BOHOL LIGHT: Kwalipikadong konsumidor adunay Refund sa Bill Deposit
Sinulat ni Sheryl B. Paga
Sulod sa pipila ka mga katuigan, ang Bohol Light padayon nga naghatag ug Refund sa Bill Deposit ngadto sa mga kwalipikadong konsumidor kinsa relehiyosong nagbayad sa ilang bill sa kuryente nga walay palta.
Sa bag-o nga mandato sa Energy Regulatory Commission (ERC) Resolution No. 03, s. 2026 nga gipagawas niadtong bulan sa Pebrero diin nag-amendmar sa Magna Carta alang sa Residential Electricity nga mga konsumidor, ang Bill Deposit Refund gipaubsan gikan sa tulo ka tuig ngadto sa duha ka tuig na lamang kung ang konsumidor nagpakita ug maayo nga estado sa iyang pagbayad sa bill sa kuryente ug walay rekord sa diskoneksyon.
Sukad sa pagtake-over sa bag-o nga nagdumala sa Bohol Light, aduna na kitay natala nga kapin 1,300 ka mga konsumidor nga nakadawat na sa ilang mga Bill Deposit Refund.
Ang bill deposit usa ka garantiya sa mga konsumidor isip bayad sa serbisyo sa kuryente gikan sa mga utility providers.
Kini pagahatagan ug evaluation matag tuig kung pila ang average consumption sa konsumidor.
Kung pananglitan, mas dako ang average niini nga konsumo kaysa nabayad nga bill deposit, kinahanglan usab kining e-rekompyut ug pagabarayan ang kulang niini.
Sugod sa bulan sa Marso 2026, ang refund sa bill deposit kay automatic nang mo credit sa binuwan nga balayrunon sa kuryente ngadto sa mga kwalipikadong konsumidor ug dili na kinahanglan aplayan isip pagtuman sa bag-o nga balaod sa ERC.
Team Building 2026 gihimo sa Bohol Water
Sinulat ni Leizel C. Butawan
Hulagway sa itaas: Mga empleyado sa Bohol Water Utilities, Inc. (BWUI) nga misalmot sa Team Building niadtong Hulyo 25, 2026.
Subay sa programa pagpalig-on sa kaihusahan sa matag empleyado isip usa ka grupo o organisasyon, malampusong gipahigayon sa Bohol Water Utilities, Inc. (BWUI) ang Team Building niadtong Hulyo 25, 2026, uban sa aktibong partisipasyon sa tanang mga empleyado.
Gisugdan ang programa pinaagi sa usa ka makapadasig nga mensahe gikan kang General Manager Atty. Christine E. Ranay, diin iyang gipahinumduman ang kamahinungdanon sa team building isip paagi sa pagpalig-on sa panaghiusa, komunikasyon, ug pagsinabtanay tali sa mga empleyado.
Gipasiguda usab niya nga, gawas sa dedikasyon sa trabaho, importante usab ang pagpangitag panahon sa pagpahulay ug pag-refresh aron mabalik ang kusog ug kadasig sa pagserbisyo.
Atol sa kalihokan, ang mga empleyado miapil sa nagkadaiyang team-building activities nga nagdasig sa teamwork, liderato, ug kooperasyon.
Nahatagan usab sila ug higayon nga mas mailhan ang ilang mga kauban ug mapalig-on ang maayong relasyon sa matag departamento.
Pinaagi sa maong inisyatiba, gipakita sa Bohol Water ang ilang kadasig isip usa ka organisasyon nga nagkahiusa ug pagpakilambigit sa matag usa isip parte sa usa ka grupo.
Ang tumong sa maong kalihokan mao ang pagmugna ug nagkahiusang direksyon diin malipayon ug madasigon ang matag usa nga ang katuyuan mao ang padayon nga paghatag ug episyente ug kalidad nga serbisyo ngadto sa katawhan ngadto sa mga konsumidor.
