Bohol Light muhatag ug katin-awan sa Bill Deposit sa kuryente
Sinulat ni Sheryl B. Paga
Ang Energy Regulatory Commission nagpagawas ug usa ka regulasyon ubos sa Resolution No. 03, s. 2026 nga nag aprobar sa pag-adopt sa mga amendments sa Magna Carta alang sa Residential Electricity nga mga konsumidor.
Apil sa maong balaod ang kabahin sa obligasyon sa pagbayad sa Bill Deposit ngadto sa mga electric distribution utilities.
Ang bill deposit maoy kantidad nga gibayad sa mga customers ngadto sa mga power distribution utilities isip garantiya nga mobayad gayud sa serbisyo sa kuryente nga gihatag sa mga utility providers, sama sa Bohol Light. Ang kantidad nga gideposito basi kini sa gisumite nga electrical plan sa dihang kini nag apply sa koneksyon sa kuryente. Kini paga ebalweton matag tuig kung pila ang average consumption sa konsumidor. Kung pananglitan, mas dako ang average niini nga konsumo kaysa nabayad nga bill deposit, kinahanglan usab kining e-rekompyut ug pagabarayan ang kulang niini.
Ang pag-refund sa mga bill deposits mandato kini ubos sa Article 7 ug Article 28 sa Magna Carta for Residential Electricity Consumers diin gilatid nga ang usa ka customer nga relihiyosong gabayad sa iyang electric bills “on time” sulod sa milabay nga duha ka tuig (o 24 months) ug walay record nga giputlan sa serbisyo sa kuryente maka-claim ug 100% refund.
Basi sa bag-uhay nga gipagawas nga ERC Resolution, ang refund sa bill deposit automatic nan ga e-credit sa binuwan nga balayrunon sa kuryente ngadto sa mga kwalipikadong konsumidor ug dili na kinahanglan aplayan ug pagabasehan ang anibersaryo kung ginus-a kini nakaperma sa Service Connection Contract. Aduna nay daghanan ka mga konsumidor ang nakadawat sa maong refund, busa giawhag ang mga konsumidor sa pagmentenar isip usa ka “Good Payor” aron maapil kita sa makadawat sa maong refund.
Kung aduna kitay mga pangutana o clarification kabahin sa proseso sa pagbayad customer Bill Deposit, palihog ug tawag lamang sa atong hotline numbers at (038) 515-2370 to 2375 or magpadala ug mensahe sa pinaagi sa opisyal nga FB messenger account sa Bohol Light.
Bag-ong mga linya sa tubig sa Bohol Water magamit na
Sinulat ni Victor L. Tambis
Makita sa itaas ang usa sa mga proyekto sa Bohol Water nga mao ang pagladlad ug bag-o nga mga linya sa tubig.
Subay sa programa pagpalapad ug pagladlad ug dugang mga linya sulod sa gialagaran nga mga dapit, ang Bohol Water nagpahibalo nga ang bag-ohay pa lamang nga mga linya sa nagkalain-laing mga dapit mahimo na kining magamit ug makonektar sa panimalay sa mga konsumidor.
Kining maong mga bag-ong linya nagalangkob sa CPG North Ave. gikan eskina Baguio Drive padulong sa eskina Salazar St, Barangay Ubujan. Lain nga bag-ong linya sa Barangay Dao nga nagasubay sa Zamora St. gikan sa eskina J.A. Clarin padulong sa Bohol Tech’l. Training Institute (formerly B. Rama bldg.) nga adunay gilay-on nga 1.6km. Laing linya usab nga nagasubay sa Toledo St, gikan sa eskina J.A. Clarin (sitio Lanao) ug pasulod kini hangtod sa eskina Calichan subdv nga adunay gilay-on sa dul-an kilometro. Ug ang nahauna nga natapos nga mao ang linya nga nagasubay sa Darunday St, gikan sa sentro sa Barangay Dao (padulong sa Tiptip nga moagi sa Lind Ph-1 gate) ug hangtod kini sa Dominique drive sa Barangay Tiptip. Kining maong nahisgutang mga bag-ong linya mahimo na nga magamit, gani, aduna nay mga konsumidor nga nagpakonekta na niini.
