Updates sa Bohol Light gipahibalo ngadto sa mga konsumidor

Sinulat ni Sheryl B. Paga

Gipahibalo sa kadagkoan sa Bohol Light Company, Inc. ang mahinungdanong mga kalamposan sa kompanya sa tuig 2025 ug ang mga dagkong proyekto nga giplano para sa tuig 2026 atol sa press conference nga gipahigayon sa Bohol Tropics Resort niadtong Enero 12, adlaw’ng Lunes. Ang maong kalihokan gipangunahan sa Bohol Light President ug CEO nga si Mr. Roel Castro, Chief Operating Officer nga si Engr. Raul Galano ug mga kaubanan sa buhat, ubos sa pagdumala sa Primelectric Holdings Inc.

Sumala kang Mr. Castro, sulod lamang sa usa ka tuig sukad sa pag-takeover, misaka na ngadto sa 24,138 ang ihap sa mga rehistradong konsumidor sa Bohol Light. Kini nga kalamposan nagagikan sa nagkalain-laing inisyatiba sa kompanya sama sa proactive nga pagbisita sa mga barangay pinaagi sa Information Education Campaign (IEC), paspas ug episyenteng inspeksyon sa mga aplikasyon, ug lig-on nga pakig-alayon sa Office of the Building Official alang sa mas hapsay nga pagproseso sa Certificate of Final Electrical Inspection (CFEI). Dugang pa niini, gipamub-an ang mga rekisitos sa aplikasyon gikan sa napulo ug usa (11) ngadto na lang sa upat (4), nga dako’g tabang sa mga konsumidor.

Gipalapdan usab sa Bohol Light ang payment network pinaagi sa pag-apil sa daghang third-party collecting partners, lakip na ang mga bangko ug non-bank institutions, aron malikayan ang taas nga pagpila ug makamenos sa gasto sa pamasahe sa mga konsumidor.

Para sa tuig 2026, gipadayag sa Bohol Light ang dagkong proyekto nga tumongon sa pagpalig-on ug pagpaayo sa distribution network sa kuryente. Lakip niini ang konstruksyon sa 69KV Sub-transmission Line gikan sa Corella NGCP Substation padulong sa San Isidro, pagdugang ug mga distribution feeders sa Dampas ug Poblacion Substations, ug pag-instalar ug Automatic Circuit Reclosers ug Load Break Switches aron mas paspas ang pagbalik sa kuryente panahon sa interruptions. Plano usab ang pagtukod ug bag-ong warehouse, Meter Laboratory, ug Transformer Testing Facility, ingon man ang pag-upgrade sa mga linya sa Cabawan ug San Isidro gikan sa single phase ngadto sa three-phase gamit ang tree wire.

Tungod niining mga kalambuan ug umaabot nga proyekto, mas napadali ug napalapdan ang pag-access sa serbisyo sa kuryente sa syudad sa Tagbilaran City, nga naghatag ug mas episyente, lig-on, ug mas customer-friendly nga serbisyo alang sa tanang konsumidor.

BWUI konsumidor sa Darunday St., Dao, mahimo na nga magpakonektar sa linya sa tubig

Sinulat ni Victor L. Tambis

Mga tinugyanan sa BWUI mihimo sa pag pagpabalik sa concreto nga kalsada human giladlad ang linya sa tubo subay sa Darunday St.

Sa tinguha nga maalagaran ang mga dapit nga wala pay linya ang Bohol Water, ang maong Kompanya mopahibalo nga ang pagladlad sa bag-ong linya nga nagasubay sa Darunday St., Barangay Dao ning syudad anaa na sa 95% nga matapos. Ug tungod niining maong kalamboan, ang mga konsumidor nga naagian niining nahisgutang linya mahimo na nga mo apply sa buhatan sa Bohol Water alang sa koneksyon sa tubig.

Ang maong bag-ong linya nagasubay sa kalsada (Darunday St,) padulong sa Barangay Tiptip gikan sa sentro sa barangay Dao ug mitadlas kini atubangan sa Lindaville Phase-1 entrance ug hangtod kini sa Dominic drive sakop sa Barangay Tiptip.

