanan isip usa ka paagi sa pagpadayon sa status quo ug pagpanalipod sa mga politiko nga nalambigit.
Apan dili nato tugotan nga kining political maneuver maoy kahumanan sa estorya. Ang mga akusasyon batok sa mga politiko sa Senado ug sa Kongreso, lakip na ni kanhi Speaker Romualdez, sa giingong pagpangawat sa pondo sa flood control, kinahanglang imbestigaran ug palawman. Dili igo ang mga hearing-hearing lang. Kinahanglan mangita og lig-ong ebidensya ug mag-andam og kaso.
Ang atong gikinahanglan dili ang pag-ilis sa mga nawong sa gobyerno, kondili ang pag-atubang sa hustisya. Kon mapamatud-an nga sila nag-usik-usik sa buhis sa katawhan, angay silang pasakaan og kaso ug ipapriso. Kinahanglan silang mahimong ehemplo nga ang pagpangawkaw sa salapi sa katawhan adunay bug-at nga silot. Ang atong buhis, nga gikan sa atong singot ug dugo, dili angay isugal o ibulsa sa mga buayang walay busganan.
Hinumdoman nato, ang matag sentimo nga gikurakot gikan sa mga proyekto sa baha, mao unta ang magamit sa pagtukod og lig-on nga mga dike, sa pagtabang sa mga biktima sa kalamidad, sa pagpadako sa mga eskwelahan ug ospital, ug uban pa.
Ang politika sa pag-ilogay sa gahom ug ang pag-ilis-ilis sa mga lider, kinahanglan nga mahuman. Kay mas labing maayo nga unahon ang tinuod nga serbisyo sa katawhan.
Ikaw, Sano, angay ba natong dawaton ang pag-resign sa mga tawong gituohang nanukob sa buhis sa katawhan ug pasagdan nga makalingkawas sa salaod nga ilang nahimo? O maningil na kita sa atong mga lider ug sa sistema nga nagtugot niini?
(Si Eleazar Tutor Acampado, kanhi staff writer sa Bisaya Magazine. Nakadaog na sa Don Carlos Palanca Memorial Awards for Literature in Cebuano Short Stories. Ug kasamtangang nagserbisyo isip ikaduhang Sangguniang Barangay member sa West Poblacion, Garcia-Hernandez, Bohol.)