NI: Eleazar Acampado 

Ang Gubat sa Impormasyon ug ang Atong Panabot

SA matag higayon nga moabli kita sa telebisyon o mosud sa social media karong mga panahona, labina sa Facebook ug YouTube, dali ra kitang matagad sa kisaw sa politika. Ang mga panaglalis sa diha sa Senado, ang mga pagbalhin-balhin sa alyansa, ang mga imbestigasyon, ug ang mga panagbangi sa nagkalain-laing kampo nahimong adlaw-adlaw nga kabahin sa atong diskusyon, sa panimalay man o sa komunidad.

Usahay, bisan wala kita didto sa Manila, mabatyagan nato nga naapil na usab kita sa ilang gubat.

Apan taliwala sa tanang kasaba, adunay usa ka pangutana nga angay natong hunahunaon. Unsa ba gayod ang epekto niining tanan sa ordinaryong Bol-anon?

Sa akong tan-aw, dili lamang kini gubat sa mga politiko. Gubat usab kini sa impormasyon.

Kada adlaw adunay mga balita, komentaryo, bidyo, ug mga opinyon nga nanggawas sa social media. Ang matag kampo adunay kaugalingong bersiyon sa kamatuoran. Ang matag grupo adunay kaugalingong naratibo nga gustong ihungit ngadto sa publiko.

Mao nga usahay, lisod na mahibaw-an kon asa kutob ang tinuod ug asa nagsugod ang propaganda.

Dili nato ikalimod nga ang social media usa karon ka kusgang himan sa paghulma sa opinyon sa katawhan. Ang balita nga makapahagit sa emosyon maoy kasagarang paspas mokatap. Ang mga mensahe nga makapasuko, makapakurat, o makapahadlok mao usab ang kasagarang makadani sa daghang reaksiyon ug pagkabahin-bahin.

Samtang kita naglalis sa comment section ug nagdepensa sa atong gituohan, adunay posibilidad nga nalimtan nato ang mas dagkong mga isyu nga direktang nakaapekto sa atong adlaw-adlaw nga kinabuhi.

Dinhi sa Bohol, daghan pa ang mga pangutana nga nagkinahanglan og tubag.

Unsaon pagpalambo sa panginabuhian sa atong mga mag-uuma ug mangingisda?

Unsaon paghatag og mas maayong oportunidad sa atong mga kabatan-onan?

Unsaon pagpaayo sa serbisyo sa edukasyon, panglawas, ug imprastraktura sa atong mga komunidad?

Unsaon pagpakunhod sa presyo sa baligyang mga isda, utanon ug uban pa nga sa dugayng panahon mituok sa atong mga konsumidor?

Kini nga mga isyu kasagaran dili mahimong bayral. Apan mao kini ang mga butang nga direktang nakaapekto sa atong kaugmaon.

Hinuon, dili man nato mahimong ipadaplin lang ang mga nahitabo sa nasod. Ang mahinungdanon nga magpabilin kitang alerto ug hingpit nga masayod sa mga panghitabo. Apan kinahanglan usab nga magmatngon kita sa impormasyon nga atong dawaton ug ipakatap.

Ang kritikal nga panghunahuna usa sa labing mahinungdanong depensa batok sa sayop nga impormasyon.

Paminawon ang tanang partido.

Susihon ang tinubdan.

Apan dili dayon motuo sa tanang makita sa atong newsfeed.

Ug labaw sa tanan, dili tugotan nga ang politika maoy magbungkag sa atong relasyon sa pamilya, silingan, ug mga higala.

Kay sa kataposan, human sa tanang debate ug diskusyon, kita gihapon ang magpabilin nga manag-uban sa atong komunidad.

Kay ang tinuod nga kalig-on sa usa ka nasod dili lamang makita sa mga hawanan sa gahom. Makita usab kini sa kalinaw sa matag panimalay, sa panaghiusa sa komunidad, ug sa kaandam sa katawhan sa pagpangita sa kamatuoran.

Magpabilin kitang mabinantayon.

Magpabilin kitang manggihunahunaon.

Ug labaw sa tanan, magpabilin kitang matinud-anon sa pagpangita sa kamatuoran bisan unsa pa ang bulok sa politika nga moabot ug molabay.