Tipid Tips gihatag sa mga konsumidor sa Bohol Light
Sinulat ni Sheryl B. Paga
Ang Bohol Light buot magpahinumdom sa tanang konsumidor nga kinahanglan kita magpakita ug responsableng pag-gamit sa kuryente, ilabi na karong panahona nga nagkataas ang presyo sa petrolyo sa kalibutan. Kini nga sitwasyong posible usab maka-apekto sa presyo sa kuryente matag bulan tungod sa kasamtangang krisis nga may kalabotan sa nagpadayon nga gubat sa Middle East.
Tungod niini, gidasig ang katawhan nga padayon nga sundon ang mga energy-saving tips sa atong mga panimalay, opisina, ug mga establisimyento aron makatabang sa pagdumala sa atong gastuhan.
Hinumduman nato nga ang presyo sa WESM dili matyansa matag bulan tungod kay mag depende kini sa supply ug demand diha sa merkado
Aron mas makatipid sa pamasahe ug oras, gidasig sa Bohol Light ang tanang konsumidor nga bayran ang atong obligasyon o electricity bill pinaagi sa online nga mga third-party collecting partners.
Pinaagi niini, dili na kinahanglan mobiyahe o mopila sa opisina kay mahimo na kitang mubayad bisan kanus-a gamit lamang ang cellphone o online banking apps nga mas dali, luwas, ug walay hasol.
Ang mga bayad nga gihimo pinaagi sa maong mga partners mapustada sa inyong account sulod sa 24 ka oras o sa mosunod nga adlaw sa pag-bayad.
Likay sa disconnection, ug enjoy sa mas sayon nga paagi sa pagbayad sa inyong Bohol Light bill.
Alang sa ubang mga pangutana ug kasayuran, mahimo kitang mobisita sa Bohol Light FB Page, website sa www.boholpower.ph, o tawag sa service hotline: (038) 427-2372 / 0920-960-2372, 0939-911-5671 o magpadada ug mensahe sa opisyal nga messenger account sa Bohol Light.
Konsumidor nga walay koneksyon sa tubig giawhag pag aplay sa Bohol Water
Sinulat ni Victor L. Tambis
Sa tinguha nga mahatagan ug pormal nga koneksyon sa tubig ang mga konsumidor, ilabi na kadtong mikuha lamang ug tubig sa laing panimalay o walay linya o account sa Bohol Water, ang maong Kompanya miawhag sa maong hingtungdan nga mga konsumidor sa pag apply sa buhatan niini aron makonektahan sa kaugalingon nga linya sa tubig.
Sagad nga magpanghitabo diin ang usa ka konsumidor migamit ug tubig gikan sa silingan nga panimalay, kini tungod kay wala maaprobahi ang iyang water permit application gumikan sa pagkapakyas sa pag sumiti sa mga dokumento nga nagpamatuod sa pagpanagiya o katungod sa yuta diin anaa ang iyang panimalay.
Aron pagsiguro nga walay aplikante nga dili makonektahan ug linya sa tubig, kining maong mga problema gihatagan ug solusyon sa Bohol Water pinaagi sa pagsumiti sa mga dokumento isip hulip niini aron maaprobahan ang usa ka aplikasyon sa tubig. Pinaagi sa “connect now pay later” promo, wala usa’y magasto nga kwarta ang konsumidor panahon sa pag aproba sa maong aplikasyon.
Kining maong mga lakang pinasubay sa programa sa United Nations o tinipong kanasuran ug gisagop kini sa atong nasod nga mao ang pagdala sa tubig ngadto sa pinakaubos sa komunidad, diin ang Bohol Water mohatag ug konsiderasyon mahitungod sa mga dokumento nga kinahanglan e sumiti sa konsumidor aron kini’y maaprobahan ug malinyahan sa tubig nga sarang magamit sa inadlaw-adlaw nga panginahanglan.
GSIS maglusad ug Solar Energy Loan agig suporta sa pagkonserba ug enerhiya
Sinulat ni Elvira C. Bongosia
Ang Government Service Insurance System (GSIS) gitakdang molusad sa Ginhawa Solar Energy Loan (GSEL), usa ka financing program nga nagtugot sa mga trabahante sa gobyerno nga makahulam hangtod sa P500,000 aron mabutangan ug solar panel systems sa ilang mga panimalay.
