Electrification Program sa Bohol Light nagpadayon
Sinulat ni Sheryl B. Paga
Padayon ang Bohol Light sa electrification program nga gihimo didto sa mga kabarangayan pinaagi sa mga Urban Poor Association.
Tumong niini mao ang paghatag ug kasaligan ug lig-on nga suplay sa kuryente alang sa kaayohan ug kalipay sa tanang konsumidor sa dakbayan sa Tagbilaran.
Nasayran nga ang kuryente usa ka mahinungdanong panginahanglan sa adlaw-adlaw nga panginabuhi sa matag pamilya. Kini nagahatag ug kahayag ug kadasig sa pagpadagan sa mga buluhaton sa panimalay, negosyo, ug nagatampo usab sa kalamboan ug kalig-on sa usa ka komunidad.
Pinaagi sa “Bohol Light Konek” Program, tumong sa kompanya nga mapalapdan ang coverage sa serbisyo sulod sa ilang franchise area, ilabi na sa mga kabarangayan sa Dakbayan sa Tagbilaran nga wala pa nakabaton ug legal ug luwas nga koneksyon sa kuryente.
Sugod sa bulan sa Enero, opisyal nang gisugdan ang energization sa mga informal settlers, diin adunay natala nga 371 ka bag-ong koneksyon ngadto sa mga sa lumulupyo sa Barangay San Isidro, Tiptip, Dampas, Mansasa niining dakbayan.
Aron mas mapadali ug mapahapsay ang proseso sa aplikasyon, ang mga tinugyanan sa Bohol Light aktibong mibisita sa nagkalain-laing barangay. Didto mismo gihimo ang pagdawat sa mga aplikasyon sa mga kwalipikadong benepisyaryo, aron dili na sila kinahanglan moadto ug mopila pa sa opisina.
Gisiguro usab sa Bohol Light ang pagkompleto sa mga gikinahanglan nga dokumento, lakip na ang sertipikasyon gikan sa Presidente sa Urban Poor Affairs, photocopy sa ID nga giisyu sa Tagbilaran Alliance of Urban Poor (TAUPO), Electrical Plan, ug Affidavit of Undertaking.
Kining kalihukan gihimo aron mahatagan ug oportunidad ang mga katawhan nga sulod sa dugay nang panahon, nangandoy nga makabaton ug kaugalingong koneksyon ug makasinate sa kaanindot ug ka importansya sa sugang dagitabnon.
Pinaagi niini nga inisyatiba, nagpadayon ang Bohol Light sa pagserbisyo alang sa kaayuhan, kaluwasan, ug tinguha sa pagpalambo sa kinabuhi sa matag Bol-anon.
Fire Drill gihimo sa Bohol Water
Sinulat ni Leizel C. Butawan
Makita sa hulagway sa itaas ang mga empleyado sa Bohol Water, sinaksihan sa mga personahe sa Bureau of Fire Protection, naghimo sa tinuig nga Fire Drill didto sa opisina sa BWUI.
Sa tinguha nga kanunayng andam ilabi na sa panahon sa mga katalagman sama sa sunog, ang Bohol Water Utilities, Inc. (BWUI) nagpahigayon ug Fire Drill nga gihimo sa BWUI Compound, 613 Bantol St., Dampas, Tagbilaran City. Ang maong kalihokan gipahigayon niadtong Agosto 7, 2026 ubos sa supervision ug pag-obserbar sa Bureau of Fire Protection (BFP).
Ang Fire Drill usa ka tinuig nga kalihokan nga nagpakita sa aktuwal nga pagpatuman sa tagsa-tagsa ka katungdanan o papel nga gihatag sa mga empleyado ug mga miyembro sa Emergency Preparedness and Response Team (EPRT).Kini usa ka mahinungdanom nga lakang tungod kay nagtudlo kini unsay angay ug luwas nga buhaton kung adunay katalagman sama sa sunog nga mahitabo.