Tungod sa maong kalambo-an, giawhag ang mga konsumidor nga wala pay connection sa Bohol Water, ilabi na ang mga panimalay nga naagian sa nahisgutan nga mga linya, ilabi na sa bag-ohay pa nga nahuman nga linya subay CPG North Ave, nga mahimo na nga mo apply sa buhatan sa Bohol Water alang sa koneksyon sa tubig.
Sa laing bahin, ang WASH caravan sa Bohol Water, nga pagkakaron anaa sa barangay Tiptip, padayon kini nga modawat ug mo proseso sa mga aplikasyon sa linya sa tubig. Sa sunod semana mobalhin na kini sa Barangay Dao ug human sa usa ka semana mobalhin na usab sa Barangay Ubujan nga gibana-bana sa ika upat nga semana sa Hulyo ning tuiga. Alang sa dugang kasayoran, mahimong motawag sa buhatan sa Bohol Water pinaagi sa mosunod nga mga numero: 412-3154; 411-0210; 0917-720-8672; 0917-730-0631 ug sa FB page: bohol water utilities, inc.
Comelec nipasidaan sa publiko batok sa pekeng e-mails
Sinulat ni Elvira C. Bongosia
Nagpasidaan ang Commission on Elections (Comelec) sa publiko batok sa mga malimbongon nga e-mail nga nagpakaaron-ingnon nga gikan sa maong ahensya sa eleksyon.
Sa usa ka pahibalo niadtong Biyernes, gi-awhag sa Comelec ang publiko nga mag-amping batok sa mga e-mail—ilabi na gikan sa address nga comelec.infoupdate@protonmail.com—ug gikan sa usa ka tawo nga nagpakaaron-ingnon nga kawani sa Comelec.
Hugot nga giawhag sa komisyon ang publiko nga mag-amping ug magmabinantayon bahin sa mga e-mail nga daw gikan sa Commission on Elections ug nangayo ug personal o sensitibo nga impormasyon.
Matud pa sa Comelec nga walay departamento sulod sa Comelec nga adunay Stakeholder Relations Division ug si Atty. Maria Carmela B. Gonzales dili usa ka Director o empleyado sa Comelec.
Ang mga opisyal nga e-mail address sa Comelec naggamit sa domain name nga @comelec.gov.ph.
Gipahinumdoman sa Comelec ang publiko nga dili angay mosalig sa bisan unsang e-mail nga wala maggikan sa address nga adunay maong domain name.
Gitambagan ang publiko nga gawas sa kadudahan nga e-mail address, dili dayon i-click ang bisan unsang mga link nga anaa sa e-mail tungod kay posible kining usa ka ‘phishing scam’ nga mosangpot sa pagpangawat ug malisyosong paggamit sa impormasyon sa usa ka indibidwal.
Gipahinumdoman pa sa Comelec ang publiko nga makig-alayon gamit ang opisyal nga e-mail nga makita sa seksyon nga “Contact Us” sa www.comelec.gov.ph o pinaagi sa pagbisita sa ilang mga opisina.
Gi-klaro sa Comelec nga walay departamento sulod sa Comelec nga adunay Stakeholder Relations Division ug si Atty. Maria Carmela B. Gonzales dili usa ka Director o empleyado sa Comelec. (Hulagway gikan sa Comelec/PIA-7 Bohol)
DepEd nanawagan: Magbinantayon batok sa fake news ug makadaot nga mga hulga sa mga eskwelahan
Sinulat ni Elvira C. Bongosia
Ang Department of Education (DepEd) nagpahinumdom sa mga estudyante, ginikanan, ug publiko nga ang pagpakatap ug sayop nga impormasyon, makadaot nga mga prank, ug paghimo ug mga hulga sa bomba sa mga eskwelahan giisip nga seryoso nga paglapas sa mga palisiya ug regulasyon sa departamento.
Si DepEd Kalihim Sonny Angara nag-isyu sa DepEd Order No. 006, s. 2026, o ang Guidelines on Ensuring a Safe and Motivating Learning Environment (ESMLE).
Ang palisiya sa ESMLE nagtakda ug klaro nga mga lakang sa disiplina aron mapalig-on ang accountability samtang gipadayon ang luwas ug makapadasig nga palibot alang sa tanan nga mga estudyante.