Gisuportahan sa programa ang pagduso sa nasudnong gobyerno alang sa pagkonserba sa enerhiya samtang ang mga tensyon sa Middle East nagpataas sa presyo sa lana sa kalibotan ug nagbutang sa presyur sa gasto sa kuryente.
Ang programa usa ka green loan initiative nga nagpasiugda sa paggamit sa renewable energy, nagtabang sa mga kawani sa gobyerno nga makunhoran ang ilang carbon footprint samtang gipaubos ang gasto sa kuryente sa panimalay.
Ubos sa GSEL, ang mga pautang adunay 5 porsyento nga tinuig nga interest rate, nga bayran sulod sa lima ka tuig sa 60 ka patas nga binuwan nga installment, nga walay bayad sa serbisyo. Ang P500,000 nga loan adunay binuwan nga amortization nga P10,416.67.
Ang mga sistema sa solar panel nga gipondohan ubos sa programa moabot uban sa tulo ka tuig nga insurance coverage batok sa sunog, linog, kilat, ug bagyo nga walay bayad sa nanghulam. Ang coverage moepekto sa higayon nga ang miyembro magpahibalo sa GSIS ug mosumiter ug pruweba nga ang instalasyon nahuman na.
Gi-aprobahan sa GSIS Board of Trustees ang P12.5 bilyones alang sa loan program ug P60 milyones alang sa insurance sa solar panel installations.
Ang mga aplikasyon hingpit nga i-proseso pinaagi sa GSIS Touch mobile app, diin ang mga miyembro maka-upload sa mga quotation sa supplier, mga kontrata sa pag-instalar, o mga opisyal nga resibo alang sa reimbursement.
Ang mga miyembro nga nag-instalar ug mga solar panel mahimo usab nga makabenepisyo gikan sa net metering system sa gobyerno, nga nagtugot sa mga panimalay sa pagbaligya sa sobra nga elektrisidad balik sa grid, dugang nga pagkunhod sa gasto sa enerhiya.
Ang GSEL modagan sulod sa inisyal nga tulo ka tuig nga yugto, human niini ang GSIS mag-evaluate sa performance niini aron matino kung ang programa kinahanglan pa bang i-extend. Ang mga kwalipikadong manghulam naglakip sa mga aktibong miyembro sa GSIS nga adunay permanente, regular, o non-career status nga anaa sa serbisyo sa gobyerno sulod sa labing menos tulo ka tuig.
Sa dili madugay, ang mga miyembro sa GSIS mahimong mopaandar sa ilang mga panimalay gamit ang solar energy pinaagi sa Ginhawa Solar Energy Loan (GSEL) nga magtugot sa mga kwalipikadong miyembro nga makahulam ug hangtod sa ₱500,000 aron ma-install ang solar panel system sa ilang balay. (Hulagway gikan sa GSIS/PIA)
Unsaon pagsumite ug mga reklamo sa gas station pinaagi sa eGovPH app
Sinulat ni Elvira C. Bongosia
Opisyal nga gilusad sa Department of Energy (DOE) ug Department of Information and Communications Technology (DICT) ang eGovPH Complaint Center, usa ka digital monitoring tool nga gidesinyo sa paghatag ug gahom sa mga lungsoranon sa pagreport sa mga ilegal nga kalihokan sa mga gasolinahan taliwala sa nag-usab-usab nga global nga suplay sa lana.
Ang inisyatibo nagtumong sa pagpalig-on sa nasudnong mga paningkamot sa pagmonitor ug pagsiguro sa patas nga serbisyo ug igong suplay sa petrolyo alang sa mga Pilipino samtang ang mga tensyon sa Middle East nagpadayon sa epekto sa internasyonal nga merkado.
Ania ang sunod-sunod nga giya sa pagsumite sa reklamo pinaagi sa eGovPH app, nga ma-download pinaagi sa App Store alang sa Apple device ug Google Play alang sa Android users.