Aron mahatagan ug kagaan ang konsumidor sa pag apply sa linya sa tubig, ilabi na sa finansyal nga aspeto, ang Bohol Water mopahibalo nga nagpadayon pa ang “Connect now pay later” promo, diin walay mabayaran ang konsumidor sa panahon pag apply tungod kay installment basis ang pagbayad pinaagi sa binulan nga water bills.

Ang mga dokumento nga e supporta sa application mao ang (1) Proof of ownership o kamatuoran nga ang applikante ang tag-iya sa yuta, o gitugutan sa tag-iya sa yuta diin anaa ang panimalay; (2) Vacinity map sa nahimutangan sa panimalay; (3) Building permit sa panimalay o Certificate of Residency gikan sa barangay, ug (4) Any Valid ID sa applikante. Human ma approbahan ang application, himoon sa tinugyanan sa Bohol Water ang pagkonek sa linya sulod sa 24 hrs.

Sa laing bahin, nagpadayon pagkakaron ang pagladlad sa mga bag-o nga linya sa barangay Dao nga nagasubay sa Zamora St. nga anaa sa 75% nga matapos ug sa Toledo St. nga anaa sa 87% ug gibana-bana nga mahuman sa hingapos nga bahin sa Pebrero ning tuiga. Mopahibalo ra unya ang Bohol Water kon mahimo na nga mo ang mga konsumidor nga naagian sa maong mga linya. Alang sa dugang kasayoran,  mahitungod sa pag apply ug koneksyon sa tubig ug sa lain nga mga informasyon, mahimomg motawag sa telepono 411-0210; 412-3154; cellphone no. 0917-7208672; 0917-7306331 ug facebook page sa Bohol Water.

DOH gi-awhag ang publiko sa pag-avail sa mga libreng bakuna

Sinulat ni Elvira C. Bongosia

Gipahinumdoman sa Department of Health (DOH) ang publiko nga daghang mga sakit, lakip na ang mga sakit nga naghulga sa kinabuhi, ang mapugngan pinaagi sa tukma sa panahon ug kompleto nga pagbakuna, gipasiugda nga ang pagbakuna nagpabilin nga usa sa labing barato nga paagi aron mapanalipdan ang kahimsog ug pagluwas sa mga kinabuhi.

Sa public advisory nga gipagawas sa DOH adlaw’ng Lunes, ang ahensya mi-awhag sa mga ginikanan, guardians, mabdos ug senior citizens nga pahimuslan ang libreng bakuna nga gitanyag sa primary care facilities sa tibuok nasod, apil na ang local government unit (LGU) health centers ug DOH-managed Bulilit Centers of Care.

Ang departamento sa kahimsog nag-ingon nga kini nga mga bakuna napamatud-an nga luwas ug epektibo sa pagpugong sa grabe nga sakit, komplikasyon ug pagpaospital, ingon nga ang gasto sa pagtambal labi ka taas kaysa sa gasto sa pagpugong pinaagi sa pagbakuna.

Alang sa mga masuso nga nag-edad ug 0 ngadto sa 12 ka bulan, ang DOH nagkanayon nga ang libreng bakuna naglakip sa Bacillus Calmette–Guérin (BCG) alang sa tuberculosis, Hepatitis B, Pentavalent vaccine, Oral Polio Vaccine (OPV), Pneumococcal Conjugate Vaccine (PCV), Inactivated Polio Vaccine (IPV), ug the Mump Meas.

Samtang alang sa mga bata nga nag-eskwela, ang DOH miingon nga ang mga estudyante sa Grade 1 ug Grade 7 angayan nga makadawat ug Measles-Rubella (MR) ug Tetanus-Diphtheria (Td) vaccines, samtang ang Grade 4 nga mga babaye mahimong maka-avail sa Human Papillomavirus (HPV) vaccine aron makatabang sa paglikay sa cervical cancer.

Ang mga mabdos, sa laing bahin, gi-awhag nga magpabakuna sa tetanus-diphtheria (Td) aron mapanalipdan ang inahan ug bata gikan sa tetanus ug mga komplikasyon.

Ug ang mga senior citizens nga nag-edad ug 60 anyos pataas mahimo usab nga makadawat ug libreng influenza ug pneumococcal vaccines, nga importante kaayo sa pagpugong sa grabeng respiratory infections sa mga tigulang, ang DOH miingon.