Kapin 23,000 ka benepisyaryo sa walang gutom sa CV makadawat ug UPLIFT assistance
Sinulat ni Elvira C. Bongosia
Kinatibuk-ang 23,206 ka mga benepisyaryo sa Walang Gutom Program (WGP) sa Central Visayas ang makadawat sa usa ka higayon nga cash assistance nga nagkantidad ug P2,000 pinaagi sa Unified Package for Livelihoods, Industry, Food, and Transport (UPLIFT).
Sa maong gidaghanon, 19,579 ka mga benepisyaryo ang gikan sa Cebu ug 3,627 ang gikan sa Bohol.
Ubos sa Group 1 sa UPLIFT assistance, ang listahan sa mga benepisyaryo sa WGP gibase sa opisyal nga talaan sa mga aktibo ug kwalipikado nga benepisyaryo hangtod sa Mayo 2026, diin ang Community-Based Monitoring System (CBMS) nagsilbi nga nag-unang tinubdan sa mga rekord sa benepisyaryo.
Ang UPLIFT assistance gibahin sa tulo ka mga kategoriya ug nagtumong sa pagpamenos sa epekto sa pagkunhod sa bili sa mga cash grant nga nadawat sa mga regular nga benepisyaryo. Tumong usab niini nga mapanalipdan ang gahum sa pagpalit sa mga kabus, hapit-na-ma-kabus (near-poor), ug ubos-og-kita nga mga panimalay taliwala sa mga presyur sa implasyon.
Lakip sa Group 1 ang mga kabus nga panimalay nga mga miyembro sa Pantawid Pamilyang Pilipino Program (4Ps) ug Walang Gutom Program (WGP). Samtang, ang Group 2 naglangkob sa mga kabus ug hapit-na-ma-kabus nga mga panimalay nga nailhan pinaagi sa CBMS nga wala karon makadawat ug regular nga social protection assistance ubos sa 4Ps ug WGP; ug ang Group 3 naglangkob sa mga ubos-og-kita nga panimalay sa CBMS nga gi-cross-match sa rehistro sa Social Security System (SSS).
Gi-klaro ni DSWD Field Office 7-Central Visayas Regional Director Shalaine Marie Lucero nga ang mga benepisyaryo sa 4Ps ug WGP kwalipikado lamang alang sa usa ka higayon nga cash assistance nga gihatag ubos niini nga inisyatibo.
Gipasabot ni Director Lucero nga dili sama sa mga benepisyaryo ubos sa Groups 2 ug 3 nga makadawat ug P2,000 sa unom ka hugna (installments), ang mga benepisyaryo sa 4Ps ug WGP nakadawat na ug tabang pinaagi sa kasamtangang mga programa sa gobyerno alang sa social protection. Busa, kwalipikado lamang sila alang sa usa ka higayon nga cash assistance ubos niini nga inisyatibo.
Gitambagan ang mga benepisyaryo nga makig-alayon sa ilang tagsa-tagsa ka Community Engagement Coordinators (CECs) ug field staff aron mapamatud-an ang ilang kwalipikasyon alang sa tabang ug aron makakuha ug impormasyon bahin sa mga rekisitos, iskedyul sa payout, iskedyul sa pag-claim sa pagkaon, ug mga gitakdang lugar.
Anaa sa 461 ka mga benepisyaryo sa mga syudad sa Mandaue, Talisay, ug Cebu ang nakadawat na sa ilang pinansyal nga tabang niadtong Hulyo 20, 2026. Lakip sila sa unang hugna sa mga benepisyaryo sa Walang Gutom Program nga nakadawat sa maong tabang sa mismong adlaw sa gitakdang pagkuha nila sa mga produktong pagkaon nga puno sa sustansya.
Sa pakig-alayon sa mga local government units (LGUs), gisiguro sa Department of Social Welfare and Development (DSWD) Field Office 7-Central Visayas ang hapsay ug organisado nga pagpanghatag sa ayuda pinaagi sa pagdeploy ug medical team ug mga personahe sa seguridad aron motabang sa mga benepisyaryo ug magmintinar sa kaluwasan atol sa kalihokan.