Ubos sa polisiya, ang pagpaambit ug peke nga balita o sayop nga impormasyon nga mahimong hinungdan sa kalibog o kagubot sa eskwelahan giisip nga usa ka first-level, o gamay nga kalapasan. Apil usab niini nga klasipikasyon ang makabalda o makadaot nga pamatasan ug mga prank sa klase, sa palibot sa eskwelahan, o sa mga kalihokan nga gitugot sa eskwelahan sa sulod o gawas sa campus.
Ang mga silot sa unang-level nga kalapasan mao ang written reprimand o sinulat nga pagbadlong ug written notice o sinulat nga pahibalo sa mga ginikanan alang sa unang kalapasan. Alang sa ikaduhang kalapasan, usa ka sinulat nga pagbadlong ang ihatag ug ang mga ginikanan ipatawag pinaagi sa usa ka opisyal nga call slip. Ang ikatulong kalapasan adunay silot nga suspensyon hangtod sa lima ka adlaw sa eskwelahan, apan ang estudyante hatagan sa angay nga alternatibong mga pamaagi sa pagkat-on.
Ang polisiya sa ESMLE nagklasipikar sa mga hulga sa bomba o mga prank isip usa ka third-level nga kalapasan tungod sa grabeng peligro nga dala niini sa mga estudyante, mga kawani sa eskwelahan, ug sa publiko. Ang ingon nga mga aksyon makapahinabog emerhensya nga tubag, hinungdan sa kalisang, hinungdan sa pagsuspenso sa mga klase, ug mahimo usab nga moresulta sa kriminal nga tulubagon ubos sa magamit nga mga balaod.
Alang sa unang third-level nga kalapasan, ang silot mao ang dili pag-readmission ug pag-endorso sa angay nga ahensya sa gobyerno alang sa interbensyon. Ang ikaduhang kalapasan moresulta sa pag-exclude, pag-endorso sa mga awtoridad, ug angay nga interbensyon.
Gi-awhag sa DepEd ang mga estudyante nga maghunahuna una sa dili pa mag-post o magpaambit sa impormasyon online, ug likayan ang pag-apil sa mga prank o uban pang mga kalihokan nga mahimong makadaot sa kaluwasan sa komunidad sa eskwelahan.
Nanawagan usab ang departamento sa mga ginikanan, magtutudlo, ug mga opisyal sa eskwelahan nga magtinabangay sa pagpasiugda sa responsable nga pamatasan aron masiguro nga ang mga eskwelahan magpabilin nga luwas, hapsay, ug makatabang sa pagkat-on.
Nagmugna ang DepEd ug klaro ug angay nga mga lakang alang sa pagsulbad sa mga kalapasan aron masiguro nga ang mga eskwelahan magpabiling luwas ug hapsay pinaagi sa DepEd Order No. 006, s. 2026, o ang Guidelines on Ensuring a Safe and Motivating Learning Environment (ESMLE). (Hulagway gikan sa DepEd/PIA-7 Bohol)
NBI clearance mahimo na karon makuha pinaagi sa eGovPH
Sinulat ni Elvira C. Bongosia
Mahimo na karon sa mga Pilipino nga i-renew ang ilang National Bureau of Investigation (NBI) clearance online.
Kini human gilusad sa NBI ug sa Department of Information and Communications Technology (DICT) niadtong Lunes ang serbisyo nga NBI eClearance sa eGovPH Super App, nga nagtugot sa mga kwalipikadong tiggamit nga mag-renew sa ilang NBI Clearance online.
Pinaagi niining bag-ong serbisyo, ang mga tiggamit kansang mga account napamatud-an na (verified users) makahimo sa pag-apply alang sa pag-renew sa NBI Clearance nga dili na kinahanglan moadto sa opisina aron ipahigayon ang proseso sa aplikasyon.
Mahimo usab nilang makuha ang digital nga kopya sa ilang gi-renew nga clearance ug makita ang pinakabag-o nga NBI Clearance nga gi-isyu kanila direkta sulod sa app.
Ang standard nga bayad sa NBI Clearance nagpabilin sa P130. Ang mga aplikante nga mopili nga ipadala ang ilang gi-renew nga clearance ngadto sa ilang address kinahanglan mobayad ug dugang nga delivery fee—nga magdepende sa ilang lokasyon—dugang pa sa P30 nga convenience fee.