Gisubli sa DOH ang panawagan sa publiko nga mokonsulta sa ilang labing duol nga health center aron masusi ang mga iskedyul sa pagbakuna ug masiguro nga ang tanan nga girekomenda nga mga bakuna makompleto, gipasiugda nga ang pagbakuna usa ka responsibilidad sa pagpadayon sa kahimsog sa mga komunidad.

Nagpagawas ug public advisory ang DOH adlaw’ng Lunes nga nag-awhag sa mga ginikanan, guardians, mabdos ug senior citizens nga pahimuslan ang libreng bakuna nga gitanyag sa mga primary care facilities sa tibuok nasod, apil na ang local government unit (LGU) health centers ug DOH-managed Bulilit Centers of Care. Gipasalig sa DOH nga kini nga mga bakuna napamatud-an nga luwas ug epektibo sa pagpugong sa pagpaospital ug mga sakit nga makahulga sa kinabuhi. (Hulagway gikan sa DOH/PIA-Bohol)

Publiko gi-awhag sa pag-avail sa P25K hepatitis care

Sinulat ni Elvira C. Bongosia

Ang mga miyembro sa Philippine Health Insurance Corporation (PhilHealth) mahimong maka-avail sa benefit packages nga hangtod sa P24,765 alang sa hepatitis-related nga kondisyon samtang ang nasud nagtimaan sa Liver Cancer ug Viral Hepatitis Awareness and Prevention Month.

Sa usa  ka public advisory adlaw’ng Lunes, ang PhilHealth nag-ingon nga ang mga pakete sa benepisyo nagtumong sa pagtabang sa pagpakunhod sa pinansyal nga palas-anon sa pagtambal ug pagpalig-on sa mga paningkamot aron mapugngan ang kanser sa atay, nga kanunay nga nalambigit sa laygay nga impeksyon gikan sa Hepatitis B ug C nga mga virus.

Ubos sa ilang case rate packages, ang PhilHealth naghatag ug hangtod sa P23,010 alang sa chronic viral hepatitis, hangtod sa P20,865 alang sa sequelae sa viral hepatitis, ug hangtod sa P24,765 alang sa congenital viral hepatitis.

Ang mga impeksyon sa Hepatitis B ug C mahimong mosangpot sa paghubag sa atay ug mga samad nga sa ngadtongadto mahimong kanser sa atay kon dili matambalan, matod sa PhilHealth, nga midugang nga ang sayo nga pag-ila ug paglikay importante.

Gipahinumdoman usab sa PhilHealth ang mga miyembro nga ang sayo nga screening alang sa kanser sa atay sakop sa YAKAP (Yaman ng Kalusugan Program), nga naglakip sa screening tests ug liver ultrasound procedures alang sa sayo nga pagkakita.

Kini nga mga serbisyo mahimong ma-access sa accredited nga cancer-screening nga mga pasilidad sa tibuok nasud sa referral gikan sa YAKAP clinic physician.

Isip kabahin sa preventive measures, gi-awhag ang publiko nga mopailawom sa regular nga screening ug surveillance, kompleto nga girekomendar nga pagbakuna — partikular na batok sa Hepatitis B — likayan ang pagkaon ug mga butang nga makadaot sa atay, ug magmintinar sa balanse nga pagkaon uban ang regular nga ehersisyo.

Alang sa mga pangutana ug saktong giya sa pag-avail sa mga benepisyo, ang PhilHealth nagkanayon nga ang mga miyembro mahimong mokontak sa 24/7 nga hotline niini sa (02) 8662-2588 o mobile numbers 0998-8572957, 0968-8654670, 0917-1275987, ug 0918-1270.gov.

Ubos sa case rate packages sa PhilHealth, naghatag sila ug hangtod sa P23,010 alang sa chronic viral hepatitis, hangtod sa P20,865 alang sa sequelae sa viral hepatitis, ug hangtod sa P24,765 alang sa congenital viral hepatitis. (Hulagway gikan sa PhilHealth/PIA-Bohol)
 

P1.5-M swine recovery project itukod sa lungsod sa Valencia

Sinulat ni Elvira C. Bongosia

Itukod sa dili madugay ang P1.5 milyones nga Swine Industry Recovery Project (SIRP) sa lungsod sa Valencia, Bohol.