Subay sa inisyatibo sa DSWD Field Office 7 nga Harmonized Actions and Processes for Swift, Accountable Yield (HAPSAY), kini nga mga lakang nagpasiugda sa hapsay, luwas, ug nakapokus sa kliyente nga paghatag ug serbisyo, nga nagsiguro nga ang mga benepisyaryo makadawat sa tabang sa organisado ug episyente nga paagi.
Usa ka 77-anyos nga benepisyaryo sa Walang Gutom Program sa syudad sa Mandaue ang malipayong midawat sa iyang P2,000 nga UPLIFT assistance. (Hulagway ni DSWD-7 photo)
Mga benepisyo sa PhilHealth, imprastraktura sa panglawas palapdan sa sunod tuig
Sinulat ni Elvira C. Bongosia
Gipasiugda ni Presidente Ferdinand R. Marcos Jr. niadtong Lunes nga palapdan sa gobyerno ang mga serbisyo sa preventive healthcare, dugangan ang mga benefit package sa Philippine Health Insurance Corporation (PhilHealth), ug palig-onon ang imprastraktura sa panglawas sa nasud aron mas mapalambo pa ang pagpatuman sa Universal Health Care (UHC).
Sa iyang ikalimang State of the Nation Address (SONA), miingon si Marcos nga gihatagan sa administrasyon ug prayoridad ang preventive healthcare pinaagi sa Yaman ng Kalusugan Program (YAKAP) sa PhilHealth, kauban ang Department of Health.
Matud pa ni Marcos nga tumong sa gobyerno nga palapdan ang sakop sa YAKAP pinaagi sa pag-accredit sa dugang mga klinika aron mahatagan ang mga Pilipino ug mas dakong access sa mga serbisyo sa preventive health.
Giingong palapdan usab sa gobyerno ang may kalabotan nga GAMOT (Guaranteed and Accessible Medications for Outpatient Treatment) Program, nga nagtugot sa mga miyembro sa PhilHealth nga makakuha ug mga importanteng tambal gikan sa kapin sa 2,000 ka accredited providers, nga adunay tinuig nga limitasyon sa benepisyo nga P20,000 matag miyembro.
Ang programa naglangkob sa 75 ka importanteng tambal, lakip na ang mga antibiotic ug tambal alang sa asthma, hypertension, cholesterol, diabetes, ubo, hilanat, ug uban pang kasagarang sakit.
Gibutyag usab sa Pangulo nga sugod sa sunod tuig, anam-anam nga ilakip sa gobyerno ang nagkalain-laing mga blood test ug tambal ubos sa programa aron mahimo ang sayo nga pag-detect ug pag-monitor sa mga kondisyon sa kidney, atay, thyroid, ug Hepatitis B.
Matud pa nga dugang palapdan sa PhilHealth ang sakop niini alang sa mga sakit, kondisyon sa panglawas, ug mga serbisyo sa healthcare, samtang gipataas ang mga limitasyon sa benepisyo aron makasunod sa nagkataas nga gasto sa pag-atiman sa panglawas.
Gipalapdan na sa PhilHealth ang suporta alang sa mga pasyente nga adunay kanser, sakit sa kasingkasing, human immunodeficiency virus (HIV), ug acquired immunodeficiency syndrome (AIDS).
“Pati na rin ang tuberculosis, na kumikitil ng halos isandaang buhay bawat araw dito sa atin,” matud pa ni Marcos.
Gipahibalo sa Pangulo ang mga plano nga doblehon ang benefit package sa PhilHealth alang sa mga serbisyo sa konsultasyon ug therapy alang sa mga batang adunay developmental disabilities.
Ang gidaghanon sa mga sesyon sa therapy nga sagupon sa PhilHealth modaghan gikan sa 90 ngadto sa 150, samtang ang mga benepisyaryo makadawat usab ug dugang nga pinansyal nga tabang pinaagi sa Project Aruga sa Department of Social Welfare and Development.