Gawas nga mando kini sa Department of Labor and Employment (DOLE), mahinungdanon usab kaayo alang sa usa ka establisimento sama sa Bohol Water nga adunay organisado ug andam nga grupo nga gitahasan sa dali ug epektibong pagtubag sa mga katalagman. Ang EPRT sa Bohol Water gilangkoban sa Chief Marshal nga mao ang General Manager nga si Christine Ranay, Deputy Chief Marshal nga ang Operations Manager nga si Clement George Chiu, ug Safety Officer nga si Leizel Butawan.
Mapasalamaton ang Bohol Water sa Bureau of Fire Protection, ilabina sa mga tinugyanan niini sa ilang bililhon nga giya ug kooperasyon nga nakatampo sa malinaw ug malampusong pagpatuman sa maong Fire Drill.
44,140 benepisyaryo sa Bohol nakadawat sa ikaduhang hugna sa Bagong Pilipinas rice prog.
Sinulat ni Elvira C. Bongosia
Nikabat sa 44,140 ka benepisyaryo gikan sa marginalized ug vulnerable sectors sa 23 ka local government units (LGUs) sa Bohol ang nakadawat sa ikaduhang hugna sa hinabang sa bugas ubos sa Bagong Pilipinas Rice Program gikan Hulyo 14 hangtod 31.
Ang kagamhanan sa lalawigan sa Bohol nagsugod sa pag-apod-apod ug 10 ka kilong bugas matag benepisyaryo sa mga kabus nga pamilya niadtong Hulyo 14.
Ang programa gipundohan pinaagi sa Local Government Support Fund sa nasudnong kagamhanan–Financial Assistance to Local Government Units (LGSF-FA to LGUs), nga adunay kinatibuk-ang alokasyon nga P196 milyones.
Si Presidente Ferdinand R. Marcos Jr. mipahibalo sa gipalapdan nga LGSF sa paglusad sa “Sa Bagong Pilipinas, Bawat Bayan Makikinabang” nga programa sa Malacañang niadtong Pebrero 23, 2026, isip kabahin sa paningkamot sa nasudnong kagamhanan sa pagsulbad sa kawalay kasegurohan sa pagkaon ug pagsuporta sa mga huyang nga panimalay.
Ang Presidente mimando sa direktang pagpagawas sa pundo ngadto sa mga LGUs aron mapahapsay ang mga proseso ug mapadali ang pagpatuman.
Ang kagamhanang probinsiyal migahin ug P11-million counterpart fund, samtang ang mga partisipanteng LGUs mihatag ug dugang suporta sa mga pamilya nga wala sa unang listahan sa benepisyaryo.
Ang mosunod nga LGUs nakadawat sa ikaduhang tranche, nga adunay katumbas nga gidaghanon sa mga benepisyaryo: Alburquerque, 701; Alicia, 1,504; Anda, 1,088; Baclayon, 1,387; Balilihan, 1,204; Bien Unido, 2,000; Candijay, 1,887; Carmen, 3,200; Clarin, 1,503; Corella, 603; Cortes, 1,157; Dauis, 3,607; Dimiao, 952; Garcia Hernandez, 1,500; Maribojoc, 1,358; Pilar, 1,760; Presidente Carlos P. Garcia, 2,071; Sierra Bullones, 1,595; Sikatuna, 430; Tagbilaran City, 3,000; Talibon, 4,457; Ubay, 5,720; ug Valencia, 1,456.
Lakip sa nakadawat ug bugas sa Maribojoc niadtong Hulyo 23 mao si Mercedita Ladera, 51, benepisyaryo sa Pantawid Pamilyang Pilipino Program (4Ps).
“Nalipay kaayo ko sa paghatag nga ayuda nga bugas kay napuno kini sa among konsumo tungod kay 6 me kabuok sa among pamilya. Nagpasalamat ko kay daku kini ug ikatabang sa among pamilya isip miyembro sa 4Ps,” matod pa ni Ladera.