Kini human malamposong gipahigayon ang groundbreaking ceremony alang sa 40-head capacity nga pasilidad ubos sa SIRP niadtong Enero 8, 2026 sa Barangay Pangi-an sa lungsod sa Valencia.

Si Agricultural Training Institute-Regional Training Center 7 Livestock Focal Person Jessa P. Manlangit niingon nga ang SIRP pagadumalaon sa Barangay Pangi-an Small Farmers’ Association (BaPaSFA), ang benepisyaryo sa proyekto.

Matud pa nga makadawat sila ug kompleto nga production package nga naglakip sa 40-head capacity nga pasilidad sa baboy, 40 ka mga baktin, upat ka buwan nga suplay sa feeds, ug mga importanteng suporta inputs sama sa veterinary drugs, biologics, ug livestock insurance.

Si Manlangit nagkanayon nga ang repayment scheme ipatuman diin ang makadawat mobayad sa matang pinaagi sa paghatag ug 40 ka mga baktin ngadto sa ubang mga kwalipikadong recipient sa ilang komunidad gikan sa pagsugod sa operasyon.

Gituohan nga ubos niini nga laraw, ang gasto sa inisyal nga mga stock ibalik sulod sa tulo ka tuig.

Ang SIRP nagtumong sa pagsuporta sa pagbawi sa industriya sa baboy, nga grabeng naapektuhan sa epidemya sa African swine fever sa miaging mga tuig.

Tumong usab niini nga i-standardize ang produksiyon sa baboy samtang pauswagon ug buhion ug balik ang panginabuhian sa mga gagmay nga mag-uuma, nga makatampo sa mas lig-on ug malungtarong suplay sa baboy.

Uban sa ATI-7 isip key facilitator, ang pagtukod sa SIRP nagtimaan sa usa ka mahinungdanong lakang sa pagpauswag sa paningkamot sa pagbawi sa industriya sa baboy sa Department of Agriculture pinaagi sa Integrated National Swine Production Initiatives for Recovery and Expansion.

Gipondohan sa National Livestock Program sa DA, ang SIRP gilauman nga mopalig-on sa lokal nga produksiyon sa baboy, mopalambo sa seguridad sa pagkaon, ug maghatag ug gahum sa mga organisasyon sa mga mag-uuma sa munisipalidad.

Gipangunahan ni G. Vianney T. Ojerio, OIC Center Director sa ATI-Central Visayas (tunga) ang groundbreaking ceremony sa 40-head capacity nga pasilidad ubos sa Swine Industry Recovery Project (SIRP) niadtong Enero 8, 2026 sa Barangay Pangi-an, lungsod sa Valencia, Bohol. (Hulagway gikan sa ATI-7)

PTCFOR temporaryong gisuspenso; Pagdala ug armas, eksplosibo gidili

Sinulat ni Elvira C. Bongosia

Gi-anunsyo sa Philippine National Police–Bohol Police Provincial Office (PNP-BPPO) ang temporary nga pagsuspenso sa Permit to Carry Firearms Outside Residence (PTCFOR) ug ang pagdili sa pagdala sa mga armas, eksplosibo, ug mga sangkap sa eksplosibo, subay sa pagpangandam sa seguridad alang sa ASEAN Summit Meetings 2026.

Sa gipagawas nga pahibalo sa PNP-Bohol, ang suspension ug firearms ban magsugod sa alas 12:01 sa udto sa Enero 15, 2026 hangtod sa alas 11:59 sa gabii. sa Enero 31, 2026.

Suspendido niining mga panahona ang permit to carry firearms outside of residence (PTCFOR), permit to transport firearms, permit sa pagdala ug pagpalit ug mga mobuto ug mga sagol nga mobuto ug ang lisensya sa paggama ug pagbaligya sa mga pabuto ug pyrotechnics.

Sakop niining suspension ang mga miyembro sa mga gun club, tigbaligya ug pusil, tiggama, ug mga tindahan sa pag-ayo sa pusil, tigbaligya ug pabuto ug pyrotechnics ug ang mga tag-iya sa pribadong mga armas.