Gibutyag usab niini nga ang gidaghanon sa mga pamilyang benepisyaryo sa PhilHealth misaka gikan sa kapin sa lima ka milyon niadtong 2022 ngadto sa kapin sa 7.5 ka milyon nga mga pamilya sa miaging tuig.
Sukad sa katapusang SONA, hapit 3 ka milyon nga mga Pilipino ang wala mogasto ug bisan unsa alang sa mga pagtambal ubos sa zero-balance billing policy sa mga hospital ward sa DOH.
Samtang kapin sa 8 ka milyon nga mga pasyente ang natabangan ubos sa programang Medical Assistance to Indigent and Financially Incapacitated Patients (MAIFIP), nga karon naglakip na sa “e-MAIFIP” sa mga ospital sa DOH ug sa eGovPH app, nga nagkinahanglan lamang ug duha ka rekisitos.
Giwagtang usab niini ang panginahanglan alang sa mga political guarantee letter.
Magpadayon ang gobyerno sa pagpalambo sa mga sistema sa ospital ug mga pasilidad sa pag-atiman sa panglawas, lakip na ang pagtukod ug dugang nga Bagong Urgent Care and Ambulatory Services (BUCAS) ug mga specialty center.
Gipadaghan usab sa gobyerno ang mga propesyonal sa panglawas pinaagi sa gipalapdan nga mga programa sa scholarship sa medisina, diin gikinahanglan nga ang mga scholar magserbisyo sa mga pampublikong ospital human sila makagradwar.
Sa iyang ika-5 nga SONA, ang sektor sa panglawas ang usa sa mga natad nga gihatagan ug gibug-aton ni Presidente Ferdinand R. Marcos Jr. Lakip niini ang mga reporma alang sa modernisasyon sa mga pasilidad, pagpalapad sa mga serbisyo sa panglawas, ug pagpalambo sa katakos sa mga medical practitioner. (Hulagway gikan sa PIA)
Gobyerno magpadayon sa pagtabang sa mga OFWs samtang nagpabilin pa ang epekto sa krisis sa Middle East
Sinulat ni Elvira C. Bongosia
Sa iyang ikalima nga State of the Nation Address (SONA) niadtong Lunes, gipasalig ni Presidente Ferdinand R. Marcos Jr. nga magpadayon ang gobyerno sa pagtabang sa mga Overseas Filipino Worker (OFW) samtang nagpabilin pa ang mga epekto sa panagbangi sa Middle East.
Gpasiugda sa Pangulo ang mga tubag sa gobyerno sa panagbangi sa Middle East, diin iyang gihisgotan ang rekord nga gidaghanon sa mga OFW nga napapauli ug ang padayon nga paghatag ug tabang aron makasugod sila pag-usab sa ilang kinabuhi dinhi sa nasud.
Gihisgotan sa Pangulo ang pagpauli sa kapin sa 12,000 ka mga OFW, ang paghatag ug hinanaling tabang sa kapin sa 140,000 pa ka uban, ug ang padayon nga mga paningkamot sa pagpanalipod sa mga migranteng trabahanteng Pilipino samtang nagpadayon ang krisis.
Gilatid usab niini ang mga lakang, nga gipangulohan sa Department of Migrant Workers (DMW), aron matabangan ang mga trabahante nga nawad-an ug trabaho nga makabangon pag-usab sa ilang panginabuhian, ug misaad siya ug padayon nga suporta sa gobyerno alang sa mga OFW nga naapektuhan sa maong panagbangi.
Matud pa sa Presidente, ang pagtabang sa mga Pilipino nga naabtan sa panagbangi sa Middle East usa sa mga prayoridad sa gobyerno.
“Simula nang pumutok ang giyera, mahigit 12,000 kababayan natin ang ating naiuwi sa bansa nang ligtas. Mahigit 140,000 OFW naman ang ating nabigyan ng sari-saring tulong sa gitna ng kaguluhan sa Middle East, tulad ng pagkain, tulong-pinansyal, pagpapagamot, at masisilungan,” matud pa ni Marcos.