(Nalipay kaayo ko sa hinabang nga bugas nga gihatag, kay makatabang man sa panginahanglanon sa konsumo sa among unom ka pamilya. Mapasalamaton ko kay dako ni nga tabang sa among pamilya isip miyembro sa 4Ps.)
Ang mga benepisyaryo gikuha gikan sa mga kabus ug huyang nga mga panimalay nga giila sa mga LGU ubos sa Department of Budget and Management–Department of the Interior and Local Government (DBM-DILG) Joint Circular No. 1, series of 2026, nga nagdumala sa pagpagawas ug paggamit sa LGSF-FA funds para sa Assistance to Indigent Individuals or Families-Food Assistance (AIIF-FA) Rice Distribution Project.
Gipunting sa programa ang mga panimalay nga nag-atubang sa kalisud sa ekonomiya o kawalay kasiguruhan sa pagkaon, nga adunay mga listahan sa benepisyaryo nga gi-validate sa mga lokal nga opisyal.
Nagpadayon ang distribusyon sa ubang mga lungsod sa Bohol.
Mikabat sa 1,358 ka mga benepisyaryo sa Maribojoc, Bohol ang nakadawat sa ikaduhang hugna sa Bagong Pilipinas Rice Program sa Maribojoc Cultural Center niadtong Hulyo 23. (Hulagway gikan ni Elvira C. Bongosia/PIA-7 Bohol)
Coco Agri Asenso 2026 gipahigayon sa ATI-7
Sinulat ni Elvira C. Bongosia
Gipahigayon sa Department of Agriculture – Agricultural Training Institute VII (ATI-7) ang duha ka adlaw nga Coco Agri Asenso 2026 niadtong Agosto 5 ug 6, didto sa Activity Center sa Island City Mall ning syudad.
Ang maong kalihokan naghiusa sa mga mag-uuma sa lubi, mga exhibitor, ug mga hingtungdan aron ipasiugda ang Coconut Farmers and Industry Development Plan (CFIDP) pinaagi sa mga exhibit sa teknolohiya, mga produktong lubi nga gi-proseso aron madugangan ang bili (value-added products), modernong mga ekipo sa umahan, ug mga oportunidad sa pagbansaybansay nga nagtumong sa pagpauswag sa produktibidad ug panginabuhian sa mga mag-uuma sa lubi sa Bohol ug sa mga lokal nga negosyante sa lubi.
Sa unang adlaw, gipahigayon ang mga diskusyon kabahin sa Coconut Industry Roadmap ubos sa CFIDP, mga uso sa merkado alang sa mga produktong gikan sa lubi, ug mga oportunidad sa pondo ug kredito alang sa mga mag-uuma ug negosyo sa lubi.
Ang ikaduhang adlaw nagpadayon pinaagi sa demonstrasyon sa mga produktong “Coco Wellness,” pagpresentar sa mga teknolohiya, ug “market matching” o pagdugtong sa mga lokal nga prodyuser ug mga pumapalit.
Nagrepresentar ni Gobernador Erico Aristotle Aumentado, gipaambit ni First District Board Member Lucille Lagunay ang mensahe niini nga nagpasiugda sa panginahanglan nga padayong palig-onon ang mga mag-uuma sa lubi pinaagi sa inobasyon, teknolohiya, ug pagpalambo sa katakos aron mapahimuslan sa hingpit ang potensyal sa industriya sa lubi sa probinsya.
Gidayeg usab niini ang DA-ATI RTC VII sa pagpanguna niini nga inisyatibo.
Gi-anunsyo usab ni Lagunay nga ang probinsya sa Bohol finalist sa unang edisyon sa Bayaniyugan Awards alang sa Most Outstanding Provincial Local Government Unit (PLGU)—usa ka nasudnong pasidungog nga nag-ila sa mga lokal nga kagamhanan nga naghatag ug lig-ong suporta sa mga mag-uuma sa lubi.