Ang awtorisado lamang nga magdala ug mga armas mao ang mga sakop sa PNP, Armed Forces of the Philippines (AFP), ug uban pang ahensya nga tigpatuman sa balaod nga naka-uniporme ug anaa sa opisyal nga katungdanan.

Matud pa sa mga otoridad nga ang lakang kabahin sa gipataas nga pagpangandam sa seguridad aron masiguro ang kalinaw, kaluwasan, ug kahusay sa publiko atol sa ASEAN Summit 2026.

Kalabot niini, gi-awhag ang publiko nga mokooperar ug higpit nga motuman sa direktiba, nga nagpasidaan nga ang mga kalapasan husayon ​​subay sa balaod. 

Gi-anunsyo sa mga otoridad ang temporaryo nga pagsuspenso sa mga permit sa pagdala sa mga armas, eksplosibo, ug mga kalambigit nga materyales sa Bohol subay sa ASEAN Summit Meetings 2026. (Hulagway gikan sa PNP-Bohol/PIA-Bohol)


 PhilHealth nagtanyag ug flexible settlement terms alang sa wala mabayri nga kontribusyon

Sinulat ni Elvira C. Bongosia

Gipahibalo sa Philippine Health Insurance Corporation (PhilHealth) ang flexible settlement nga mga kapilian alang sa mga employer o amo nga wala kabayad sa premium nga kontribusyon diin gitugotan sila nga makapahimulos sa partial o hingpit nga waiver sa interes ubos sa usa ka higayon nga programa nga gitumong sa pagdasig sa pagsunod ug pagpagaan sa mga palas-anon sa panalapi.

Sa usa ka advisory nga gipagawas adlaw’ng Martes, ang PhilHealth miingon nga ang usa ka higayon nga waiver of interest sa wala mahatag nga kontribusyon sa employer nahisubay sa PhilHealth Circular 2026-0001 ug naglangkob sa wala mabayri nga premium nga natigom gikan sa Hulyo 2013 hangtod sa Disyembre 2024.

Ubos sa programa, ang mga employer mahimong mopili gikan sa tulo ka mga opsyon sa settlement sulod sa usa ka tuig nga window, depende sa ilang gusto nga panahon sa pagbayad.

Ang mga nagpatrabaho nga mopili ug pito ngadto sa 12 ka buwan nga paghan-ay sa pagbayad mahimong makapahimulos sa pagkunhod sa 2 porsiyento nga interest rate, samtang kadtong mopili ug mas mubo nga duha ngadto sa unom ka bulan nga arrangement pabayron ug ubos nga 1-porsiyento nga interest rate.

Ang mga employer nga makabayad sa ilang mga obligasyon sulod sa usa ka bulan mahimong maka-avail sa zero percent interest rate o full waiver of interest.

Ang PhilHealth miingon nga ang flexible settlement nga mga opsyon gituyo aron mahatagan ang gobyerno ug pribado nga mga amo ug patas ug makatarunganon nga oportunidad sa pag-areglo sa mga obligasyon nga dugay nang na-overdue, ilabina taliwala sa nagdugay nga mga hagit sa ekonomiya human sa Covid-19 pandemic.

Aron mahimong kwalipikado alang sa programa, ang mga employer kinahanglan nga mosumite sa tanan nga gikinahanglan nga mga dokumento, mag-update sa ilang master list sa mga empleyado, ug magsiguro sa pagparehistro ug pag-assign sa tanang mga empleyado ubos sa Yaman ng Kalusugan Program, lakip ang pagkompleto sa First Patient Encounter.

Matud pa sa PhilHealth, ang inisyatiba nagtinguha usab sa pagtabang sa buhatan nga mabawi ang wala mabayri nga kontribusyon nga mahinungdanon sa pagpadayon sa National Health Insurance Program, samtang nagpalig-on sa pakigtambayayong sa mga amo aron mapalambo ang padayon nga pagsunod.

Ang mga aplikasyon aron maka-avail sa one-time settlement program dawaton hangtod sa Disyembre 31, 2026 tungod kay ang inisyatiba time-bound ug mahimong ma-avail sa makausa ra.

Alang sa mga pangutana, ang mga employer kinahanglang makig-alayon sa ilang na-assign nga PhilHealth Accounts Information Management Specialist o mobisita sa pinakaduol nga lokal nga buhatan sa PhilHealth.