Kadtong mas gusto nga kuhaon mismo ang ilang gi-renew nga NBI Clearance gikan sa bisan asang NBI Clearance Center dili na pabayron ug delivery fee. Apan, magpabilin gihapon ang P30 nga convenience fee, nga maghimo sa kinatibuk-ang bayranan nga P160, lakip na ang bayad sa clearance.
Ang eGovPH Super App nagsuporta usab sa nagkalain-laing pamaagi sa pagbayad alang sa mga transaksyon sa NBI eClearance. Ang mga tiggamit makabayad pinaagi sa mga over-the-counter payment center, online banking, cash payment, ECPay, 7-Eleven, Visa, Mastercard, GCash, Maya, ShopeePay, ug Dragonpay.
Human sa pagbayad, gitambagan ang mga aplikante nga i-save ang ilang reference number. Gamiton kini aron masubay ang status sa ilang renewal ug mapamatud-an ang ilang NBI eClearance kung gikinahanglan.
Kabahin kini nga inisyatibo sa programa sa gobyerno alang sa digital nga pagbag-o (digital transformation), nga nagtumong sa paghimo sa mga serbisyo publiko nga mas daling makuha, episyente, ug nakapokus sa mga lungsoranon ubos sa inisyatibong “Bagong Pilipinas.”
Pinaagi sa pag-integrate sa NBI eClearance ngadto sa eGovPH Super App, ang mga kwalipikadong tiggamit mahimo na karong mag-renew sa ilang NBI clearance online nga dili na kinahanglan pang moadto sa mga opisina sa NBI diin makapamenos kini pag-ayo sa oras sa pagproseso ug makawagtang sa taas nga mga linya. (Hulagway gikan sa NBI/PIA)
LANDBANK giwagtang na ang transfer fees gamit ang InstaPay, PESONet sugod Hulyo 7
Sinulat ni Elvira C. Bongosia
Ang mga kliyente sa Land Bank of the Philippines (LANDBANK), lakip na ang mga Pilipino sa gawas sa nasud, mahimo na nga magbalhin ug pondo online nga libre sugod Hulyo 7, 2026, tungod kay ang bangko nga gidumala sa estado wala nay bayad sa pagbalhin sa InstaPay ug PESONet aron mahimong mas barato ug accessible ang digital banking alang sa tanang Pilipino.
Ang zero-fee nga polisiya naglangkob sa mga pagbalhin sa pondo nga gihimo pinaagi sa LANDBANK Mobile Banking App (MBA) ug iAccess, ug kini naglakip sa mga kliyente sa Overseas Filipino Bank (OFBank) sa tibuok kalibotan.
Ang inisyatibo nagtumong sa pagdasig sa mas lapad nga pagsagop sa mga digital nga pagbayad pinaagi sa pagpakunhod sa mga gasto sa transaksyon alang sa mga trabahante, gagmay nga mga tag-iya sa negosyo, ug mga pamilya nga regular nga nagpadala ug kwarta sa electronic nga paagi.
Kini nga polisiya nagsunod sa pagpatuman sa LANDBANK niadtong Hunyo 1, 2026 nga libre sa kwalipikado nga mga transaksyon sa person-to-government (P2G) pinaagi sa QRPh.
Pinaagi sa pagpalapad sa zero-fee nga balangkas niini aron maapil ang adlaw-adlaw nga pagbalhin sa retail, ang bangko nagpaduol sa usa ka hingpit nga integrated, cost-free nga digital banking ecosystem diin ang mga kliyente makadumala sa personal nga panalapi ug mga bayad sa gobyerno pinaagi sa usa ka account nga walay bayad sa pagbalhin.
Ang zero-fee framework nagsuporta sa direktiba ni Presidente Ferdinand R. Marcos Jr. nga pauswagon ang mga serbisyong pinansyal nga digital ug palapdan ang akses sa episyente, barato, ug daling makuha nga mga serbisyo sa bangko sa tibuok nasud.
