Ni: Jes B. Tirol
Kiling 5, 2026

Mga Pamaagi Ug Lakbang sa Patag nga Sukudbútan
Methods and Procedures in Plane Geometry
Bahin Ika-5 (Part 5)
Mga Kábtang Sa Alidóng (Circles Principles)

Pasiuna
Sa dili pa kitá magsugod sa pagtukib sa Patag nga Sukudbútan, tugoti ako sa pagtimbayà kaninyo og “MALIPAYONG PASKO SA PAGKABANHAW = HAPPY EASTER SUNDAY”!
Atong padayonon ang pagtukib sa mga kábtang sa Alidong (Principles of Circles).

Mga Kábtang (Principles)
1. Kábtang ika-1. – Ang latastid (diameter) mobahin sa alidong nganhà sa duruhá ka tumbas nga báhin.
Principle 1.- A diameter divides a circle into two equal parts.

2. Kábtang ika-2: Kun ang taludtód mobahin sa alidong nganhà sa duruhá ka tumbas nga báhin, nan ang taludtód usa diáy ka latástid.
Principle 2.- If a chord divides a circle into two equal parts, then it is a diameter.

3. Kábtang ika-3: Kun ang usa ka tuldok ana-a sa gawas, tungtong sa, o sulod sa alidong agád hinúon kun ang kalay-on gikan sa taliwálà labaw ba, tumbas, o kubós ba sa tungatid.
Principle 3.- If a point is outside, on, or inside a circle according to whether its distance from the center is greater than, equal to, or less than the radius.

4. Kábtang ika-4: Ang mga tungatid sa sama o tumbas nga alidong mga tumbas usáb.
Principle 4. – Radii of the same or equal circles are equal.

5. Kábtang ika-5: Ang mga latastid sa sama o tumbas nga alidong mga tumbas usáb.
Principle 5. – Diameters of the same or equal circles are equal.

6. Kábtang ika-6: Sa managsáma o tumbas nga mga alidong, tumbas nga tungàtúngàg giwáng, adunay tumbas nga likóg.
Principle 6. – In the same or equal circles, equal central angles have equal arcs.

7. Kábtang ika-7: Sa managsama o tumbas nga mga alidong, ang tumbas nga likóg adunay tumbas nga tungàtungang giwáng.
Principle 7.- In the same or equal circles, equal arcs have equal central angles.

8. Kábtang ika-8: Sa managsama o tumbas nga mga alidong, ang tumbas nga taludtod adunay tumbas nga mga likóg.
Principle 8. – In the same or equal circles, equal chords have equal arcs.

9. Kábtang ika-9: Sa managsama or tumbas nga mga alidong, ang tumbas nga likóg adunay tumbas nga mga taludtód.
Principle 9. – In the same or equal circles, equal arcs have equal chords.

10. Kábtang ika-10: Ang latastid nga tunton ngadto sa taludtód motúngà (bisect) sa taludtod ug sa ilang mga likóg.
Principle 10.- A diameter perpendicular to a chord bisects the chord and its arcs.

11. Kábtang ika-11: Ang tídlok nga tigtúngà (perpendicular bisector) sa taludtod, moagi sa taliwálà sa alidong.
circle.
Principle 11. – A perpendicular bisector of a chord passes through the center of the circle.

12. Kábtang ika-12: Sa managsama o tumbas nga mga alidong, ang tumbas nga taludtod adunay tumbas nga kalay-on gikan sa taliwála sa alidong.
center.
Principle 12.- In the same or equal circles, equal chords are equally distant from the center.

13. Kábtang ika-13: Sa managsama o tumbas nga mga alidong, ang mga taludtód nga sama kalay-on gikan sa taliwálà lunlon sila mga tumbas.
Principle 13.- In the same or equal circles, chords that are equally distant from the center are equal.