P107 Bilyones nga Gikuha sa PDIC: Kaayohan o Kapeligrohan sa Panalapi?


Ni ELEAZAR TUTOR ACAMPADO

WALA lang nato mabantayi kining usa ka dakong isyu sa pinansiyal sa Pilipinas tungod kay natabonan sa dagko usab nga mga isyu sa politika, korapsiyon, kalamidad ug uban pa. Apan karon hinay-hinay nga nakatagad kining maong isyu.

Ang isyu mao ang pagkuha sa goberno og kapin sa P107 bilyones gikan sa Philippine Deposit Insurance Corporation (PDIC) ug gi-remit kini sa National Treasury, nga adunay dakong implikasyon sa atong ekonomiya ug pagsalig sa mga Bol-anon sa atong banking system.

Ang maong 107 bilyones ka pesos giklasipikar nga “unrestricted retained earnings” sa PDIC, gipadayag nga gamiton sa pagsuportar sa dagkong proyekto sa imprastraktura, serbisyong sosyal, ug mga proyektong giabagan sa mga langyaw ubos sa 2024 General Appropriations Act (GAA).

Apan, sama sa bisan unsang dagkong desisyon sa panalapi, kini adunay duha ka nawong sa sensilyo.

Ang mga nagpaluyo sa desisyon, lakip na ang goberno, naghatag og mga rason. Ang kuwarta nga wala nato magamit, angayng ibalik sa sirkulasyon alang sa kaayohan sa publiko.

Kay aron mapadali ang mga proyekto. Ang ₱107 Bilyones usa ka dakong kantidad nga daling makapondo sa dagkong mga proyekto sa nasod. Kining maong pondo mahimong makatabang sa pagpalambo sa mga imprastraktura sa atong rehiyon ug makahatag og serbisyong sosyal nga gikinahanglan sa katawhan, nga dili na maghulat og taas nga proseso sa pagpundo.

Kay aron magamit ang excess funds. Gipaneguro man god sa PDIC nga ang ilang Deposit Insurance Fund (DIF) nagpabilin nga bastante aron maseguro ang mga risgo sa sistema sa banko. Nag-ingon sila nga ang reserba anaa pa sa target nga lebel nga gipahimutang pinasikad sa international best practices. Kon sobra ang kuwarta, mas maayong gamiton kini alang sa dinalian nga panginahanglan.

Apan, ang dagkong mga grupo sa nasod sama sa Financial Executives Institute of the Philippines ug Philippine Chamber of Commerce and Industry, hugot nga misupak ug nanawagan nga ibalik ang maong pundo. Sila nagpasidaan nga ang maong lakang sa goberno nagbutang og makuyaw nga sumbanan.

Ang PDIC gimugna aron panalipdan ang mga depositor sa banko. Ang ilang mga reserba gituyo aron maseguro nga kon ang usa ka banko mabangkarote, ang mga depositor mabayran dayon. Ang paggamit sa maong mga reserba isip budgetary fund sa gobyerno makapahugno sa pagsalig sa publiko sa kalig-on sa banking system sa Pilipinas.

Bisan og giingon sa PDIC nga bastante pa ang DIF, ang kalibotan sa pinansiyal puno sa estruktural ug reputasyonal nga mga risgo. Ang mga krisis sa kalibotan usa ka domino effect sa pipila ka banko (sama sa atong nasinatian kaniadto sa nahitabong 1997 Asian financial crisis) mahimong kalit nga makahurot sa DIF. Ang pagkuha sa excess reserves naghimo sa sistema nga mas bulnerable.

Ang paggamit sa pondo sa PDIC alang sa public finance nagpalubog sa linya tali sa financial-sector safety mechanisms ug sa ordinaryong pondo sa gobyerno. Kini nagpadala og signal nga ang mga reserba dili na untouchable, nga makapabalaka sa mga mamumuhunan ug mga depositor.

Alang kanatong mga Bol-anon nga naningkamot makatigom sa atong kuwarta, ang isyu sa PDIC usa ka dakong butang. Samtang maayo nga ang gobyerno gusto nga mapadali ang mga proyekto, ang kalig-on ug kasegurohan sa atong financial system kinahanglan nga dili isugal.

Kinahanglan nga ang gobyerno maminaw sa tingog sa business sector ug sa publiko. Ang pagsalig sa atong banking system maoy labing mahinungdanon nga asset sa nasod. Ang pagbalik sa maong pondo sa PDIC, o ang paghimo og mas masihag nga mekanismo sa pag-apod-apod niini, mahimong makapahupay sa kabalaka.

Angay ba natong gamiton ang kuwarta sa PDIC alang sa imprastraktura, o mas mahinugdanon ba nga ang financial safety net magpabilin nga lig-on kaayo?

Ikaw, Sano, unsay imong panahom?

Bahin sa Tagsulat:

(Si Eleazar Tutor Acampado, kanhi staff writer sa Bisaya Magazine. Nakadaog na sa Don Carlos Palanca Memorial Awards for Literature in Cebuano Short Stories. Ug kasamtangang nagserbisyo isip ikaduhang Sangguniang Barangay member sa West Poblacion, Garcia-Hernandez, Bohol.)