Alang sa mga trabahador nga mibalik, ilabi na kadtong gipauli gikan sa gawas sa nasud, miingon ang Pangulo nga gibalhin sa gobyerno ang pokus niini ngadto sa pagtabang kanila nga makabalik sa normal nga kinabuhi sa katilingban ug makabarog pag-usab.
Matud niya, ang mga gipauli nga OFW gihatagan ug tabang pangkabuhayan pinaagi sa AKSYON Fund sa DMW ug sa Kabuhayan Program sa Overseas Workers Welfare Administration (OWWA).
Ang uban gi-refer ngadto sa Public Employment Service Offices (PESO), miapil sa mga job fair nga “Bayanihan para sa Balikbayang Manggagawa,” o kaha gitabangan nga makakita ug trabaho pag-usab sa gawas sa nasud.
Gipahibalo usab sa Presidente nga ang mga magtutudlo nga Pilipino nga mibalik gikan sa gawas sa nasud i-deploy ngadto sa mga pampublikong tunghaan.
Miingon si Marcos nga nagpadayon ang koordinasyon sa gobyerno uban sa mga kauban nga nasud aron masiguro ang kaluwasan sa mga Pilipino sa gawas, samtang nagpahayag siya ug kasubo nga adunay mga trabahador nga namatay ug ang uban wala pa makit-i tungod sa panagbangi.
Expanded P20/k bugas ipadayon pa sa Bohol
Sinulat ni Rey Anthony Chiu
Ipadayon ang pagpatuman sa Benteng Bigas Meron Na dinhi sa Bohol, kini human pormal nga gilagdaan ni Gobernador Erico Aristotle Aumentado ug Food Terminal Incorporated (FTI) President Joseph Rudolph Lo ang kasabutan sa Expanded P20 kilo rice Project sa pagpanguna ni Presidente Ferdinand Marcos Jr.
Ang paglagda sa pagpadayon nga programa gihimo atul usab sa kasaulogan sa ila 172 nga kasumaran sa pagkamugna sa Bohol nga mingsipak nga lalawigan sa Sugbo, Hulyo 22.
Matud ni Aumentado, sa pagtugot sa Sangguniang Panlalawigan, mingkontrata ang Bohol sa FTI pagpahatud sa bugas nga ipang-apud-apod usab sa mga pili nga sektor sa Bohol sa mas barato nga presyo nga bugas dala sa pagsubsidiya sa lalawigan niini.
Kini subay sa nagpadayon nga panaad ngasto sa katawhan nga mangita og pamaagi nga mapalig-on ang seguridad sa pagkaon, mas barato nga bugas ug aron makatabang pa sa mga mag-uuma alang sa ilang lukop nga pag-ugmad, saysay sa gobernador.
Ang lakang sa Bohol nahasubay usab sa programa sa Department of Agriculture nga Benteng Bigas Meron Na.
Kini naglangkob sa paghatag og maayong kalidad sa bugas nga gitabangan og bayad sa kagamhanan sa Bohol pinaagi sa sistema sa subsidiya, aron kini mabaligya sa tag P20 ang kilo.
Ang Benteng Bigas Meron Na, ipamaligya sa tag na pulo ka kilo sa matag banay nga may Persons with Disability, Senior Citizen, Solo parents ug mga kabus nga natumbok na sa Department of Social Welfare and Development.
Dugang sa gobernador nga sa kasabutan, nakabutang didto nag ang Bohol magseguro sa stable nga suplay sa bugas, samtang nanaad nga anaa gyud permi bugas mapalit ug ang sistema magasubay sa estrikto nga pamaagi sa pagpamalit sa gobernor.
Gawas ni FTI president Lo, gisaksihan usab ang paglagdaay nila ni Department of Agriculture Assistant Secretary Genevive Guevara, ni Provincial Agriculturist Liza Quirog, Cabinet Secretary Benjamin Abalos ug mga opisyales sa Bohol.