Nahiuyon usab kini sa Circular No. 1238 sa Bangko Sentral ng Pilipinas (BSP), nga nagpalig-on sa mga paningkamot sa gobyerno sa pagpasiugda sa mga digital nga bayad ug pagtukod ug ekonomiya nga mas inklusibo sa pinansyal, diin mas daghang mga Pilipino ang makapahimulos sa sayon ug barato nga mga serbisyo sa bangko.
Coverage alang sa leptospirosis nga mokabat sa P400,000 magsugod sa Hulyo 15
Sinulat ni Elvira C. Bongosia
Ang Philippine Health Insurance Corp. (PhilHealth) mopalapad sa ilang benefit package alang sa mga grabe nga kaso sa leptospirosis ngadto sa hangtod sa P400,000 sugod sa Hulyo 15, nga maghatag sa mga kwalipikado nga miyembro ug dugang nga financial assistance alang sa pag-atiman sa ospital ug kritikal nga pagtambal.
Atol sa usa ka Palace press briefing niadtong Martes, gipahibalo ni Presidential Communications Office (PCO) Undersecretary ug Palace Press Officer Claire Castro ang gipalapdan nga coverage alang sa kasarangan hangtod sa grabe nga mga kaso sa leptospirosis.
Matud pa ni Castro nga ang inisyatibo nagsuporta sa direktiba ni Presidente Ferdinand R. Marcos Jr. nga himuong mas accessible ang health care ug makunhoran ang out-of-pocket medical expenses alang sa mga Pilipino.
Ubos sa gipalapdan nga benefit package, ang mga kwalipikado nga pasyente makadawat ug hangtod sa P63,000 para sa pag-atiman sa ospital, P170,000 para sa hemodialysis ug P230,000 para sa peritoneal dialysis.
Alang sa mga kwalipikado nga pasyente nga nanginahanglan ug intensive treatment, ang kinatibuk-ang benefit package mahimong moabot hangtod sa P411,000, ilabi na niadtong nanginahanglan ug kombinasyon sa hemodialysis, mechanical ventilation ug pulmonary rehabilitation.
Ang gipalapdan nga mga benepisyo miabot samtang ang Department of Health (DOH) nitaho sa 6% nga pagsaka sa mga kaso sa leptospirosis gikan sa Enero 4 hangtod Hunyo 6, nga adunay 2,177 ka mga kaso nga natala sa tibuok nasud.
Sumala sa DOH, daghang gitaho nga mga kaso ang naglambigit sa mga mag-uuma, nga kanunay nga naladlad sa lapok ug tubig-baha nga mahimong kontaminado sa ihi sa nataptan nga mga hayop samtang nagtrabaho sa mga umahan.
Gitambagan sa DOH ang publiko nga magsul-ob ug protective boots kung moagi sa tubig-baha ug manghugas pag-ayo gamit ang sabon ug limpyo nga tubig human sa posibleng pagkaladlad.
Ang kasagarang mga sintomas sa leptospirosis naglakip sa taas nga hilanat, sakit sa ulo, pangurog, sakit sa kaunuran ug pula nga mga mata.
BALAK
ANG PANAGHOY SA KAWAD-ON
Sinulat ni Engr. Rogelio Podelino
Sa ibabaw ning walug sa mga luha
Mga linalang dili pareha ang kita
Ang mga naghigwa-os ang kahimtang
Nagpuyo sa barong barong lamang
Mora’g guipanghimara-ot sa Kahitas-an
Kalisud sa kahimtang labihan
Bisan unsaon ug kayod
Ang ka kabus siguing nagsunod
Ang uban nawad-an ug paglaum moasenso
Wala nay gana motrabaho
Sa ilang pagtuo sinalikway sa katilingban
Kay salingkapaw ang tinagdan sa uban
Kalisud sa panginabuhi halos dili maantos
Pait kon pag-eskwela wala kay natapos
Adto ka mahimutang sa labing ubos
Sa bug-at nga trabaho ikaw mapupos
Ang uban manghupaw duna bay DIOS?
Kay ang sweldo wala’y mahipos
Kulang ipalit sa pagkaon sa pamilya
Kan-on paresan sa bulad ug kape ang kaya
Pait nga kamatu-uran kadaghanan mga kabus
Kahimtang sa kinabuhi labing ubos
Paglaum mo-angat ang kahimtang natabunan
ANG PANAGHOY SA KAWAD-ON sa tawo wala’y kinutuban