Ang produktong charcoal briquette nga gihimo ug gigama sa lungsod sa Dauis, nakakuha ug atensyon sa gipahigayong Coco Agri Asenso 2026 sa Island City Mall sa syudad sa Tagbilaran niadtong Agosto 5-6, 2026. Gihimo gikan sa 100% nga natural nga mga kabhang sa lubi, harina sa kamoteng-kahoy, ug tubig, kini nga mga briquette nagtanyag ug mas limpyo, mas dugay maugdaw, ug eco-friendly nga alternatibo alang sa pag-ihaw. (Hulagway gikan ni Elvira C. Bongosia/PIA-7 Bohol)
Pag-abli ug LBP account nga dili na kinahanglan ug ID pinaagi sa PSA verification gilusad
Sinulat ni Elvira C. Bongosia
Ang Land Bank of the Philippines (LandBank), nga gipanag-iya sa gobyerno, nagtugot na karon sa pag-abli ug account bisan walay pisikal nga kard nga ipakita.
Sa usa ka pahayag niadtong Biyernes, gipahibalo sa bangko ang bag-ong feature alang sa pag-verify sa identidad nga gipadagan sa National ID system.
Pinaagi sa facial biometric authentication nga konektado sa National ID Authentication Services (NIDAS) sa Philippine Statistics Authority (PSA), luwas nga mapamatud-an sa mga kustomer ang ilang identidad gamit ang biometric information nga nalambigit sa ilang National ID registration.
Naghatag kini ug mas paspas ug mas sayon nga kasinatian sa pag-abli ug account, ilabi na alang sa mga indibidwal nga walay dinaliang access sa mga pisikal nga identification card.
Ang serbisyo magamit pinaagi sa LandBank Mobile Banking App (MBA) ug sa tanang 616 ka mga sanga niini sa tibuok nasud.
Mahimong sayon nga magbukas ug account ang mga kustomer online pinaagi sa MBA o mobisita sa bisan asang brach sa LandBank, diin makatabang ang mga kawani sa pagkompleto sa proseso sa pag-verify sa identidad gamit ang facial biometric authentication.
Kabahin kini sa mga paningkamot sa bangko nga mapalapad ang access sa mga serbisyo sa bangko.
Bisan walay pisikal nga ID, posible na karon ang pag-abli ug account sa LandBank pinaagi sa pag-verify gamit ang face scan nga konektado sa PSA National ID system—nga naghatag ug mas paspas, mas luwas, ug mas daling makuha nga mga serbisyong pinansyal alang sa mas daghang mga Pilipino. (Hulagway gikan sa PIA)
EO 121 nga nagtukod ug programa sa insentibo alang sa lokal nga paggama ug mga EV gilagdaan ni PBBM
Sinulat ni Elvira C. Bongosia
Gilagdaan ni Presidente Ferdinand R. Marcos Jr. ang Executive Order (EO) No. 121 nga nagtukod sa Electric Vehicle Incentive Strategy (EVIS) Program aron mapalig-on ang lokal nga paggama ug mga electric vehicle (EV) ug makadani ug mga puhonan sa industriya sa awto sa nasud.
Gilagdaan niadtong Hulyo 29, ang EO naghatag ug mga insentibo sa panalapi (fiscal incentives) alang sa lokal nga paggama ug mga hybrid ug battery electric nga mga sakyanang pampasahero, komersyal nga mga sakyanan, ug ang mga piyesa ug sangkap niini.
Ang EVIS Program nagtumong sa pagpalapad sa lokal nga produksyon sa EV, pagmugna ug de-kalidad nga mga trabaho, pagpakunhod sa pagsalig sa nasud sa fossil fuels, ug paghimo sa Pilipinas nga sentro sa paggama ug awto sa rehiyon.