Kung naka-log in na ka sa eGovPH app, i-tap ang “Report” button. Timan-i nga ang pagsumite ug reklamo kinahanglan nimo nga i-on ang imong mga serbisyo sa lokasyon para sa eGovPH app.
I-redirect ka sa Citizens eReport System diin mahimo kang magsumite ug daghang klase sa reklamo sa mga ahensya sa gobyerno. I-tap ang “Gas Station Concerns” nga buton.
Isulat ang mga detalye sa imong reklamo. Ubos sa sub-category nga drop down menu, makapili ka gikan sa mosunod nga mga matang sa mga reklamo:
Panic Buying: Gihulagway sa talagsaon nga taas nga pila sa mga gasolinahan.
Fuel hoarding: Ang pagpalit sa mga produkto sa petrolyo sa gidaghanon nga labaw sa kasagaran nga kinahanglanon.
Non-Compliance with Fuel Pricing: Kusog ug sobra nga pagtaas sa presyo sulod sa usa ka semana.
Unauthorized Price Increases: Pag-adjust sa presyo nga wala mahiuyon sa opisyal nga gimando sa gobyerno nga mga han-ay.
Refusal to Sell Fuel: Ang dili makiangayon nga pagdumili sa pagbaligya sa mga produkto sa petrolyo ngadto sa mga konsumidor.
Fuel Shortage: Ubos o dili magamit nga stock sa petrolyo sa usa ka retail outlet.
Gawas sa paghatag ug mas detalyadong impormasyon bahin sa imong reklamo, mahimo ka usab nga maglakip sa mga litrato aron suportahan ang imong pagsumite.
Kung napuno na nimo ang tanan nga kinahanglan nga mga detalye, pag-scroll sa ubos ug i-tap ang “Submit” nga buton.
Ang DOE niingon nga nakig-alayon sila sa Department of the Interior and Local Government ug sa Philippine National Police sa hugot nga pag-monitor sa posibleng hoarding ug pagmaniobra sa presyo sa mga produktong petrolyo taliwala sa nagkataas nga tensyon sa Middle East.
Ang Department of Energy (DOE) ug Department of Information and Communications Technology (DICT) naglusad ug complaint center sa eGovPH mobile application alang sa mga tiggamitan nga mosumiter ug mga reklamo mahitungod sa mga gasolinahan ug presyo sa gasolina. (Hulagway gikan ni Elvira C. Bongosia/PIA7-Bohol)
Mga klinika sa Bohol giila sa PhilHealth YAKAP Summit 2026
Sinulat ni Elvira C. Bongosia
Ang kamaayo sa community healthcare nahimong sentro tungod kay daghang mga klinika ug ospital sa Bohol ang giila sa ilang talagsaong kontribusyon sa accessible ug preventive health services atol sa YAKAP Summit 2026 sa syudad sa Sugbo.
Niadtong Marso 11, 2026, gipahigayon ang summit nga gipasiugdahan sa PhilHealth Regional Office VII nga nagtigom sa mga pangulo sa YAKAP Clinics, mga doktor, Municipal Health Officers, ug ilang mga representante aron hisgotan ang pagpatuman sa Yaman ng Kalusugan Program (YAKAP) ug ang Guaranteed and Accessible Medications for Outpatient Treatment (GAMOT) benefit packages.
Ang summit nagsilbi usab nga lugar alang sa mga hingtungdan aron makadawat ug mga update ug mga katin-awan sa pagpatuman sa programa, pagtubag sa mga kabalaka sa operasyon, ug pagbinayloay sa labing maayo nga mga gawi aron mapalig-on ang kolaborasyon sa pagpauswag sa mga serbisyo sa pag-atiman sa panglawas nga nakabase sa komunidad.
Usa ka dakong highlight sa maong panagtapok mao ang Recognition and Awarding Ceremony nga nagpasidungog sa top-performing nga mga pasilidad nga nagpakita sa kamaayo sa pagpatuman sa YAKAP ug First Patient Encounter (FPE).
Lakip sa mga awardees ang pipila ka healthcare facilities gikan sa Bohol.