Bohol ug Cebu pormal nga gilagdaan ang makasaysayanong kasabotan sa panag-igsoonay
Sinulat ni Elvira C. Bongosia
Pormal nga gipalig-on niadtong Biyernes, Hulyo 31, 2026, sa probinsiya sa Cebu ug Bohol ang makasaysayanong kasabotan sa panag-igsoonay human gilagdaan ang SUGBOHOL Sisters Agreement didto sa New Provincial Capitol sa syudad sa Tagbilaran.
Ang kasabotan gilagdaan nila ni Bohol Gob. Erico Aristotle Aumentado ug Cebu Gob. Pamela Baricuatro, uban sa presensya sa mga opisyal gikan sa duha ka probinsya.
Ubos sa Sisterhood Agreement, magtinabangay ang lalawigan sa Bohol ug Cebu sa natad sa turismo, pamatigayon, komersyo, promosyon sa negosyo, pamuhonan, kalamboan sa ekonomiya, ug imprastraktura, lakip na ang uban pang mga bahin nga adunay komon nga interes.
Maglakip usab kini sa panag-uban sa posibleng kooperasyon sa agrikultura, pangisda, edukasyon, serbisyong panglawas, kultura, pagpanalipod sa kinaiyahan, kalig-on batok sa kalamidad, digital governance, pagdumala sa publiko, ug uban pang mahinungdanong bahin sa kalamboan alang sa kaayohan sa mga Bol-anon ug mga Cebuano.
Si Gob. Aumentado namahayag nga ang maong kasabotan dili lamang usa ka pormal nga dokumento, kondili usa ka lig-ong pasalig sa hiniusang kalamboan ug kooperasyon tali sa duha ka probinsya.
Gihulagway niya ang kasabotan isip usa ka estratehikong panag-uban nga magpalig-on sa koneksyon sa turismo pinaagi sa pagpalambo sa mga destinasyon nga naghiusa sa kinaiyahan ug kultura ug adunay kalidad nga pangkalibutanon, pagsuporta sa mga micro, small, ug medium enterprises (MSMEs), pagpreserbar sa lokal nga kultura ug mga pagkaon, ug pagbukas sa dugang mga oportunidad sa negosyo ug panginabuhian.
Samtang si Gob. Baricuatro miingon nga ang kasabotan nagpalig-on sa dugay na nga relasyon tali sa Cebu ug Bohol, nga naporma pinaagi sa ilang managsamang kasaysayan, kultura, ug suod nga bugkos sa mga tawo sa duha ka probinsya.
Naglaum siya nga mahinumdoman kini nga kasabotan isip sinugdanan sa malungtarong kolaborasyon ug panaghigalaay tali sa Cebu ug Bohol, uban ang pagtuo nga walay kinutuban ang mahimong makab-ot sa duha ka probinsya kon ipadayon nila ang ilang panaghiusa ug panag-uban.
BALAK
ANG GUIHAY SA KAPUTLI
Sinulat ni Eng. Rogelio Podelino
Matag linalang ni Bathala
May guiampingan sa iyang dughan
Nga labing kamahinungdanon kay sa bulawan
Guiampingan kini sukad nahimugso dinhi sa kalibutan
Ang pagka putli sa iyang balati-an
Nahimugso ka guikan sa mga guinikanan nga Kristyano
Guimatuto sa mga bulawanong pagtulun-an nga maayo
Guisilsil sa iyang alimpatakan ang kahadlok sa GINO-O
Nagtubo ka nga labihan kabuotan pag-ayo
Guipanglimbasugan nga maķatuman sa Napulo ka Sugo
Aron sa kinabuhi dili ka mahisagmuyo
Kay ang tawo sa iyang kahuyang dali mapukan
Nagkinahanglan ug Lanngitnon’g gabayan
Sama sa usa ka maanyag nga linalang
Guiampingan ang kaputli sa wala’y paglurang
Guilikayan ang mga dapit nga salawayon
Aron sa dautan’g bisyo dili magumon
Sa pamatasan ma-ila ang kaputli sa balati-an
Sa pagtahud sa tanan’g mga katigulangan
Bansagon sa pamilya guipanalipdan nga dili mabahiran
Nga ANG GUIHAY SA KAPUTLI sa balati-an dili mapanamastamasan