Matud pa sa mando nga ang EVIS Program maghatag ug suporta sa panalapi nga adunay gitakdang panahon, gipunting nga target, gibase sa performance, ug transparent aron madasig ang estratehikong mga puhotnan sa lokal nga paggama ug EV.
Ang mga kwalipikadong tiggama mahimong magparehistro hangtod sa duha ka modelo sa EV ug makadawat ug duha ka matang sa insentibo: Fixed Investment Support (FIS) aron makatabang sa pagtukod o pagpalapad sa mga pasilidad sa paggama, ug Production Volume Incentives (PVI) aron madasig ang lokal nga produksyon.
Imbes nga cash grants, ang mga kwalipikadong partisipante makadawat ug Tax Payment Certificates, nga mahimong gamiton sa pagbayad sa pipila ka nasyonal nga buhis ug mga import duty.
Aron mahimong kwalipikado, ang mga partisipante kinahanglan nga mohimo ug bag-ong mga puhonan, mopasalig ug kapital nga mokabat sa labing menos P5 bilyon, makab-ot ang mga target sa produksyon, ug ipaila ang ilang lokal nga gigama nga mga modelo sa EV sulod sa tulo ka tuig gikan sa pagparehistro.
Ang EVIS Program adunay kinatas-ang limitasyon sa insentibo nga P60 bilyon, diin hangtod sa P15 bilyon ang magamit alang sa matag narehistro nga modelo sa EV, depende sa proseso sa tinuig nga budget.
Ang mando naghatag usab ug probisyon alang sa regular nga pag-monitor sa mga narehistro nga partisipante aron masiguro ang pagsunod sa ilang mga pasalig sa puhonan ug mga target sa produksyon.
Ang Board of Investments (BOI) ang manguna sa pagpatuman sa programa, uban ang suporta gikan sa usa ka inter-agency committee nga gilangkuban sa Department of Finance, Department of Energy, Department of Transportation, ug Department of Budget and Management.
BALAK
PATAY’NG BUHI
Sinulat ni Engr. Rogelio Podelino
Sa pantawan sa imong handurawan
Lab-as pa sa imong panumduman
Ang matam-is ug mapa-it nga kagahapon
Ang mga kaagi sa imong pagka batan-on
Kay tawhanong kinaiya nga bati-on ug gugma
Kon sa gitakdang panahon hinog na
Mogitib sa imong kasingkasing ang pagbati
Sa mga kaliwat ni Eva nga imong gimitthi
Ang kasingkasing mo nga pihikan
Nagka lainlaing bulak ang imong gisibaan
Nangita ka sa alimyon nga busilak
Daw ilang-ilang sa kahumot ang pagka bulak
Dunay midayo nga bulak sa inyong balangay
Daw kabugason sa kaanyag ang panagway
Daw porselana kahamis ang iyang kutis
Mga ngabil nga mapahiyumon nga matam-is
Walay giusikang higayon nakigsandurot ka dayon
Aron imong maaninag ang iyang pagka dalaygon
Gihalaran mo siya sa tim-os mong gugma
Andam kang mosakripisyo alang kaniya
Wala makawang imong tuyo kay gidawat niya
Gibayaw ka sa kalipay kay wala ka pakyasa
Gisaluhan ninyong duha ang gugma sa kalipay
Daw walay katapusan ang inyong parayganay
Apan guhit sa inyong mga palad may kinutuban
Sa daklit ang imong hinigugma mitaliwan
Giliminan ka sa tumang kasub-anan
Ang bug-os mong gugma namatay kuyog sa lubnganan
Nawala ang imong kaikag sa kinabuhi
Wala nay bili ang imong pagpaka buhi
Kay ang imong gugma sa daklit nahanaw man
Ang gugmang walay katapusan sa imong kasingkasing mitaliwan nga PATAY’NG BUHI uban sa imong hinigugma ngadto sa lubnganan