Ang YAKAP Registration Excellence Award gihatag sa Talibon Municipal Health Center ug Tagbilaran City Primary Care Facility alang sa pagkab-ot sa pinakataas nga ihap sa mga rehistradong benepisyaryo sulod sa ilang catchment population.
Ang YAKAP FPE Excellence Award gihatag ngadto sa Mabini Primary Care Facility, Danao Rural Health Unit, Tagbilaran City Primary Care Facility, ug Batuan Primary Care Facility alang sa pagkab-ot sa pinakataas nga ihap sa First Patient Encounters sa ilang mga rehistradong benepisyaryo.
Samtang ang Trailblazer Award, nga nag-ila sa mga paningkamot sa pagpayunir ug pagbag-o nga pagpangulo sa pagpauswag sa mga inisyatibo sa pag-atiman sa panglawas, gipresentar sa Dauis Municipal Health Office ug Birthing Center.
Ang Gov. Celestino Gallares Memorial Medical Center ug Don Emilio Del Valle Memorial Hospital nakadawat usab sa Integrated Healthcare Excellence Award alang sa maayong pagkapangulo sa integrated healthcare delivery ug sa paghatag ug komprehensibong serbisyo sa YAKAP, lakip ang GAMOT ug Outpatient Cancer Screening Tests.
Dugang pa, ang YAKAP Champion Award gihatag ngadto sa Carmen Bohol Primary Care Facility ug Tagbilaran City Primary Care Facility alang sa ilang talagsaong performance sa FPE implementation ug YAKAP registration.
Sa pagpanguna ni PhilHealth Regional Office VII RVP Marjorie Cabrieto, gipahigayon ang YAKAP Summit 2026 sa syudad sa Sugbo niadtong Marso 11, 2026. Usa ka dakong highlight sa maong panagtapok mao ang Recognition and Awarding Ceremony nga nagpasidungog sa top-performing nga mga pasilidad nga nagpakita sa kamaayo sa pagpatuman sa YAKAP ug First Patient Encounter (FPE). Pinaagi sa pagpasidungog niining mga sulundon nga pasilidad, ang PhilHealth nagsaulog dili lamang sa ilang mga kalamposan kondili sa kolektibong pasalig sa pagtukod ug mas himsog ug mas lig-on nga mga komunidad sa tibuok Central Visayas. (Hulagway gikan sa PhilHealth/PIA)
Marso 20 gideklara nga regular holiday sa Palasyo isip pag-obserbar sa Eid’l Fitr
Sinulat ni Elvira C. Bongosia
Gideklarar sa Malacañang nga regular holiday ang Marso 20, 2026 sa tibuok nasud isip pag-obserbar sa Eid’l Fitr, o ang Pista nga nagtimaan sa pagtapos sa Ramadan.
Sa Proclamation No. 1189, ang Palasyo miingon nga ang deklarasyon nagtumong sa pagdala sa relihiyoso ug kultural nga kahulogan sa Eid’l Fitr ngadto sa unahan sa nasudnong kahimatngon, ug aron tugotan ang tibuok nasud nga Pilipino nga makig-uban sa ilang mga kaigsoonang Muslim sa kalinaw ug panag-uyon sa pagsaulog sa Eid’l Fitr.
Ang deklarasyon nunot sa rekomendasyon sa National Commission on Muslim Filipinos (NCMF), nga una nang nagsugyot sa Marso 20 (Biyernes) o Marso 21 (Sabado) isip posibleng petsa sa holiday, ubos sa pagtan-aw sa bulan.
Ang Proclamation No. 1189 gilagdaan ni Acting Executive Secretary Ralph Recto niadtong Marso 12.
Ang Palasyo mipaabot usab sa ilang pagtimbaya sa mga Muslim nga komunidad sa Pilipinas ug sa tibuok kalibutan samtang nangandam sila sa pagsaulog sa importanteng relihiyoso nga okasyon uban sa ilang mga pamilya.
Ang Eid’l Fitr maoy usa sa duha ka dagkong pangilin sa Islam ug giobserbahan sa mga Muslim sa tibuok kalibotan human sa pagkompleto sa Ramadan, ang ika-siyam nga bulan sa Islamic lunar calendar.
Sa pagsaulog sa Int’l Women’s Day,Baji Arts Exhibit 2026 gibuksan
Sinulat ni Elvira C. Bongosia
Sa pagsaulog sa International Women’s Day niadtong Marso 8, 2026, opisyal nga gibuksan ang Baji Arts Exhibit 2026: “Nan Karon” (What Now) sa National Museum of the Philippines–Bohol.
Kini agi og pakigtambayayong sa Baji Arts Collective kauban sa Provincial Government of Bohol, pinaagi sa Center for Culture and Arts Development (CCAD) ug Bohol Arts and Cultural Heritage (BACH) Council.
Ang exhibit nagpasiugda sa pagkamamugnaon sa labaw sa 90 ka mga Boholana artists, nga nagpakita sa nagkalain-laing koleksyon sa biswal ug literary nga mga buhat nga nagpakita sa kontemporaryong sosyal nga mga kamatuoran ug ang nag-uswag nga kultural nga talan-awon.
Pinaagi niining usa ka bulan nga exibit, ang inisyatiba nag-ila ug nagsaulog sa mahinungdanong tahas sa kababayen-an sa paghulma sa artistikong ekspresyon ug kultural nga mga asoy sa Bohol.
Ang National Museum of the Philippines–Bohol nagsilbi nga venue alang sa exhibition, nga naghatag og plataporma nga nagpadako sa tingog sa kababayen-an pinaagi sa mga arte ug nag-awhag sa makahuloganon nga dayalogo sa pagkatawo, kultura, ug sosyal nga mga isyu.
Gidapit ang publiko sa pagbisita sa exhibit ug pagsinati sa pagkamamugnaon ug panglantaw sa mga Boholana artists.
Ang exhibit bukas sa publiko gikan Marso 8 hangtod 29, 2026, gikan sa alas 9:00 sa buntag hangtod alas 6:00 sa gabii matag adlaw, nga libre lamang ang admission.
Kini nga inisyatiba naghatag og gibug-aton sa Probinsyal nga Kagamhanan sa Bohol sa padayon nga pasalig sa pagpasiugda sa arte, kultura, ug creative expression sa probinsiya.
Isip pagsaulog sa International Women’s Month, gibuksan ang Baji Arts Exhibit 2026: “Nan Karon,” sa National Museum of the Philippines–Bohol. Kini nagpasiugda sa pagkamamugnaon sa labaw sa 90 ka mga Boholana artists, nga nagpakita sa nagkalain-laing koleksyon sa biswal ug literary nga mga buhat. (Hulagway gikan ni Elvira C. Bongosia/PIA7-Bohol)
BALAK
ANG GIPANGANDOY NGA HIMAYA
Sinulat ni Engr. Rogelio Podelino
Sa kapunawpunawan didto sa kalangitan
Mga angheles ug mga kerubines nag-ambahan
Naghimaya sa LANGITNON’G HARI
Ang tinubdan sa tanan’g kinabuhi
Ang pagpuyo sa tawo dinhi sa kalibutan
Sa hinulaman nga kinabuhi angay ampingan
Kay ang tanan aduna’y kinutuban
Busa mangandam sa takna nga tanan
Ang kalipay nga kalibutanon lumalabay
Sa katagbawan sa tawo dili makahumpay
Daw duna’y haw-ang sa imong galamhan
Nga gusto nimo nga pagahulipan
Kay ang tawo ulipon man sa sala
Ang iyang baruganan labihan kahaguka
Aron makalampas sa mga pagsulay
Dangop KANIYA aron dili ka magmahay
Ang kinauyokan nga tuyo pagpakabuhi sa tawo
Nga madagaya-on ang kahimtang sa husto
Kon unsa’y buhaton aron mahidangat sa langit
Ang dapit nga wala na ang mga kasakit
Matag tawo nga mituo nga aduna’y GINOO
Nangandoy nga sa IYANG gingharian makaadto
Didto ang tanan nagmaya sa wala’y katapusan
ANG GIPANGANDOY NGA HIMAYA
kon motaliwan na kita ning kalibutan.